--°--:--
  • İMSAK--:--
  • GÜNEŞ--:--
  • ÖĞLE--:--
  • İKİNDİ--:--
  • AKŞAM--:--
  • YATSI--:--
  • --,--
  • --,--
  • --,--
Son Dakika
Köşe Yazısı

Osmanlı ve azınlıklar

Yavuz Bahadıroğlu
Yavuz Bahadıroğlu
12

Bildiğiniz üzere, Osmanlı Devleti çok uluslu ve çok kültürlü, emperyalist olmayan bir imparatorluktu. Farklı dinleri, dilleri, ırkları barış içinde bünyesinde yaşatırdı. Azınlıkları ne kendisi ezerdi, ne de birbirlerine ezdirirdi. Şefkatle yaklaşır, adâletle hükmederdi. O kadar ki, Osmanlı asırlarının ilk zamanlarında, farklı dinlere mensup aileler aynı mahallelerde oturur, birbirleriyle komşuluk yaparlardı.

Önce bölgeler ayrıldı. Farklı ırklar, farklı bölgelere yerleşti. Meselâ İç Balat›ta nüfusun büyük çoğunluğunu Yahudiler oluştururdu. Dış Balat›ta ise Edirnekapı ve Draman›a doğru Türkler, Fener›e doğru Rumlar, iki kilisenin arasında kalan bölgede ise Ermeniler otururdu. Bölgede çok az sayıda da Acem, Arnavut ve Bulgar vardı. Ermenilerin bir bölümü de Samatya ve Kumkapı civarında ikâmet ederlerdi. Sefardim kolundan gelen Yahudiler, Fatih Sultan Mehmed’in oğlu, Sultan İkinci Bayezıd’ın davetiyle Onbeşinci Yüzyıl İspanya›sından İstanbul’a geldiklerinde Balat›a yerleştirildiler. İstanbul›un öbür Yahudi semtleri Hasköy ve Ortaköy›dü. Yahudiler Hasköy’e, Onyedinci Yüzyılda, Eminönü›ne Yenicami yapılacağı zaman aktarıldılar. 

Karaim Yahudileri ise Bizans döneminden beri Eminönü ve Karaköy’de (Karai Köy) oturuyorlardı (İstanbul›da ilk apartmanları da Karaim Yahudileri yapmıştır). Çingeneler ise çoğunlukla Sulukule’yi mekân tutmuşlardı. Galata’da, fetih öncesinden kalma bir Ceneviz kolonisi vardı. 

Bugün “Beyoğlu” olarak bilinen Pera, varlıklı Rumların, Ermenilerin ve Levantenlerin mekânıydı. Zaman içinde Yahudiler de Pera’ya yerleştiler. Müslüman nüfus yok denecek kadar azdı.

Osmanlı mozaiğinin belli başlı öğeleri olan bu insanlar asırlar boyunca barış içinde yaşadılar, birbirleriyle hem alışveriş, hem de komşuluk yaptılar. 

Ramazanlarda ve özellikle mübarek gecelerinde gayrimüslim komşular pişirdiklerinden Müslüman komşularına da verir, Müslümanlar gayrimüslim komşularının mutfağında pişen lezzetli yemekleri hiç tereddüt etmeden afiyetle yerlerdi.

Çünkü gayrimüslim komşuların dini anlayışı, Müslüman’ın haram saydığı yiyecekleri ikram etmeye engeldi. Bu konuda sessiz yüreklerde mühürlenen bir anlaşma var gibiydi.

Buna karşılık Müslümanlar da gayrimüslim komşularının kutsal günlerini tebrik etmeyi görev sayarlardı. Asla kimse kimsenin inancına kem söz söylemez, kimse kimsenin kıyafetine yan göz bakmazdı. Bu yaklaşım bir anlamda Fatih Fermanı’nın gereğiydi: “Kimse kimseye yan göz bakmayacak, kem söz söylemeyecektir.”

Teofania ve Paskalya öncesi oruç sırasında aşure pişirilip dağıtılırdı. Paskalya orucu öncesinde, dört haftalık karnaval süresince İstanbullu Rum hanımlar konuklarına ikram etmek için şuruplu tatlılar, baklava, revani, kaymaklı ekmek kadayıfı, vişne reçeli sürülmüş kızarmış ekmek dilimleri, irmik helvası gibi yiyecekler hazırlarlardı. Paskalya günlerinde pastanelerin vitrinlerini süsleyen Paskalya çörekleri ve renkli yumurtalar inançlar arası toleransın simgeleriydi.

Peki, bu karşılıklı anlayış içinde birlikte yaşama dünyamız nasıl yıkıldı? 

Bunu pazartesi konuşalım inşallah…

 

Yorumlar

(12)

Yorum yazın

0/1000

Yorumlar editör onayından sonra yayınlanır.

Nedim

17 Ekim 2020 21:26

Hap gayri muslimlerden bahsediyorsunuz ne kadar iyi yasadiklarindan peki turk devlet gelenekleri bu gunde dahil kendi halkina hor baktigini neden yazamiyorsunuz yabanciyi kendi halkina tercih eden bir genetik sakatlik var bizim devlet ve milletimizde neden kar olmasin şan olsun anlayisi ballandira ballandira anlatriginiz bu olaylarin cok agir faturalari oldu katledilen ermeni isyanlarinda milyonla turk katledildi zengin safarat yahudileri yuz yil osmanliyi himaye erti parasal olarak sonra halki ve devleti somurduler devlet zayiflayincada hanceri sapladilar sonra safaratlar ingiliz himayesine girdiler sonra ingiliz eliyle bu gunki amerikada soz sajibi oldular osmanli yikildiktan sonra sefalet icinde olduler çunki tanri kanli yani mavi kanli sayilmiyorlardi muttefiklerininse mallarina dokunulmadi taarihi daha derin yazmanizi istirham ediyorum osmanli hoş gorusunun bedelini cok agir odedi beylikleri bitirerek bitirmeseydi ermeniler bu kadar katliam yapamazdi kavalali memet ali pasayi neden yazmiyorsunuz hani icerdeki osman kavalanin dedesini oamanlinin son doneminde diş devletlerle iş birligi yapan beylikleri kavalali neden isyan etti 10 bin rus askeri kutahyaya neden geldi karsiliginda ne aldilar bu anlasma dunya siyasetini nasil etkiledi ozellikle ingiliz siyasetini gazete koselerini sizin gibi etliye sutluye dokunmayan nabza gore tarih yazan tarihciler cok zarar veriyor resmi yada siyasi tarih deyil gercek taarih lazim bize o zaman biz dogru hareket edebiliriz yoksa osmanli azinliklara iyi davranmiş karsiliginda ne aldi soy kirimci hala basimizi agritan ermeni tehcir meselesi peki osmanli kendi halkina nasil davrandi musluman turklere adnan menderes nifus kagitlarindan hangi millete ait oldugunu bildiren ibareyi kaldirdi şimdi ise nufus kagitlarinda memleket yazmiyor neden yavuz bey herkez turkiyeliyim desin diyemi hainin memleketi olmaz ama aidiyet duygusu 20yil sonra ortadan kaldirilmis oluyor siz birde sizinti milletleri yazin çerkesleri mesela hala istihbaratta faal olan bu milleti yazamasiniz devletin kilcal damarlarinda ki çerkesleri ruslardan intikam almak için tūrk devletinin gucunu kullanmak isteye bilirlermi neden ruslarla 250 harp yaptik çerkeslerin bunda rolu varmi idi yada bizi onlarla savastirmak isteyen guçlerle is birligi yapmis olabilirlermi malesef gazete koseleri televizyonlar etliye sutluye karismayan devrin adamlariyla dolu bize gercek tarihi yazin lutfen kurubir sozden başka birsey deyil bu sizin yazdiginiz paskalyaymis efendim iyigecinmek mis hikaye miletti sadıka nasil milleti cani oldu selamlar

abdullah

25 Kasım 2023 09:33

Cumhuriyet tarihinin gerçeklerini yazdığı için defaatle "kelepçelenmiş" bi yazara mı bunları söylediniz ? 600 yıllık tarih "hatasız" değil elbette, bunu Yavuz hoca da söylemiyor, kendisini Osmanlı bakiyesi olarak gören hiç bir tarihçi-yazar da bunu yapmıyor. Burda köşe yazıları konuları kısa kısa ele alıyor. 1 köşe yazısından, yazarın tümüyle kablü ya da reddi ne kadar mantıklı ? İnşallah Yavuz hocanın kitaplarını okuyor, yazılarının tümünü takip ediyor, tv ve internet programlarını izliyorsunuzdur. Burda 1 köşe yazısına yazdığınız yorumda onlarca konu zikretmişsiniz, hepsi ayrı ayrı uzun uzun ele alınması gereken meseleler...

Emin

17 Ekim 2020 19:11

Osmanlı ne kadar güçlü olursa olsun bugünkü chp 'nin ogünkü versiyonu için Keçecizade Fuad paşa nın siz dışardan biz içerden hâlâ yıkamadık bu osmanlıyı sözü yıkıcılık değilde nedir. Tabi birde bu parti NF'nin bu parti devleti yıkmak için memur edilmiş parti 'nin adını sanırım bilmeyende yoktur. Dünün leninci maocu stalinci komünistleri bugün hangi partilerde siyaset yapıyor hangi medyalarda yazıyor söylemeye gerek varmı

Jale ozsoy okuyucu ya cevap

17 Ekim 2020 18:38

Osmanli guclu bir devlet olsaydi yikilirmiydi ? Cagin gerisinde kaldigi icin avrupa tarafindan parcalandi cunku karsi koyacak ne sanayisi nede askeri gucu teknolojisi yoktu ? Canakkale savasinda bile zirhlimiz topumuz kesif ucagi mayin gemimiz almanlar tarafindan verilmisti yavuz ve midilli zirhlilari 1 gunde ismi degisen alman gemileriydi.okuyucu kardes ben ataturke saygi duyarim oyle yada boyle bize bir ulke birakmis uyandirmis bizi 

ATATURKCU

17 Ekim 2020 18:25

OKUYUCU RUMUZLU SIGARA ICKI ICMIS KENDINE ZARAAR VERMIS ATATURK VE SILAH ARKADASLARI.HIRSIZLIK UGURSUZLUK SAHTEKARLIK YAPMAMISLAR YOLSUZLUK YAPMAMISLAR SANA GUCLU BIR ORDU SAGLAM BIR ULUS DEVLET BORCSUZ BIR ULKE BIRAKMISLAR.SURIYE IRAK FILISTIN LUBYA GIBI ULKEDE BIRAKABILIRLERDI NANKOR OLMA INSAN OL.NUFUSUMUZ 15 MILYONMUS O ZAMANLAR GOOGLEA GIR YAZ O KISA SUREDE YAPILAN HIZMET VE FEDAJARLIKLARI

ATATURKCU

17 Ekim 2020 18:20

OKUYUCU RUMUZLU. ALMANYA JAPONYA RUSYA 1000 KERE BOMBALQNIP TAS USTUNDE TAS KALMASA BILE KISA SUREDE TEKRAR GUCLENIR CUNKU EGITIME YUZYILLARDIR ONEM VERMISLER BIRSURU BILIMADAMLARI YETISTIRMISLER BEYIN VAR KOKLU EGITIM SISTEMI VAR.SANAYI DEVRIMI YAPMISLAR O SIRADA SENIN OSMANLI NE YAPMIS ? FATIHI YETISTIREN AKSEMSEMSETTIN HOCANIN YETISTIRDIGI MEDRESELERDEN KIMYA BIYOLIJI CEBIR GEOMETRI DERSLERINI KALDIRMUS .600 SENE OSMANLININ YAPAMADAGI ATILIMI 15 SENE ATATURK NASIL YAPSIN ? KOY ENSTITULERINI KIM KALDIRDI ? DEMIRYOLU YAPIMINI KIM DURDURDURDU ? INTERNEY VAR ELINDE CUMHURIYETIN ILK YILLARI YAPILANLAR YAZ CIKAR KARSINA

Emre

17 Ekim 2020 14:23

Hatırlarsanız gezi olaylarının başladığı ilk günlerde erdoğan fas tunus cezayir gezisine çıkmıştı. Sanırım cezayirdeki basın açıklaması sırasında cezayirli bir gazeteci türkiye eski emperyalist alışkanlıklarından ne zaman vazgeçecek diye sorunca Erdoğan da biz emperyalist olsaydık siz bugün fransızca değil türkçe konuşuyor olurdun demişti.

okuyucu

17 Ekim 2020 13:16

ataturkçü yorumcu,acaba yazdıklarına kendin inanıyormusun,fen bilimlerini tarikatlar kaldırdı diyorsun,tarihde hiç olmamış bir olayı müslümanlara yıkıyorsun,hepsini geçelim madem osmanlı 650 sene hiç bir iş yapmadı !!!senin atan ne yaptı?onun olduğu yıllarda hangi ağır sanayiye sahip oldukda sonra hepsini kaybettik,taş taş üstünde kalmayan almanya gibi ağır bir savaş yaşamadığı halde senin ataların ne yaptı?ben sana söyleyeyim,ellerinden hiç düşmeyen sigara ve rakı ile saraylarda balolarda ,simokin ,papyon giyerek kadınlarla günlrini gün ettiler herkes her şeyi biliyor...

Zonguldakspor

17 Ekim 2020 12:58

Ben bati karadenizde oturuyorum Aslen rize finfdiklidan tasinmisiz ataturkcu rumuzlunun dedigi gibi karadenizde 1 tane bile osmanli eseri yok hele rizede hic yok osmanli hicbir zaman turkleri sevemedi devletin dili bile arapca yazili farsca karisimi bir dille yazildi.turkce konusan muslumanlar budili % 98 bilmiyordu.savasa gitmek icin hazir kita bekliyordu.hicazda trene bindirilip arap collerinde sehit dustuler sag kalanlar kafkasyaya balkanlara yollaniyordu sonunda anadoluda musluman erkek azalinca basladilar ayaklanmalara.son kalan topraklarida m.kemal ve kuvvayi milliye kurtardi

ATATURKCU

17 Ekim 2020 10:50

RUS IMPARATORLUGU JAPON IMP FRANSIZ ABD ALMAN IMP INGILTERE IMPARSTORLUGU GIBI BIR COK IMPARATORLUK SANAYI TEKNOLOJI DEVRIMI YAPARAK DUNYAYI KESFEDEREK TUM ZENGINLIKLERI ANAVATANLARINA GETIRIP BUGUN DUNYADA COK KUVVETLI SOZ SAHIBI ULKELER OLDULAR. SARAYIN DOKTORLARI ECZACILARI TUCCARLARI YAHUDI MIMARLARI SANATKARLARI ERMENI DENIZCILERI BALIKCILARI RUM BORC PARA ALDIKLARI GALATA BANKERLERI MADENCI KUYUMCU SURYANILER OSMANLI DONEMINDE EN PARLAK YILLARINI YASADI.EGITIMDE ISE POZITIF BILIMLERI MATEMATIK COGRAFYA GIBI DERSLERI KALDIRAN TARIKATLER MEDRESELERI KARANLIGA GOMDU VE ANADOLU HALKI FAKIRLIK VE CARESIZLIGE GOMULDU .VE CUMHURIYET DONEMINE BORCLAR VE YIKIK BIR ULKE KALDI

Timur

17 Ekim 2020 10:41

Osmanli. 2. Murat gitti yunanli biriyle evlendi, adini Nilüfer dediler, tohum bozuldu. Sizin övdügünüz yahudiler devleti batirdilar, bastaki yahudi, yunan, sirp tohumlarini kullanarak. Süleyman ve oglu 2. Selim Osmanliyi batiran iki sahistir. 2. Beyazid bugünün Kral Selmanin oglu gibidir, yahudi asiki. Osmanlida bence bir tane adam gibi adam padisah vardin, o da Yavuz Selim Han...Siz diyorsunda, Osmanli cihan imparatorlugu, habire ahmakca savastigi icinmi, yoksa battiginda geriye kururu irk olan 13 milyon Türk biraktigi icinmi, yoksa halkina kullarim diye hitap ettigi icinmi? Niye bu cihan devleti Perslerin ve batinin gelenek göreneklerini aldida, dedeleri Osmaninkini almadilar? Cünkü tohum bozuldu. Bakin sizin öve öve bitiremedigini Abdülhamit, giyimi kusami yasayisi aynen bir ingiliz ve fransiz. Kizlarina kadinlarina bakin aynen bir firansiz, güya halife! Sonra cennetmekan oluyor, Allahla anlasmami yapmis yoksa? Osmanlida en cok eziyet gören hor görülen müslüman halkti, kendilerine bir dil uydurmuslar halk dili konusmamak icin. Osmanli ne müslüman nede Türk devletiydin.

Yavuz Bahadıroğlu Diğer Yazıları

Hepsini Görüntüle