Antik Roma’da ilaç olarak kullanılan insan ve hayvan kakasına dair ilk somut kanıt, Türkiye’de Bergama’da bulunan 1900 yıllık bir şişede ortaya çıktı.
Sciencealert’in haberine göre Antik Roma’da da belgelere göre bazı doktorlar hastalarda hayvan veya insan kakası kullanıyordu. Hipokrat, Plinius ve Galen gibi dönemin şifacılarının kakayı ilaç olarak tavsiye etmesi şaşırtıcı değildi. Genelde hayvanlardan alınan kaka iltihap, enfeksiyon ve hatta üreme bozukluklarına karşı öneriliyordu.
Fakat ilk somut kanıt Türkiye’den geldi. Arkeologların bulduğu 1900 yıllık bir şişede insan kakasına dair kimyasal izler tespit edildi.
Şişe İzmir’in Bergama ilçesindeki Bergama Arkeoloji Müzesi’nde bulunuyordu. Üç kişilik araştırma ekibinin kimyasal analizine göre şişede ayrıca muhtemelen kokuyu azaltmak için eklenmiş kekikten elde edilmiş aromatik bileşikler de bulundu.
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi’nden arkeolog Prof. Dr. Cenker Atila ve ekibinin yazdığı makaleye göre buluntu insan dışkısının topikal tedavi (krem, jel, merhem gibi doğrudan hastalıklı bölgeye sürülmesi) ya da koku farmakolojisinde (havada çözünen maddelerin burundaki reseptörlerle fiziksel veya kimyasal etkisi) kullanıldığını gösteriyor.
Makalede “Antik kaynaklar, kozmetik ve tıbbi kullanım arasındaki sınırların belirsiz olduğunu ve merhemlerin şifa, hijyen ve büyüler arasındaki ayrımı bulanıklaştırdığını gösteriyor” denildi.
Benzer dışkı tedavisi denemeleri Orta Çağ boyunca devam etsede 18’inci yüzyılda kayboldu. Dışkı tehlikeli patojenleri (hastalığa neden olabilecek mikroplar) içerdiği için günümüze kadar gözardı edildi. Günümüzdeyse dışkı nakli bazı durumlarda uygulanıyor.
Ayrıca deneylerle de dışkının kullanılma potansiyeli araştırılıyor. Örneğin Almanya’da bir deneyde genç fareden alınan dışkı yaşlı farenin bağırsağına eklendi. Yaşa bağlı görülen bozulma tersine döndü.
