Osmanlı padişahları neden hacca gitmediler?

16 Ağustos 2019 Cuma

Soru şöyle: “Bir gazetede hiçbir Osmanlı padişahının hacca gitmediğini, bazılarının şarap içip şiir yazdıklarını okudum. Bunlar ne kadar doğru?” 

Elcevap: Tarih bilgisinin gazetelerden değil, tarihî belgelerden alınması gereğini hatırlattıktan sonra, Osmanlı padişahlarının çoğunun şiir yazdığını, hatta bazılarının (meselâ Fatih) “divan” sahibi olduğunu belirteyim. 

Ama şarap içtikleri hem bir genelleme, hem de bir aldatmacadır. Bu iftira öncelikle Yıldırım Bayezid’e yöneliktir ki, dini salâhatı, yaşça geçkin olmasına rağmen, “Bize böyle fazıl ve kâmil bir damat gerektur” diyerek kızını büyük din bilgini Emir Sultan’a (asıl ismi Şemsüddin Muhammed Buharî) verecek kadar yüksek seviyededir.

Öte yandan, Emir Sultan’ın dini hükümlere bağlılığını bilenler, padişah bile olsa, içki içerek dinin hükmüne karşı gelen birinin kızını almayacağını da iyi bilirler.

Sultan Dördüncü Murad’ın içki içtiği söylentisi ise, Safevi casusları tarafından, milleti padişahından soğutmak amacıyla çıkarılmış bir dedikodudur. 

Sultan Murad “gut hastalığı”na müptelâ idi. Mafsallarında zaman zaman dayanılmaz ağrılar hissederdi. Biraz olsun rahatlamak için de, doktorlarının tavsiyesiyle afyon alırdı. Afyonun uyuşturucu etkisi olduğu için, bazen padişahın dengesi bozulur, salınarak yürürdü. Osmanlı Devleti ile arası açık olan Safevi casusları, işte bu görüntüyü kullanarak padişahın içki içtiğini yaydılar.

Hac meselesine gelince: Osmanlı padişahları tüm icraatlarını şeyhülislâmın fetvasına dayandırmak zorundaydılar…

Bu hükümden biraz olsun ayrılan (meselâ Yavuz Padişah, bir gün Hıristiyanların zorla Müslüman yapılmasını emredince, Şeyhülislâm Zembilli Ali Cemali Efendi buna şiddetle karşı çıkmış, böyle bir yetkisi olmadığını, ısrar etmesi halinde ise tahttan indirilmesi için “fetva” vereceğini söylemişti. Yavuz Padişah ancak bu ciddi tehdit karşısında verdiği karardan dönmüş, iş tatlıya bağlanmıştı) padişahlar, karşılarında şeyhülislâmı buluyor, şiddetli tepki görüyorlardı. 

O kadar ki, Kanuni Süleyman, her icraatını Şeyh’in fetvasına uygun yaptığını göstermek için fetva dolu sandığın mezarına konmasını istemiş, İslâm inancında buna yer olmadığını söyleyerek merak içinde sandığı açtıran Şeyhülislâm kendi fetvalarını görünce, başını ellerinin arasına alıp şöyle mırıldanmıştı: 

“Sen kendini kurtardın Süleyman, ya biz kendimizi nasıl kurtaracağız!”

Böyle bir dünyada, dinin hükmüne aykırı icraat yapmanın imkânsızlığı ortadadır. Demek oluyor ki, padişahların hacca gitmemesi, altı yüz yıl Osmanlı’yı İslâm çizgisinde tutmak için kılı kırık yaran İslâm alimlerinin fetvasıyla gerçekleşmiştir.

Peki ama neden böyle bir fetva verdiler?..

1. Osmanlı Devleti İ’la-yı Kelimetullah” (Allah inancını yayma) gibi bir misyon üstlendiğinden sürekli savaşın içindeydi. Savaş içindeki bir ülkenin padişahı, uzun süre başkentten ayrılamazdı. Hacca gidip gelmek ise, o günlerin şartlarında aylar sürüyordu. Bu zaman içinde devlette fitne çıkabilirdi. Sultan İkinci Murad’ın (Fatih’in babası) Manisa’ya çekilmesini fırsat bilen Avrupa’nın, Macaristan öncülüğünde birleşip Osmanlı üstüne haçlı seferi açtığını unutmayalım.

2. Padişahlar sıradan vatandaşlar gibi tek başlarına hac edemezlerdi. Kara ve deniz yoluyla giderken, uğrayabilecekleri saldırılardan korunabilmek için, yanlarına bir ordu almaları gerekiyordu. Ayrıca aşçıları, özel muhafızları, danışmanları, vezirleri ve komutanları da yanlarında olmalıydı. 

Devlet boşluk kabul etmez. Bu yüzden padişahlar hacca giderken de devleti idare etmek zorundadırlar. Elçiler gönderecekler, gelen elçileri kabul edecekler, geçtikleri bölgelerin fukarasına sadaka dağıtacaklardı…

İstanbul’la aralarındaki iletişimin devamı için de, ulakların (habercilerin) sürekli gelip gitmeleri lâzımdı…

Yani hacca savaşa gider gibi gidecekler, bunun için de çok büyük masraflara katlanacaklardı…

Hiçbir padişah kişisel servetinden bunu karşılayamazdı. Çünkü hiçbir padişah o kadar zengin değildi. Masrafları devlete yüklemeleri ise helâl olmazdı: Neden derseniz hac devletin üzerine değil, kişinin (yani padişahın) üzerine farzdır…

Fetva işte bu değerlendirmeler sonucu verilmiş, padişahlar bu yüzden hacca gitmemişlerdir. 

Devamını yarın yazalım…

 

Günün Özeti

YORUM YAZ

  • Halil Orhan AcarHalil Orhan Acar1 ay önce
    Hac Farz değil mi? Koskoca padişah kendi sınırları içinde güvenle hacca gidemediyse normal vatandaş nasıl gitsin?Aslında bu sorunun cevabı bir çok padişahın ( Bizans İmparatoru) kiliselerde gömülü olmasındadır.
  • Mehmet DemirelMehmet Demirel1 ay önce
    Teşekkürler hocam tarihimizi karalayanlara güzel cevab olmus.hicbir kaynak bilgim olmadan sayenizde bilgi sahibi oldum.
  • Osmanlı şeriat devletidir!Osmanlı şeriat devletidir!1 ay önce
    Bahadır bey diyen içmiş herhalde.Yavuz Bahadıroğlu Bey gayet doğru bilgi veriyor,Allah razı olsun.Prof.Dr.Ahmet Akgündüz’le müttefik yazıları.Şeriat devletinde o an şeriate uygun olan uygulanır,recm edilmez;gerekirse asılır!
  • Nuri Tulum..Nuri Tulum..1 ay önce
    Devlet boşluk kaldırmaz,,hacc çok uzun bir seyahat vb mazeretler ileri sürülerdeYavuz S.Selim Mısır seferini 5,6 ayda gerçekleştirdi..O zaman boşluk olmadımı..??
  • DavutDavut1 ay önce
    3 şeyhülislamın kellesi kesilmiştir, padişah öyle istediği için. Bahadır bey ise padişahların şeyhülislam fetvasına aykırı davranamayacağını söyleyerek yanlış bilgi veriyor. Padişah ne derse o olur. Şeyhulislam etkisiz olup görevi sultanın emirleri doğrultusunda fetva vermektir. Öyle olmasaydı osmanlıda zinanın cezası recm olurdu ama uygulanmamıştır.
  • Medine SevdalısıMedine Sevdalısı1 ay önce
    Osmanlıyı tanıdıkça ona daha çok hayran oluyorum Osmanlıyi bize doğru tanıttığıniz için Allâh râzı olsun sizlerden
  • Osmanlı tabiiki onların kanı değil!Osmanlı tabiiki onların kanı değil!1 ay önce
    Osmanlı benim kanım değil diyenler rum,ermeni,yahudi(beyaz türk(!))...gayr-i türk ve gayr-i müslimler!Ayrıca Türkiye’de yaşayan hiçbir TÜRK %100 Türk değildir;ırkçılık da budalalıktır!Türkler Turanoid ırkı:yani Mongoloid+Europoid ırkların karışımı bir ırk olarak Hunlardan yaratılmışlardır!Türkmenler orjinallerinde çekik gözlü,baskın gen olan koyu saçlı tipik Asyalı özelliklerini belli eden ama Avrupa’dan da BASKIN gen almış ırklardır.Aramızda sarı kafalar,mavi,yeşil gözlüler çok;bunlar GARANTİ başka ırkların karışımıdırlar ya da başka ırktan T.C. vatandaşlarıdırlar!Bunu tamamemen ırkçılık herzelerine karşı olduğum için,soy ağacını bilen bir Azeri-Türk olarak yazıyorum.
  • hasan zıngıl hasan zıngıl 1 ay önce
    nasıl da işine geldiği gibi eğip büküyorsunuz herşeyi. demek hiç bir osmanlı kadir abi içmezmiş. ahhh ah bu kafa...
  • AŞIKAŞIK1 ay önce
    Öncelikle siteye söylüyorum bu siteyi takip eden islam düşmanı paralı calışan bir veya iki kişi deyişik isimler kullanarak milletin beynini karıştırmaya calışıyorlar buna alet olmayın BU SATILMIŞ KİLAVYECİLEREDE AMACINIZIN NE OLDUĞUNU ÇOK İYİ BİLİYORUZ SİZİN İÇİN YAŞASIN CEHENNEM
  • NihalNihal1 ay önce
    Sapıklar Osmanlıyı ya muhteşem yüzyıl denen gezicilerden izlemişlerdir yada CHP li Yaşar Nuriden dinlemişlerdir.eeee kör ile yatan şaşı kalkar:)))))
  • TanTan1 ay önce
    Osmanli padisahlari benim ecdadim degil cünkü anne ve babalarinin kanlirinda cesitli hiristiyan milletlerinin kani vardi benim ecdadim Selcuklular Onlarin kaninda türk müslüman kani vardi Hicbiri bir Türk müslümanla evlenmedi Resimlerine Bakin bir Türke hic bezemezler hepsi Türkmen düsmani idi Safafilerde öz Türk idiler onlar da bizim ecdadimiz Hepsi esrar afyon sarap icerdi hepsinin Saray oglanlari vardi Askerleri yenicerilerinde oglan kovuslari vardi
  • hercaihercai1 ay önce
    Kubilay, 1000 yildir Anadoluyu elimizde tutuyoruz, geldigimizde oranin halklari kimdi? Biz turkler hepsiyle karistik, cunku doga boyle isler! Kanimizda, orada o donemdebulunan tum halklarin kani vardir. Turk olmak baska, kan baska, anladinmi. Turk olmak zihniyette vardir, onu kabul et, sonra da turkum ve muslumanim, elhamdulillah de.
  • hercaihercai1 ay önce
    Osmanliyi sevmeye yorumculara, Osmanli olmasaydi siz Turkiye de OLAMAYACAKTINIZ! BiRISIDE OSMANLILAR OSMANLI HANEDANI MI, TURK MU DIYE SACMALAMIS! OSMANLILAR RUM, ERMENI, YAHUDI, YUNAN VE TURK KADINLARIYLA EVLENMISLER, EE NE OLACAK? BABA TURK OLDUKTAN SONRA, GELENLER DE TURKTUR! BIZDE KAVIMCILIK YOKTUR, ALLAH KURAN DA BELIRTIYOR ZATEN. KISACASI, SACMALAMAYIN.
  • Osmanli tarihin yuzakidir..Osmanli tarihin yuzakidir..1 ay önce
    Cahil cok aramizda annesi yabanciydi vs.bre salaklar dinimizde soy babadan gecer.annesi isterse yahudi olsun turktur....padisahlar haca gitmedi cunku kurana gore haccin yerine fitre zekat vs yaptilar...tarihin genelinde osmanli padisahlari islam a cok hizmet ettiler.ufak tefek hatalarinidaAllah affeder insallah ..
  • nadim hatipoğulları nadim hatipoğulları 1 ay önce
    OSMANLI PADIŞAHLARIDA İNSAN HER İNSAN GİBİ İLLAKİ HATA YAPACAKLARDIR AMA ŞUDA BİR GERCEKKİ BİZİM KADAR GEÇMİŞİNE HAKARET EDEN SÖVEN BAŞKA BİR MİLLET BİLMİYORUM OSMANLI PADIŞAHLARI NASIL YETİŞTİRİDİĞİNİ OKUMUŞTUM ONLARA LAF SÖYLEYENLER ONLARIN NASIL YETİŞTİRİLİP BU İMPARATORLUĞUN BAŞINA GETİRİLDİĞİNİ OKUSALAR DİLLERİ TUTULUR BİZİM TARİHİMİZİ GERÇEK OLARAK YAZANLARDAN OKUSALAR ANLARLAR ELİN GAVURU ANLADIDA ÖRNEK ALARAK ŞU AN ÜLKELERİNİ EN ÜST SEVİYELERE GETİDİLER VE HALADA ÇALIŞIYORLAR BİZİMKİLERDE SÖVMAYLE MEŞGULLER.
  • mutmainemutmaine1 ay önce
    Bugün cuma,mübarek olsun.. cuma namazına dahi gitmeyen adamlar genelde padişah düşmanı oluyor...okumadıkları için herkesi kendileri gibi zannediyorlar...bunlara papanın kutsallığından, ingiliz prenseslerinin takılarından,futboldan bahset senden iyisi olmaz, KONU YETERKİ İSLAMİ OLMASIN HER KONUDA BİR HAZIMSIZLIK YAPARLAR,ÇÜNKÜ BÖYLE YETİŞTİLER....
  • ademadem1 ay önce
    Taht ı kaptırmamamk için gitmediler, birde büyük çoğunluğunun annesi gayri müslümdü, Fatih in kliselere ve papazlara ayrıcalıklarınıne olur açın da okuyun.
  • Can emirCan emir1 ay önce
    Çokğüzelbirbilği Allah razı olsunMillet olarak bubilğilere sahip olmamızLağzımYıllarca uyutulduk
  • Osmanli kim Turk kimOsmanli kim Turk kim1 ay önce
    ikinci Selim de mi icmiyordu? Abdulmuttalib el Arabi bin Ruknettin bir eserinde "ayakta zor duruyordu" diye yaziyor..
  • serosero1 ay önce
    bırakın bu mazeretleri padişah olmadan önce hacca gidemezlermiydi hepsi çocuk yaşta padişah olmadılar ya....
  • KubilayKubilay1 ay önce
    Osmanli Hanedani ile TURK Halkini karistiriyorsun.. Senin anlattiklarin bildik hikayeler ve cogu dogru degil..
  • TaşkınTaşkın1 ay önce
    Yazılarınızda Osmanlı her yönüyle muhteşem, Cumhuriyet dönemi de sürekli olumsuz anlatılıyor. Neden?
  • ahmetahmet1 ay önce
    3 kişi yorum yapmış ya 3 de aynı osmanlı düşmanı yada 3 ayrı osmanlı düşmanı.ne kadar hoşunuza gidiyorpadişahlara küfretmek.halbuki bugünkü avrupa medeniyeti dediğiniz sistem osmanlının işleyişini,kanunlarını uygulayarak gelişip güçlendiler, ve bunu sık sık ifade ederler.biz o sistemi dışladık hala güçlü bir sanayi ve ekonomimiz yok.biraz biraz son 15 senedir bir şeyler yapmaya çalışıyoruz oda yetersiz.papaz övülmez ,dinlerine hoşgörüyle yaklaşırlardı.hep kötülemeyle uğraşmayın,yaptığı hizmetleride bir görün vicdansızlık yapmayın,at gözlükleriyle bakmayın ,sizde osmanlı kötüleme hastalığına tutulmuş bir vakasınız.
  • ORHAN İNANORHAN İNAN1 ay önce
    ELLERİNE SAĞLIK..ÇOK GÜZEL TARİHİ BİLGİLER PAYLAŞMIŞSINIZ..ANCAK YORUMCULARINNEREDEYSE TAMAMININ (BİRİ HARİÇ) ÇOK RAHATSIZ OLDUKLARINI VEOSMANLI DÜŞMANLIKLARINI YORUM DİYE YAZDIKLARINI OKUMAK BENİ ÜZDÜ..İNSAN GEÇMİŞİNDEN BU KADAR NEFRET EDER Mİ?EDİYOR İSE O NESİL İLE BİR BAĞI OLMAMASI GEREKİR..BU KALİTESİZ YORUMLARI BİR KENARA BIRAKIR İSEK ,ÇOK BİLİNMEYEN TARİHİ AYRINTILARI YAZMANIZ (GÜVENİLİR BİR İLİM ADAMI OLMANIZ SEBEBİYLE) BİZLERİ AYDINLATIYOR VE MUTLU EDİYOR..BÜTÜN MÜSLÜMANLARIN VE SİZİN MÜBAREK CUMA GÜNÜNÜZÜ KUTLUYORUM
  • GöktuğGöktuğ1 ay önce
    '' Osmanlı Devleti “İ’la-yı Kelimetullah” (Allah inancını yayma) gibi bir misyon üstlendiğinden sürekli savaşın içindeydi.'' Diyorsunuz hani İslamda zorlama yoktu , İslam bir tebliğ diniydi. Her tarafınız yalan dolan. Evet islam kılıç zoruyla yayılmıştır. Türkler de islamı kabul edinceye kadar yüz binlerce kelle vermiştir. Padişahlara gelince büyük çoğunluğu içkide içerde keyif verici otta. II: abdülhamii rom içerdi. '' Bu buğdaydan elde ediliyor, yasaklanan üzümden elde edilen şaraptır '' derdi. Ne kadar inkar etsenizde gerçek bu.Artık kimseyi kandıramazsınız. Herkes gerçeği google amcadan öğreniyor. Zaten çoğun annesi ecnebiydi hiristiyandı. Onların oğullarının müslümanlığı ne kadar gerçek olur ?Evladı yetiştirien annnedir zira. Her ne kadar müslüman olmuşlardı densede hikaye. Müslüman oldum demkele olunmuyor.
  • Cüneyt BeyazCüneyt Beyaz1 ay önce
    Şehzade iken hacca giden oldu mu acaba
  • TuncTunc1 ay önce
    padisahlar dini kulllanan ve analari hiristiyan olankimselerdi Osman bey Harichepsinin kaninda hiristiyan Kani Vardi Para yoktu Hacca. gidemediler demek cok sacma Haziene dahilellerinde idi O Devirde hacca giden fakir halktandan dami da fakirlerdi? Onlar Müslümanlikla Pek ilgileri yoktu fakat Fatih gibi Sultan hiristiyan papazlari ve hiristiyanligi övenleri vardiSafafiler Öz ve öz Türktü ve Türke konusurlardi bu karsi Osmanlilar ise Arabca ve farsca birazda türkce karisik halkin anlamadigi bir Dili kullaniyorlardi
  • Padişah mı keyfine göre yönetmiş ingiliz kemal mıPadişah mı keyfine göre yönetmiş ingiliz kemal mı1 ay önce
    Padişah şeriatı uyguladı, ... batının sömürge kanunlarını. Padişah adaletli yönetti, ... zulmetti.
  • Vahdeddin veya Abdülmecid merhumlardan biri gitmişti galibaVahdeddin veya Abdülmecid merhumlardan biri gitmişti galiba1 ay önce
    Padişahlar hacca gitselerdi döndüklerinde emmioğlu' nu, ya da güççük kardeşlerini tahtta kendi yerlerinde bulurlardı; O kadarla da kalmaz 'niye döndün geri?' diye kelleleri alınırdı..

Günün Özeti