Donald Trump’ın “Maksimum Baskı” planı!

 yeniakit.com.tr   Ankara 

8 ülkeyi muaf tuttuğu İran yaptırımlarına yenilerini ekleme planı yapan ABD Başkanı Donald Trump, daha fazla siyasi tavizler koparmayı hedefliyor. Trump’ın İran planı ise “maksimum baskı”.

yeniakit.com.tr’ye konuşan Sakarya Üniversitesi Ortadoğu Enstitüsünden Mustafa Caner, İran yaptırımlarının, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik "maksimum baskı" planının bir parçası olduğunu söyleyerek, “Trump, İran'ı ekonomik anlamda baskı altına alarak Obama döneminde yapılan nükleer anlaşma benzeri bir anlaşmayı daha fazla siyasi tavizler koparıp kotarmayı planlamaktadır. Ekonomik baskının bir diğer niyetlenilen çıktısı ise İran’ın bölgesel nüfuzunun sınırlandırılmasıdır. Trump, 2015 yılındaki anlaşmanın İran’a bölgesel nüfuzunu artırma fırsatı sunduğunu düşünmektedir.” dedi.

Amerika’nın İran yaptırımları konusunda 8 ülkeye tanıdığı muafiyeti kaldırmasını da yorumlayan Mustafa Caner, “Elbette petrol alımında yaptırımlardan muafiyetin kaldırılması sekiz ülkeyi de etkileyecektir. Zaten bu sekiz ülkeye ilk etapta muafiyet tanınmasının sebebi İran petrolüne en çok bağlı ülkeler olmaları ve kısa sürede bu bağlılığın petrol kaynaklarının çeşitlendirilmesi ile ortadan kaldırılamayacak olmasıydı. Aslında muafiyet bir anlamda ülkelere kendilerini yeni duruma adapte etmeleri için mühlet tanınması anlamına geliyordu. İran’ın en çok petrol sattığı ülke Çin olduğundan dolayı Pekin’in nasıl adım atacağı İran için belirleyici olacaktır. Diğer yandan İran petrolleri Çin için de önemlidir. Aynı şekilde Hindistan ve Güney Kore de İran petrollerini en çok ithal eden diğer ülkelerdir ve bu yaptırımlardan ciddi şekilde etkileneceklerdir.” ifadelerini kullandı.

“Türkiye; Irak ve Rusya ile birlikte en çok İran’dan petrol ithal etmektedir.” diyen Caner, sözlerini şu şekilde sürdürdü:

“Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun açıklamalarına göre bu kaynağı başka bir kaynakla değiştirmek kısa vadede mümkün gözükmemekte ve uzun vadede de maliyetli olmaktadır. Bu noktada Türkiye ABD yaptırımlarına uymak ve ile kendi enerji ihtiyacını sağlamak arasında tercih yapmaya zorlanmaktadır. Türkiye benzer sorunları ABD ile daha önce de yaşamıştır. Türkiye bütün bu sorunlarda uluslararası hukuka uygun hareket etse de ABD, tek taraflı yaptırımları Türkiye üzerinde bir siyasi baskı aracı olarak kullanmıştır.”

“Rusya daha belirleyici güç”

Yaptırımların etkisinin kısmi olmasının sebebini “Rusya’nın daha belirleyici güç” olmasına bağlayan Mustafa Caner bunu şu sözlerle açıkladı:

“İran ile Suriye üzerindeki işbirliğimiz ve devam eden Astana süreci bağlamında bakacak olursak yaptırımların kısmi olumsuz etkisinin olacağı öngörülebilir. Kısmi olmasının sebebi Rusya’nın masada daha belirleyici bir güç olmasıdır. Bunun dışında yaptırımların Devrim Muhafızlarının ABD’nin yabancı terör örgütleri listesine alınması gibi askeri bir boyutu da bulunmaktadır. Olası bir askeri çatışma durumunda geniş ölçekli bölgesel bir savaşın ihtimaller dahilinde olduğunu unutmamak gerekiyor. Bu senaryonun gerçekleşmesi Türkiye’yi de oldukça etkileyecektir.”