5 Haziran 1925: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın Kapatılması

5 Haziran 1925: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın Kapatılması 

Bakanlar Kurulu, Ankara İstiklal Mahkemesi’nin teklifiyle Cumhuriyet’in ilk muhalefet partisi olan Terakkiperver Fırka’yı kapattı.

Partinin Şeyh Said olaylarıyla irtibatlandırılmasının ardından devreye giren bir kısım basın artık bu partinin kendini dağıtması yahut hükümetçe dağıtılması gerektiği şeklinde sistemli bir propaganda içine girmişlerdir. O dönem çıkan gazetelerden birisinde ‘Böyle bir fırkanın yapması gereken kongresini toplayıp kendisini feshetmesidir’ denilirken bir diğerinde "Cumhuriyet hudutları içerisinde bu kuvvetin bir daha tecrübesine teşebbüs edecek kadar gafil insanlar kalmadığına inanmak istiyoruz” iddia ve temennisinde bulunmaktaydı. 

Ali Fuat Cebesoy’un naklettiğine göre; Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kapatılmadan biraz evvel Halk Fırkası’nın İstanbul kongresi toplanmıştı. Bu kongrede Başmutemet Refik İsmail Bey, Terakkiperver Fırka’nın bir irtica fırkası olduğundan uzun uzadıya bahsetmiş, bunu da yeter görmiyerek isyana katılmak suretiyle memlekete ihanet ettiğini, bu fırkanın yakında kapatılacağını pervasızca söylemişti. (Cebesoy,2007:563) 

Öte yandan Ankara egemenleri, Parti’nin kapatılması konusunda muhaliflere çeşitli kanallardan haberler göndermektedirler. Ancak T.C.F. yetkilileri bu baskıya ısrarla karşı çıkmışlardı. Gönderilen haberler tesirli olmayınca bu kez Fethi Okyar, kurucuları davet ederek onlara şu tãrihi kararı tebliğ etmiştir:“Partinizi kapatmanızı tebliğe beni memur ettiler. Dağıtmazsanız istikbali çok karanlık görüyorum. Aksi halde kan dökülecektir.” (Özdemir,1995:112)  

Ancak Fırka mensupları bu tehditlere de itibar etmeyince Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 5 Haziran 1925 günü Takrir-i Sükun Kanunu mucibince Bakanlar Kurulu kararıyla kapatılmıştı.

5 Haziran 2008: A.M’nin Üniversitelerde Eğitim Özgürlüğü Getiren Maddelerde Yapılan Değişikliği İptal Etmesi 

Anayasa Mahkemesi, üniversitelerde eğitim özgürlüğü getiren Anayasa’nın 10 ve 42. maddelerinde yapılan değişikliği iptal etti.



Anayasa değişikliklerini yalnızca şekil yönünden denetleme yetkisi bulunan mahkeme, esas denetimi yaparak Anayasa’nın 148. maddesindeki “Anayasa Mahkemesi anayasa değişikliklerini sadece şekil bakımından inceler ve denetler” hükmüne aykırı davrandı. İptal kararının, yetki gaspıyla Meclis iradesini yok saydığı ve Anayasa’yı işlevsiz hale getirmişti.