Cumhurbaşkanı Erdoğan, Somali'de uzay limanı inşa çalışmalarını başlattıklarını açıkladı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Somali'de hayata geçirilecek uzay limanının inşa çalışmalarının başladığını duyurdu. Erdoğan, açıklamayı Antalya'da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nin (IAC 2026) resmi açılış töreninde yaptı.

"Dünyanın daha fazla uzaya ihtiyacı var" temasıyla toplanan kongreye 111 ülkeden katılımcı geldi; Türkiye organizasyona ilk kez ev sahipliği yapıyor. Erdoğan, katılımcıları selamlayarak buluşmanın yeni iş birliklerine kapı aralamasını diledi.

Uzayda var olmanın yalnızca uydu üretmeyi değil uzaya erişebilmeyi de gerektirdiğini söyleyen Erdoğan, Milli Uzay Programı'nda uzay limanı hedefine bu yüzden özel bir yer ayırdıklarını, Türkiye'nin coğrafi şartlarını da gözeterek Somali ile iş birliğine gittiklerini anlattı. Erdoğan, "Somali'de hayata geçireceğimiz uzay limanının inşa çalışmalarını başlattık. Bu stratejik projenin hayata geçirilmesi için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. Projemizle Türkiye'nin uzaya erişim kapasitesini geliştirme yanında Afrika kıtasının uzay ekosisteminin gelişmesine de katkı sağlamayı hedefliyoruz" dedi.

Ay aracında sistem seviyesinde çevresel testler sürüyor

Erdoğan, 2021'de açıklanan Milli Uzay Programı'nın hedefleri arasında Ay'ın da bulunduğunu hatırlatarak Ay Araştırma Programı kapsamında geliştirilen uzay aracının üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetlerinin tamamlandığını, şu anda sistem seviyesinde çevresel testlerin yürütüldüğünü açıkladı. Yaklaşık üç buçuk ton ağırlığındaki aracın yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranına sahip olmasını "büyük bir gurur kaynağı" olarak nitelendirdi.

İMECE ve Türksat 6A projelerinde kazanılan mühendislik tecrübesinin Ay görevine aktarıldığını belirten Erdoğan, "Yani her seferinde sıfırdan başlamıyor, bir önceki görevde kazandığımız bilgi ve tecrübeyi bir sonraki hedefimize taşıyoruz" diye konuştu.

"Uzayı silahlandırmak fevkalade yanlıştır"

Uzay yarışının birkaç ülkenin kendi arasında yürüttüğü bir mücadele olarak görülemeyeceğini vurgulayan Erdoğan, şunları söyledi: "Uzay, önden gidenin el koyduğu bir ganimet de değildir. Özellikle uzayı silahlandırmak ve burayı silahlanma yarışının aracı haline getirmek fevkalade yanlıştır. Dahası tehlikelidir. İnsanlığın ortak geleceğine yönelik aleni bir tehdit oluşturmaktadır."

Uzayın silahlandırılmasının son dönemde yaygınlık kazandığını ve bunu doğru bulmadıklarını kaydeden Erdoğan, Türkiye olarak uzayın imkanlarından daha fazla ülkenin yararlanmasını, daha fazla gencin uzay teknolojilerine erişmesini ve daha fazla girişimcinin küresel uzay ekonomisine katılmasını arzu ettiklerini söyledi. Uzayda barış için Antalya Deklarasyonu'nu imzalayan katılımcılara teşekkür eden Erdoğan, "Henüz imzalamayan dostlarımızı da bu adımı atmaya davet ediyorum" çağrısında bulundu.

Türksat 6A 2024'te fırlatıldı, Gezeravcı uzay istasyonuna gitti

Uzay çalışmalarında insan kaynağına, sanayiye, üniversitelere ve araştırma altyapısına yatırım yaptıklarını anlatan Erdoğan, "Şunu memnuniyetle ifade etmek isterim ki bugün Türkiye kendi uydusunu tasarlayan, geliştiren, üreten, test eden ve uzayda işleten nadir ülkelerden biridir" ifadelerini kullandı.

İMECE ile yüksek çözünürlüklü yer gözleminde kabiliyet kazanıldığını, Göktürk uydularıyla yer gözlem ve keşif kapasitesinin artırıldığını belirten Erdoğan, Türksat 5A ve 5B'nin başarıyla uzaya gönderildiğini, ilk yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A'nın ise 2024'te fırlatılıp hizmete alındığını anımsattı. Erdoğan'a göre Türksat 6A, "Türkiye'nin mühendislik kabiliyetini, sanayi altyapısını, insan kaynağını ve uzay teknolojilerindeki özgüvenini de teyit etmiştir".

Uzay araştırmaları ile insanlı uzay faaliyetlerinin de Milli Uzay Programı'nın önemli unsurları arasında olduğunu dile getiren Erdoğan, 2024'te Alper Gezeravcı'nın Uluslararası Uzay İstasyonu'na gönderildiğini, ardından Tuva Cihangir Atasever'in yörünge altı araştırma uçuşuyla mikro yer çekimi araştırmalarında yeni bir tecrübe kazanıldığını hatırlattı. İnsanlı uzay çalışmalarının devam edeceğini belirten Erdoğan, Türkiye'nin "nice bilim insanını, mühendisini ve astronotunu uzaya" göndereceğini söyledi.

TEKNOFEST Güneydoğu'ya 730 bini aşkın takım başvurdu

En büyük güçlerinin genç ve nitelikli insan kaynağı olduğunu vurgulayan Erdoğan, cumartesi günü Şanlıurfa'da düzenlenen TEKNOFEST Güneydoğu'da gençlerle buluştuğunu, festivale 81 ilden ve 97 ülkeden 730 bini aşkın takımın başvurduğunu bildirdi. Roket, uydu, yapay zeka ve uzay teknolojileri alanlarında proje geliştiren gençlerin, Milli Uzay Programı'nın diğer hedeflerini gerçeğe dönüştüreceğini söyledi.

Erdoğan, "Türkiye'yi küresel uzay ekosisteminin güçlü ve saygın aktörlerinden biri haline getirene kadar hedefimizden sapmayacağız" dedi; bu yolu aynı ideallere inanan dostlarla birlikte yürümek istediklerini sözlerine ekledi.

Açılışta konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da uzay çalışmalarının daha fazla ülkenin, bilim insanının ve girişimcinin katkısıyla ilerlemesini istediklerini söyledi. Karşılıklı güven ve ortak kazanım temelinde yükselen iş birliklerini "uzay diplomasisinin temel unsurları" olarak gördüklerini belirten Kacır, iklim değişikliğinden doğal afetlere, su kıtlığından gıda güvenliğine uzanan sınamalara uzay çalışmalarının bilimsel ve teknolojik çözüm imkanları sunduğunu ifade etti.

Programın sonunda Erdoğan'a, Takıyyüddin er-Râsıd'ın İstanbul Rasathanesi'ndeki çalışmalarıyla 16. yüzyıl Osmanlı bilim ve astronomi mirasını temsil eden bir eser hediye edildi. Eser, Şehinşâhnâme-i Murâd-ı Sâlis'te yer alan minyatürden esinlenerek hazırlandı.