THY- Banjul

Sarıkamış’ın sorumlusu Enver Paşa

Sarıkamış Harekâtı’nın faciaya dönüşmesinin üzerinden tam 100 yıl geçti. 90 bin askerin hayatını kaybettiği faciayı gazetemize değerlendiren Tarihçi-yazar Süleyman Kocabaş, “Sarıkamış faciasının baş sebebi, Almanlar ve onlara kayıtsız-şartsız itaat eden Enver Paşa olmuştur” dedi.

29 Aralık 2014 Pazartesi 07:52
Sarıkamış’ın sorumlusu Enver Paşa

MUHAMMED UZUN / İSTANBUL - Osmanlı Devleti’nin 1914’te giriştiği Sarıkamış Harekâtı’nın, hazırlıksız ve zamansız olarak düzenlenip faciaya dönüşmesinin üzerinden tam bir asır geçti.

‘Dağ şartlarında ve üstelik soğuk ve karlı havada yapılacak hazırlıksız bir savaşın’ başarılı olamayacağı uyarılarını ciddiye almayan ve “Katıksız bir Alman hayranı” diye tanınan Enver Paşa, Almanya’nın ısrarlarına dayanamayarak ve harekâtı başlatıp, büyük ordumuzu, düşmana değil, kara ve soğuğa mağlup etmişti. Eksi 40 derecedeki soğuğa dayanamayan erler, düşmanla ciddi bir çatışmaya girmeden kötü iklim şartlarına mağlup oldular.

ABDÜLHAMİD’İ İKNA EDEMEDİLER ENVER PAŞA’YI ALDILAR

Gazetemize konuşan tarihçi-yazar Süleyman Kocabaş, “Almanlar bizi, Sarıkamış Harekâtı’na yenileceğimizi bile bile soktu. Almanya, çıkacak bir dünya harbinde hem Avrupa’da ‘çembere alınmamak’ ve hem de ‘Osmanlı İmparatorluğu’nu sömürgeleştirmek’ için kendi safında harbe girmesini pek gerekli görüyordu. Bunun nabzını yoklamak için Alman İmparatoru II. Wilhelm, 1898’de İstanbul’a gelerek Sultan II. Abdülhamid’le görüşmüş, imparatorun ‘Bir dünya harbi çıkarsa bizim safımızda savaşa girer misiniz?’ sorusuna olumsuz cevap verince, Almanlar, onun yerine ‘Katıksız bir Alman hayranı’ denilen Enver Paşa’yı, hiçbir etliye-sütlüye karışmayan kukla padişah Sultan Reşat’ın yanında Osmanlı Devleti’nin başına Harbiye Hazırı ve Başkumandan Vekili olarak geçirerek onun şahsında devleti Almanya safında harbe soktular” dedi.

‘BU SOĞUK VE KARLI HAVADA SAVAŞ OLMAZ’ İKAZLARINI DİNLEMEDİ

Kocabaş, Almanlar, Osmanlı Devleti’nin Rusya’ya karşı bir sefer açmasını istediklerini ve Enver Paşa’nın da Almanların sıkıştırmaları karşısında dayanamayıp, Sarıkamış Harekâtı’nın düzenlenmesine karar verdiğini söyledi.

Kocabaş, “Enver Paşa, II. Ordu Komutanı Hasan İzzet Paşa’ya sefer için hazırlık emri verdi. Paşa bunu, hazırlıksız ve zamansız yapılacak bir seferin başarılı olamayacağını bildirerek görevinden istifa etti. Aynı gerekçelerle birçok komutan daha istifa etti. Bu istifalar karşısında Enver Paşa, özellikle Hasan İzzet Paşa’ya çok kızdı. ‘Onu, Harp Akademisi’nde hocam olmasa idi kurşuna dizdirirdim’ diye tepki göstermiş” dedi.

Kocabaş, “Sarıkamış Harekâtı’nı düzenleyecek III. Ordu komutansız kalınca, Enver Paşa, harekâtın komutanlığını Alman Askeri Heyeti Başkanına teklif etmiş. Tabi Alman komutan da, dağ şartlarında ve üstelik soğuk ve karlı havada yapılacak hazırlıksız bir savaşın başarılı olamayacağını ileri sürerek komutayı reddetmiş. Sarıkamış Harekâtı için Enver Paşa, çaresiz komutayı kendi üzerine almakta bulmuş. Çevresindekilerin ‘Paşam, burada kış şartları çok çetindir, görebildiğimiz kadarıyla da ordumuz harbe tam hazırlıklı değildir, seferi ilkbahar aylarına bırakınız’ uyarılarını dinlemeyen ve Almanların da sıkıştırmalarıyla iyice bunalan Enver Paşa, savaş emirini vererek Sarıkamış Harekâtı’nı başlattı” ifadelerini kullandı.

ENVER PAŞA ‘ZAFER KAZANDIM’ DİYE HALKIMIZI ALDATTI

“Sarıkamış Harekâtı’nın tam bir faciaya dönüşmesi, Allahüekber Dağları üzerinden 26 Aralık 1914 gecesi verilen taarruz emri sonucu oldu” diyen Kocabaş şunları söyledi:
“Büyük bir kolordu, düşmana değil, kara ve soğuğa mağlup oldu. 40 – 100 cm üzerindeki kar ve eksi 40 derecedeki soğuğa dayanamayan erler, düşmanla ciddi bir çatışmaya girmeden kötü iklim şartlarına mağlup oldular. Asker, soğuktan ve üstelik de çıkan tipiden kurtulmak için darmadağın oldu. Nerede bir ışık ve yanan ateş gördülerse oraya koştu. Bunlar sınırlı olduğu için kolordunun tamamına yakını soğuktan dondu. Başarısız harekât sonucu 90 bin kişi tamamen erimişti. Ordu çökünce Ruslar, Doğu Anadolu’yu rahatlıkla işgal ettiler. Görülüyor ki Sarıkamış Faciasının baş sebebi, Almanlar ve onlara kayıtsız-şartsız itaat eden Enver Paşa olmuştu. III. Ordu’nun mağlup komutanı Enver Paşa, kamuoyuna hitaben, büyük bir mağlubiyete uğradığı halde ‘zafer kazandım’ bildirisi yayınlayarak halkı aldattı. Basına, yenilgi haberinin verilmemesi sansürü konuldu. Osmanlı halkı, Sarıkamış’ta yenildiğimizi yabancı kaynaklardan ve yabancı basından öğrenebildi.”

Yeni Akit
Haber Tarihi: 29 Aralık 2014 Pazartesi 07:52

YORUM YAZ

  • ÖmerÖmer10 ay önce
    Şehit olacakti 90 bin askerle gidip orda olsaydida serefini kurtarsayd

Günün Karikatürü

15 Kasım 2018