Selahattin Demirtaş ile Sanatçılar; Yavuz Bingöl ve Hülya Avşar ile ilgili ortak tarihsel bir not...
Selahattin Demirtaş ile Sanatçılar; Yavuz Bingöl ve Hülya Avşar ile ilgili ortak tarihsel bir not...
Ramazan TOPDEMİR
Terörsüz Türkiye sürecinin devam ettiği bu günlerde geçmişte yaşanmış bazı tarihsel notları paylaşarak dün ile bugünü bütünleştirmeye çalıştım.
Yakın döneme baktığımızda sanatçıların, siyasetçilerin aynı mekânlarda, aynı davalarda ortak birliktelik yaptığını arşivlerden görüyoruz. Bu yaşanmışlıklardan ders alarak dış unsurların oyunlarına gelmemeliyiz.
Konu ile ilgili tarihsel notlar:
17 Aralık 1959’a baktığımızda üç bilinen ismin akrabaları da aynı cezaevinde aynı davadan yargılanmışlardır. Bu isimlerden birincisi HDP eski başkanı Selahattin Demirtaş’ın ve Sanatçılardan Yavuz Bingöl ve Hülya Avşar’ın akrabaları tarihte 49’lar olarak bilinen “Kürtlük Davası”ndan 14 ay tutuklu kalmışlardır. Sanatçı Hülya Avşar’ın amcası Dr. Fevzi Avşar, Selahattin Demirtaş’ın akrabası Feyzullah Demirtaş (Ziraat Teknisyeni), Yavuz Bingöl’ün akrabası, Said Bingöl (İktisatçı). Sanıkların değişik tarihlerde Kürtlük faaliyetlerinde bulunduklarından dolayı tutuklandıkları gerekçe olarak gösterilmiştir.
Dava Konusu:
Aralık 1959′da çoğu Ankara ve İstanbul’da oturan 40 Kürt, ev ve işyerlerine aynı anda düzenlenen baskınlar sonrasında gözaltına alınarak tutuklandı. “Yabancı devletlerin müzahereti (kışkırtıcılığı ile) ile Türkiye Cumhuriyeti’ni bölmek”le suçlanan 40 kişinin davasına tutuksuz 10 sanık daha dâhil edildi. İstanbul Merkez Kumandanlığı’nın Harbiye’deki binasında tutuklu bulunan bu aydınlardan Ankara Hukuk Fakültesi öğrencisi Mardinli Mehmet Emin Batu’nun hücresinde ölü bulunması üzerine sanık sayısı 49 olunca, dava “Kırkdokuzlar Davası” olarak adlandırıldı.
Daha sonra dava dosyasına biri tutuklu iki kişi daha eklendi ise de dava hep aynı adla anıldı. 49’lar davası olarak bilinen Kürtlük davasında yargılananlar arasında Kürt yazar Musa Anter, Sait Kırmızıtoprak, Şerafettin Elçi, Selahattin Demirtaş'ın akrabası; Feyzullah Demirtaş, (Ziraat Teknisyeni ) Dr. Fevzi Avşar, (Sanatçı Hülya Avşar’ın amcası), Said Bingöl, (Yavuz Bingöl’ün akrabası) gibi tanınmış kişiler bulunuyordu.. Yaklaşık 14 aylık tutukluluk döneminin ardından davanın görülmesine 3 Ocak 1961′de başlandı. İstanbul’daki 28. Tümen Komutanlığı 2 No’lu Askeri Mahkemesi’nde başlayan dava, 30 Nisan 1964’de sonuçlandı ve tüm sanıkların beraatine karar verildi.
Hülya Avşar’ın amcası; Fevzi Avşar yazdığı bir mektupta rumuzlu anlamına gelecek “Bi söze Kurmanci” (Kürt sözü) cümlesini yazdığı için tutuklanmıştır.
Hülya Avşar’ın amcası Dr. Fevzi Avşar, Kürtçülük davası temsilcilerinden olan Hüseyin Adıgüzel’e Aralık 1959’da yazdığı mektupta: “Bi söze Kurmanci” (Kürt sözü yani Kürtçe söz senettir anlamına gelmektedir. Sanığın savunmasında; Kürtçe tabir gaye ve faaliyetlerin rumuz haline getirilmiş ifadesidir. Mektubun 7. sahifesinde geçen “Bi Söze Kurmanci”nin anlamını bilmediği tespit edilmiştir.
Sonuç: Türkiye gündeminde yer almış olan bu isimlerin akrabaları da aynı şartlarda aynı mekânları paylaşmışlardır. Bu kişilerin yakınları günümüzde tanınmış iş adamlarıdır, tanınmış sanatçı ve siyasetçilerdir; ancak bunların bugünkü Terörsüz Türkiye için ses vermemesi de ülke adına üzücüdür. “Neyime gerek” düşüncesi doğru değildir. Terörsüz Türkiye partiler üstü ele alınması gereken bir süreç olduğunu vurgulamak gerekir.
Günün dizeleri Yunus Emre’den: “Gelin tanış olalım/ İşi kolay kılalım/ Sevelim sevilelim dünya kimseye kalmaz.”
