Batılılaşma sürecinde neler kaybettik? (2)

20 Mayıs 2019 Pazartesi

İki gündür “Neler kaybettik” sorusuna cevap arıyoruz ya kaldığımız yerden devam edelim…

Bir evin önüne yeni bir ev yapılacaksa, eski ev sahiplerinden izin istenir, helâllık alınır, ancak ondan sonra yeni evin inşasına başlanırdı… Komşunun önünü kapatmak, manzarasını ve güneşini kesmek “kul hakkı” sayıldığından, bu konuda çok titiz davranılırdı…

Arsada ulu bir ağaç varsa kesilmez, ev ağaca zarar vermeyecek şekilde yerleştirilirdi…

Evlerin giriş kapısının üzeri geniş bir çatı ile kaplanırdı. Amaç hayır yapmak ve dua almaktı: Gelip geçen o çatının gölgesinde yağmurdan, kardan ve güneşten korunur, ev sahiplerine dua ederlerdi…

Evlerin kapılarının üstünde biri büyük, diğeri küçük olmak üzere iki tokmak bulunurdu. Gelen misafir kadınsa küçük tokmakla, erkekse büyük tokmakla kapıyı çalar, ev sahipleri buna göre karşılamaya çıkarlardı: Kadına kadın, erkeğe erkek…

Hemen her evin balkonuna ya da pencere pervazına kuşlar için su kabı konurdu. Aynı incelik mezarlıklarda da görülür, mezarların başucuna mermer su kapları yerleştirilirdi. Kuşun rahmete ve berekete vesile olduğuna inanılırdı…

Osmanlı’da çiçeklerin bile dili vardı: Pencerenin önünde konmuş sarı çiçek, “Bu evde hasta var, gürültü yapmadan geçin” anlamına gelirdi. Kırmızı çiçek ise, “Bekâr kızlar var, edebinizle geçin” demek olurdu…

Herkes istediği mahalleye yerleşemezdi. Bir mahalleye yerleşmek isteyen aile, eski mahallesinin imamından, muhtarından ahlâklı, dürüst, temiz, dindar olduğuna ilişkin “tavsiye mektubu” getirmek zorundaydı…

Her zenaat sahibi istediği mahallede dükkân açamazdı. Ahlâklı, dürüst, temiz, dindar olduğuna ilişkin referansın yanı sıra, işinin ehli olduğuna dair Esnaf Loncası’ndan “belge” de istenirdi…

Kız istemeye gidildiğinde, şimdiki gibi, damat adayının evi-arabası sorulmaz, alnına ve şalvarının diz boğumuna dikkat edilirdi. Alnında “secde izi”, diz boğumunda ise “tahiyyat buruşması” aranır, namazlarında ihmalkâr olan delikanlılara kız verilmez ya da öyle bir kız gelin yapılmazdı…

Beyler, eşlerine “ayna” hediye etmeyi severdi. Bu, “Sana senden daha güzel bir hediye bulamadım” anlamına gelen, çok ince bir iltifattı.

“Komşu” demek aileden biri demekti. Yakın evlerin kapısı kilitlenmez, komşu istediği gibi girip çıkardı. Komşuların bir birlerine güveni sonsuzdu. “Duyulur” endişesi taşımadan en mahrem sırlarını bile konuşurlardı. Kadınlar sık sık bir araya gelir, ağır işleri “imece” usulüyle birlikte yaparlar, kahve molalarında dertleşip stres atarlardı. Tabiatıyla “depresyon” nedir bilinmezdi…

Mahalle esnafı itibarlıydı. Mahalle halkının onlara sonsuz güven vardı. O kadar ki, evin anahtarları mahalle esnafından birine emanet edilirdi.

Yine yerimiz bitti: Ama konu bitmedi. Kaldığımız yerden devam inşallah!

 

Günün Özeti

YORUM YAZ

  • alinamlıalinamlı1 ay önce
    E ,pekiOsmanlı niye battı o zaman ! Bu işte bir yanlışlık var demek ki !
  • Mustafa Mustafa 1 ay önce
    Ahlak çöküntüsü vardı Turgut Özal'la hızlandı Akp ile doruğa ulaştı. Uzak doğuyu tusunami yıktı TürkiyeyiRus un amı uzak doğu kurtuldu Türkiye hala fuhuş batağında.
  • REİSREİS1 ay önce
    Yeryüzünde her ayrı IRK ve DİN"den insanın yaşadıkları inancı ve hayatı terkedip İSLAMA ve BİR olan ALLAH'a cc AHİRET gününe iman etmesiyle YENİ ŞEREFLİ bir hayata kavuşmuş ken1923" de insanlıktan ÇIKARILMANIN ilk adımlarını bu millete ZORLA attıran CHP nin Allah"sız KAFA"sı 80 yılda çocuklarımızı anne ve baba"sına SİYANÜR içirecek RUH HALİNE getirmiştir CHPE nin bu İBLİS kafasıyla müslüman HALK"ın #ölüm gelmeden# KARŞI KARŞI"ya gelmesi MUKADDER sonuç DEHŞETENGİZ "cennet yüzlü çocuklar AŞKI için"
  • hercaihercai1 ay önce
    Kubilay,, sen de Amerikaya postala kendini, tek gidis, ne dersin!
  • MisafirMisafir1 ay önce
    Iktidarin sehirlesme politikalari aile politikalari tum bu değerleri parçalarken büyük ihtimal siz hukumeti övmekle mesguldunuz. Simdi bunlari dert etmeniz anlamsiz
  • yasin atasoyyasin atasoy1 ay önce
    kubilay işin gücün yok anca laf salatasısısın sen neden bu sistemde çağdaş batılı olamadın söyleleyim çünkü şeriatla biz müslümanlar bağlantılıyız, fıtriyiz, ayrılırsak ne kadar bilim sahibi olursan ol sonuçta merkep yüklü eşşeklere benzersin bu kadar basit.
  • Cafer kazancıCafer kazancı1 ay önce
    Muhakkakki her donemde ınsan olarak ıyı kotu yonlerımız olmustur olacaktırda ınsanız degılmı gecmısı oyke bır anlatıyorsunuzkı osmanlı hayranı. Kuzenım cok cıddı olarak o devırde hıc hırsızlık yapılmadıgına. Tecavuz ve yuz kızartıcıcı suclarınkatıyyen bulunmadıgına. Inanıyor yapmayın 150 yıl durrmadan savasmıs ve kaybetmis. Cagın gerısınde kalmıs. Cok acılar cekmıs bır toplumfa muhskkak yozlasma olmustur. Keske olmadaydı bugun hala. Insan sevgısını gectım dogayı katledısımız hayvanlara yaptıklarımız bırazda gecmısdekı alıskanlıklarımuzdan gelmıyormu sayın yazyaza sız bu yazıyı yılda enaz 3 defada. Aynen tekrarlıyordunuz
  • ORHAN İNANORHAN İNAN1 ay önce
    ELLERİNİZE SAĞLIK.YİNE GÜZEL İNSANLARIMIZIN İLGİNÇ,BİR O KADAR DA İMRENİLECEK YAŞANTI BİÇİMLERİNDEN BAHSETMİŞSİNİZ.ANLATTIKLARINIZIN ONDA BİRİNE BİLE NE KADAR HASRETİZ ANLATAMAM.HER ŞEYİMİZ VAR AMA SAMİMİDOSTUMUZ KOMŞUMUZ ARKADAŞIMIZ YOK. OLSAYDI NE KADAR MUTLU OLURDUK? İNSANLIĞIMIZIN VE YAŞADIĞIMIZIN FARKINA VARIRDIK.RABBİM O GÜZEL YÜREKLİ ,GÜZEL AHLAKLI ,NEZİH İNSANLARI YENİDEN ÜLKEMİZDE YEŞERTSİN VE ÇOĞALTSIN ,İNŞALLAH.
  • abdulmetinabdulmetin1 ay önce
    biz biz olmaktan çıktık hocam, her şeyimizle garplılara benzedik, Allah sonumuzu hayr eylesin
  • KubilayKubilay1 ay önce
    Hepimizin hedefi ilimde, egitimde , edebiyatta, yasam kalitemizde cagdas uygarlik seviyesine ulasmak yani BATI olmalidir.. isteyen Afganistana, Arabistana da gidebilir tabii..
  • GIPTA İLE BAKILAN MİLLETTİKGIPTA İLE BAKILAN MİLLETTİK1 ay önce
    ÜNLÜMİSYONE DAVİD LİVİNGSTONE MEZAR TAŞINDA BU AFRİKALILARA TÜRKLER YARDIM ETSİN YAZILIDIR. YIL 1873. ŞİMDİ BU YERYÜZÜNÜ KENDİ MEFAAT VE ÇIKARLARI İÇİN KAN VE GÖZ YAŞINA DÖNDÜREN BATININ HAÇLI ZİHNİYETİNİN HER ANLAMDA PEŞİNDEN KOŞUYORUZ. ONLARLA BİRLİKTE OLUNCA İTİBARIMIZIN ARTACAĞINI MI ZANNEDİYORUZ , ONLARLA BİRLİKTE HAREKET EDİNCE İZZET VE ŞEREF Mİ KAZANACAĞIMIZI ZANNEDİYORUZ HALBUKİANCAK HAKKIN VE HAKLININ YANIN DA OLURSAK İZZET VE ŞEREF SAHİBİ OLURUZ. BUNU ANLAMAMIZ LAZIM. İZZET VE ŞEREFİ NEREDE ARAYACAĞIMIZI UNUTACAK KADAR ALÇATTILAR BİZİ VE ALÇALDIK MAALESEF.
  • EmineEmine1 ay önce
    Şimdi hangi güzel gelenek ürettik bir de ona bakalım. Bir Allah kuluna gittiği yerde nerede kalırım dediğinde yardımcı olacak bir yer var mı? Hani misafir severligimizvar amayine de bir şey eksik
  • mehmed gençetmehmed gençet1 ay önce
    Gönlünüze sağlık muhterem hocam.lütfen anlatınız ki hayali cihana değen ceddimizi ve ceddinizi rahmetle hürmetle yadedelim.vesie oluyorsunuz.allah sizden ve ceddinizden razı ve memnun olsun.selam ve dua....
  • AHMEDAHMED1 ay önce
    Kaleminize sağlık Hocam. Osmanlı döneminin şartlarına göre ,meselelere, ihtiyaçlara çözüm için çok güzel uygulamalar bulunmuş.. Bunların bir kısmına, teknoloji geliştiği içinihtiyaç kalmamıştır. Ama bazı uygulamalar devam etmektedir. Çocukluğumun geçtiği köyümde,1960 larda, köye gelen yabancı veya zanaatkarlar için bir misafirhane vardı. Adına "ODA" denirdi. Bu odanın yöneticisi,sahibi rahmetli dedem idi. Oda'ya bir misafir geldiğinde nineme" "Odaya iki misafir gelmiş, ona göre yemek hazırla, gönderelim" derdi. Bu Odaya çok yemek taşıdım. Bu oda dedemin atalarından kalma idi. Başkası ilgilenmezdi. Vasıtanın bulunmadığı dönemde bulunmuş çok güzel bir çözümdü. O "ODA" nın yıkıntısı şimdi halâköyde duruyor.Yanından geçerken, eski günleri, Osmanlıyı hatırlıyor "Hey gidi günler" diyorum.
  • 1 ay önce

Günün Özeti