Cahiliye toplumu ve İslâm(6)

Cahiliye toplumu ve İslâm(6)

Prof. Dr. Yusuf Özertürk

c-CAHİLİYEDE KUMAR

CAHİLİYE KUMARI MEYSİR

* İslâm öncesi cahiliye döneminde kumar da yaygındı. Cahiliyede oynanan kumarın ismine ‘Meysir’ denirdi. Meysir kumarı, ağaçtan yapılan ve üzerlerinde kertikleri olan 10-11 okun Ribabe denen bir torbaya konup çekilmesiyle oynanıyordu. Yani bugünkü piyango çekilişi gibi. Bu oklara ‘ezlâm’ deniyordu ve her bakımdan birbirlerine benziyorlardı. Okların 7’si nasibli (kazandırıcı, 7’ye kadar hisse yazılmış), 3-4 de nasipsiz (boş-kaybettirici) idi. Meysir on kişi ile oynanır ve oynayanlar da genelde zengin gençlerdi, fakirler oynayamazdı. Cahiliye anlayışında; Meysir oynamak, aynı zamanda bir ‘zenginlik nişanesi’ olup, kumarcılar toplumda bir itibar kazanmış olurlardı. Meysir kumarında bahis varlığı genelde bir veya daha fazla sayıda deve olurdu. Bazen de ortaya servetler konur, bir anda bütün servet kaybedilebilir veya kazanılırdı. Meysir daha çok kış gecelerinde oynanır bu sebeple ateş yakılır seyirci olan halk da hem ısınır, hem de oyunu seyrederlerdi. Kumarcılar sırayla torbadan okları çekerler, nasibli okları çekenler, oklara isabet eden ödülü alır, boş okları çekenler de hem ödülden pay alamazlar ve hem de ortaya konan ödülün parasını öderlerdi. Kumarda kazananlar ödüllerini alırlar, bir deveyi de keserler paylarını aldıktan sonra, bir kısmını da seyir için gelen fakir halka dağıtırlardı. Böylece kuraklığın, soğuğun, kıtlığın olduğu kış günlerinde fakirlerin karınlarının doyurulması da bir cömertlik olarak kabul görürdü. Böylece de zenginler, fakir halk nezdinde itibar kazanırlardı.

FAL OKLARI

* Cahiliye Arapları önemli bir işe teşebbüs edecekleri zaman, bu işin sonunun kendileri için hayırlı olup olmadığını anlamak için ezlâm denen fal okları çekerlerdi. Bu iş bir nevi falcılıktı. Bu oklar üç adet olup, birinin üzerinde ‘yap, uğurlu’, diğerinde ‘yapma, uğursuz’ yazılır ve üçüncüsüne de bir şey yazılmazdı. Fal okları çekmeye karar veren kimse evvela kabilesinin putunun bekçisine başvurur ücretini verir ve bekçinin elindeki torbada bulunan oklardan birini çekerdi. Çektiği ok da ‘yap, ’yazıyorsa o işi yapar, ’yapma’ yazıyorsa o işden vazgeçerdi. Boş oku çeken tekrar ok çekerdi.

MODERN CAHİLİYEDE KUMAR

* Bugünün modern cahiliyesinde de her çeşitten kumar yaygın olarak oynanmaktadır. Öyle ki, bu illet canlı veya sanal (online) olabilmektedir. Günümüzde kumar için her şey bir vasıta olabilir. Modern cahiliyede bazı kumar çeşitleri; a- Bahis oyunları (At, köpek yarışı, formula-1 yarışları, futbol, basketbol, tenis, vs oyunları, badminton) b- Casino oyunları (Poker, rulet, slot, black, barakat, zar, vs oyunları) c- Piyango (şans-talih) oyunları (milli piyango, süper piyango, banko piyango, sayısal loto, süper loto, para loto, hemen kazan, şans topu, vs) d- Borsa (Foreks, kripto para, viop, vs). e- Elektronik oyun makinaları sayılabilir. Bugünün piyango biletlerinin, cahiliye ezlâm oklarından ne farkı vardır? Kumar için o zaman ok çekiliyordu, şimdi ise piyango bileti çekiliyor. Kumar yine kumardır. Değişen sadece kumar aracıdır.

* Kumar bağımlılık yapan bir hastalıktır. Kumar yüzünden nice bedenler toprağa düşmekte, çocuklar yetim kalmakta ve nice ocaklar sönmektedir. Kumarda oynatan zalimler hep kazanmakta, oynayan bedbahtlar ise erinde gecinde kaybetmektedirler.

MODERN CAHİLİYEDE FALCILIK

* İnsanlar kendileriyle ilgili bilinmezleri anlamaya, geleceği hakkında bilgi sahibi olmaya hep ilgi duymuştur. İnsanoğlunun bu özellikleri zamanla birer ihtiyaç haline gelmiş ve fal, kehanet, sihir, büyü, vs gibi uğraşı alanlarının ortaya çıkmasına sebep olmuştur zamanla bu uğraşılar birer ticari sektöre dönüşmüştür. Bu uğraşıyı yapanlar toplum içinde hem itibar kazanmış ve hem de bir geçim kaynağı elde etmişlerdir. Neticede sihirbaz, kâhin, büyücü, vs kişiler ‘görünmez varlıklarla temasa geçtiklerini’ ve bazı bilgileri elde ettiklerini ileri sürerek insanların zaaflarından istifade eder olmuşlardır.

* Modern cahiliyede de, eski cahiliye falcıları, büyücülerinin modern türevleri ortaya çıkmıştır. Bunlar arasında medyumlar, cinciler, muskacılar, astrolojiciler, yıldız haritacıları, spiritüalistler, meditasyoncular, numerolojistler, vefikçiler, reikiciler, tarotçular ve daha niceleri… Bu gibiler özel büro açmaktan tutun da çeşitli sosyal medya gruplarında (WhatsApp, Facebook, Instagram, Tik Tok) ve yüz yüze seanslarla insanların zaaflarını milyonlarca lira vurguna dönüştürmektedirler.

Devam edecek...

Kaynakça

1-Murat Sarıcık, Meysir. S, Demirel Üniv. İlahiyat Fak. Dergisi, 1998, sayı-5

2-Muhammed Kutub, Yirminci Asrın Cahiliyeti (çev. M. Hasan Beşer).

3-Mustafa Fayda, Cahiliye Toplumu. TDV İslâm Ansikl. 1993 (7. cild);1719