İnsanlığın belalıları: Troller

D. Mehmet Doğan üstadın Türkçe Sözlük’üne göre trol kelimesi İskandinav dilinde “Yeraltında veya mağarada yaşayan tabiatüstü hayali dev veya cüce” anlamına geliyormuş. Günümüzde ise internet ortamında mesajlarıyla veya mesajlara yaptığı yorumlarla tartışmalara yol açan tahrikçi kişi manasına evrilmiş. 

Urban sözlüğünde ise tarif şöyle yapılmış: “İnternette olmanın verdiği rahatlık ile kötülük yapan, adeta ipi salınmış gibi alaycı ve küçümseyici bir söylemle masum insanlara saldıran kişi!” Trollük etmek ise; “İnternet ortamında rahatsız edici, tahrikçi mesaj yaymak veya yorumda bulunmak” anlamında kullanılıyormuş. Tabi bunu sahte isimlerle, sahte hesaplarla yapıyorlar.

İlk trollere rastlamam bir yardım kuruluşunun menfaat devşirilen bir kuruma dönüşmesini eleştirmemle olmuştu. Birden sahte hesaplardan konunun öyle olmadığını savunan mesajlar atılmaya başlandı. Sonra ise paylaşımlar hakarete ve tehdide döndü. Meğer yapanlar kurumun bağış paralarıyla maaşa bağlanmış trollermiş.

Troller tek başına olabildikleri gibi dağınık gruplar veya organize ya da dijital ordular olarak da faaliyet sürdürebiliyorlar. Eleştiriyor gibi görünerek insanların saflığını veya iyi niyetini kötüye kullanarak yönetime, var olan işleyişe şer amaçla çomak sokmak, algıları değiştirmek hedefleri. Bu yüzden çevrimiçi gruplardaki tartışmaları kasıtlı olarak sabote ediyorlar. 

Trollerin işleyişlerinde ve zihniyetlerinde bilgi çarpıtma, provokasyon, manipülasyon, siyasi ikbal, insan hakları karşıtlığı, ırkçılık, cinsiyetsizlik taraftarlığı, kabalık, linç, zorbalık gibi faktörler yer alıyor. 

Peki, bu troller niçin böylesine aşağılık etkinliklere giriyorlar? Bazen sebep bir muktedir gücün kiralık elemanları olabiliyorlar, bazen de sapkın ideolojilerine hizmet etmek için yapabiliyorlar. Ama trollerin hepsinde başkasının felaketinden mutluluk duymak, psikopatça zevk almak söz konusudur.

Üstelik giderek internet kullanımı kitleselleştikçe trollerin yöntemleri de merhametten uzaklaşıyor. İroni kisvesi altında ırkçılık, yabancı düşmanlığı, cinsiyet çarpıklığı algılarını yaymak istiyorlar.

Ülkemizde trollerin hedeflerini yoğunlaştırıp ortalığı kargaşa ve vandallığa, yıkıp dökmeye vardırabildikleri Gezi olayları ile görüldü. Kötülük, fesat, inançsızlık, yalancılık, çarpıtma gibi pek çok olumsuzluklardan yararlanarak ortalığı karıştırdılar. Önce muhalif yanlış bilgiler yaydılar sonra muhalifleri suçladılar. Tek amaçları insanları kandırmak ve yanlış yöne sevk etmekti. Ancak karşılarında çelik gibi bir irade ve gerçekleri haykıran bazı medya organlarını bulunca şansları kalmadı çok şükür.

Troller sadece geziciler değil elbette. Bu konuda bilhassa FETÖ’cüler oldukça aktif ve yaygın olarak faaliyetlerine devam ediyorlar. Ayrıca Adnan hocacılar ve PKK gibi ateist, anarşik gruplar da etkililer. Gerçek haberleri saptırmak, suni gündem oluşturmak, toplumu deneye tabi tutmak, saygın kişilikleri itibar suikastına uğratmak gibi metotları tatbik ediyorlar.

Peki, trolleri böylesine toplum değerlerine zarar veren kişiler hale getiren motivasyon nedir? Her internet trolünün ebette farklı sebepleri vardır: İlgi çekmek, depresyonda olmak, kıskançlık, narsistik veya psikopatik kişilik bozukluğu, travmaya maruz kalmak, kendini zedelenmiş hissetmek olabilmektedir.

Troller nasıl tanınır?

•Troller sağduyulu kişileri öfkelendirirler. Nazik ve anlayışlı olsanız da çileden çıkarsınız.

•Nefret etmek onların en önemli özellikleridir. Çözüm göstermez sadece tahrik ederler. Zaten çözüm diye bir tasaları da yoktur.

•‘Ben’ kelimesini çok sık kullanırlar. Onlarla tartışılmaz. Anlamaya açık değillerdir. Anlamak da, bir yerde durmak da istemezler. Kötü niyetlidirler. 

Trollere ne yapmalı?

Trollük ilk başta muziplik, esprili olma, yaramazlık, haşarılık gibi görünse de gelecekte bilhassa kaotik, özerk gruplar halinde olduklarında ülke ve toplum için daha büyük problem haline geleceği açıktır. Trollerin düzene ve huzura düşman olmaları sebebiyle en başta siyasi otoritenin gerekli tedbirleri alması şarttır.

Bizlere düşen ise trolleri ciddiye almamak, onlar için vakit ve enerji harcamamaktır. Kızmaktan çok onlara acıyalım ve problemli kişilikler olduklarını unutmayalım.