27 Eylül 2024: Günün Âyet ve Hadisi

VAHYİN DİLİNDEN

(٣٨) اَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰىۙ

(٣٩) وَاَنْ لَيْسَ لِلْاِنْسَانِ اِلَّا مَا سَعٰىۙ

(٤٠) وَاَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرٰىࣕ 

(٤١) ثُمَّ يُجْزٰيهُ الْجَزَٓاءَ الْاَوْفٰىۙ

Esirgeyen, bağışlayan Allah'ın adıyla

(38) Hiçbir günahkâr başkasının günahını yüklenmez.

(39) İnsan ancak çabasının sonucunu elde eder.

(40) Ve çabasının karşılığı ileride mutlaka görülecektir.

(41) Sonra kendisine karşılığı tastamam verilecektir.

(Necm Suresi)         (Meâl Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı)

TEFSİRİ: 

Önceki âyetlerde eleştirilen tavır vesilesiyle, o sırada muhatap­ların hakkında en fazla bilgiye sahip oldukları peygamberlerden Hz. İbrâhim ve Hz. Mûsâ’ya indirilen vahiylerin özüne değinilmektedir. Bu âyetlerin ilk kısmında (38-42. âyetlerde) hatırlatılan ilkeler ve bilgiler –konuya ilişkin başka naslar da dikkate alınarak– şöyle açıklanabilir:

a) Sorumluluk: Kur’an’da değişik vesilelerle belirtildiği üzere, suçların ve cezaların şahsîliği esastır; –istese de– kimse başkasının günahını yüklenemez.

b) Kesp: Herkes bütün sırlarını ve inceliklerini bilemeyeceğimiz bir sınav düzeni içinde iradî seçimler yapmak durumundadır.

c) Hesap verme: Dünya hayatında iradî seçimle yaptığı her iş mahşer günü insanın önüne konacak, iyilik ve kötülükleri görülecek, bu konuda tamamen âdil bir yargılama yapılacaktır.

d) Karşılık verme: Sözü edilen yargılamanın sonunda herkese yaptıklarının karşılığı tastamam verilecektir.

e) Nihaî takdir: Yapılanların karşılığı verilirken kimsenin en küçük bir haksızlığa uğratılmayacağı kesin olmakla beraber, ilâhî lutuf ve bağışlama hususu Allah’ın mutlak iradesine bağlıdır; bu konuda mümine düşen, ümitvar olmak, ama buna güvenerek gevşeklik göstermemektir.

39-40. âyetler dürüstlükle çalışıp çabalamanın, alın teriyle kazanmanın Allah nezdindeki değerine de işaret etmektedir.

 Kaynak : Kur'an Yolu Tefsiri

ALLAH RESULÜ'NDEN (Sallellahu Aleyhi ve Sellem)

“Kıyamet gününde, haklar sahiplerine mutlaka verilecektir. Hatta boynuzsuz koyun için, boynuzlu koyundan kısas alınacaktır.” (Müslim, Birr 60. Ayrıca bk. Tirmizî, Kıyâmet 2)

Ebu Hüreyre radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre, Rasûlullah aleyhissalatü vesselam:

“Müflis kimdir, biliyor musunuz?” diye sordu.

Sahabiler:

- Bizim aramızda müflis, parası va malı olmayan kimsedir, dediler.

Bunun üzerine Rasûlullah sallallahu aleyhissalatü vesselam şöyle buyurdular:

“Bu kişi ahirette namaz, oruç, zekât gibi ibadetlerini yerine getirmiş olarak Allah’ın huzuruna gelir. Bununla beraber öyle günahlarla gelir ki kimilerine sövüp saymış, kiminin kanını akıtmış, kiminin malını yemiş, kimine iftira etmiştir.

Bu durum karşısında onun ibadetlerinden elde ettiği sevaplardan alınıp hak sahiplerine dağıtılır. Eğer ibadetleri ve iyilikleri bu hakları ödemeye yetmezse hak sahiplerinin günahlarından alınıp hak yiyenin günahlarına eklenir.

Böylece sevapları elinden gitmiş, günahları ise daha da artmış, dolayısıyla müflis durumuna düşmüş olan bu kişi cehenneme atılır.” (Müslim, Birr 59; bk. Tirmizî, Kıyâmet 2)

AÇIKLAMASI: 

Kıyamet gününde ödenecek bir mal ve mülk yoktur.

Dolayısıyla haksızlıkların karşılığı, haksızlık yapanın iyi amellerinin sevaplarının alınması, üzerinde hakkı olanların günahlarının haksızlık yapanların üzerine yükletilmesi şeklinde olacaktır. Orada hiçbir hak zayi olmayacak, kimseye en küçük bir zulüm ve haksızlık yapılmayacaktır. Buna göre:

- Kul hakları başta olmak üzere, her türlü haramdan sakınmak gerekir.

- Kul hakları, maddi ya da manevi olabilir.

- Kişinin ibadet ve taatleri, üzerinde bulunan kul haklarını affettirmez.

- Kul hakları, ibadet ve taatin ve her çeşit iyiliğin sevabını ortadan kaldırabilir.

- Gerçek müflis, ibadet ve taatı olduğu halde, üzerinde bulunan haklar sebebiyle, bu amellerin sevabı hak sahiplerine verilince, kıyamet gününde cehenneme girmeyi hak edenlerdir. (bk. Riyazü's Salihin - İmam Nevevi Tercüme ve Şerh)

GÜNÜN SÖZÜ: 




GÜNÜN DUASI:

GÜNÜN FOTOĞRAFI:




KISSADAN HİSSE: 

Hz. ÖMER ve DEVLETİN MUMU

Hazreti Ömer (r.a.). Halife. Bir gece. Makamında. Ashaptan biri ziyaretine gelir. Selam verir. Selamı alınmamıştır. Oturur. Ömer işiyle meşgul! Sahabe bekler. Ömer çalışır. Selam alınmamış, yüzüne bile bakılmamıştır.

İş biter. Ömer mumu söndürür. Bir başka mumu yakar. O anda selamını alır. Konuşmaya başlar.

Sahabe sorar:

- Ya Ömer, niçin hemen selamımı almadın ve niçin bir mumu söndürüp diğer mumu yaktın ve ondan sonra benle konuşmaya başladın.

Hazreti Ömer (r.a.):

- Evvelki mum devletin hazinesinden alınmıştı. O yanarken özel işlerimle meşgul olsaydım Allah indinde mes’ul olurdum. Seninle devlet işi konuşmayacağımız için kendi cebimden almış olduğum mumu yaktım, ondan sonra seninle meşgul olmaya başladım. Sahabenin gözleri yaşarır, ellerini kaldırarak şöyle dua eder:

-Ya Rabbi! Hattab oğlu Ömer’i bizim başımızdan eksik etme!