Tarihi sarımsakla sabitlenen Taşköprü
Kastamonu Taşköprü ilçesinin sarımsağı ile meşhurluğu, tarihi geçmişini sanki biraz gölgelemiş gibi. Meğerse Taşköprü geçmişiyle Efes kadar eski bir yerleşim yeri.
Bir yanıyla Çankırı’ya bakan, diğer yönüyle Kastamonu’ya bekçilik eden Ilgaz Dağı’nın kuzey yamaçlarından doğan ve önce Kastamonu’ya, ardından; Taşköprü, Hanönü, Sinop Boyabat ve Durağan ilçelerine bereketini katarak Kızılırmak’a karışan Gök Irmağın iki yakasında kurulan Taşköprü, sarımsağından öte asırların izlerinin yaşadığı bir belde.
Nice uygarlıklara ev sahipliği yapmış toprağı bereketli ve şifalı Taşköprü’yü ziyaret ettiğimizde öğrendik ki, Taşköprü tarih, kültür ve tarım bakımından keşfedilmeyi beklemekte.
“Anadolu’muzun her metrekaresi bereketli” desek abartmış olmayız. Toprağa ne verildi de “olmaz” dedi ki?
Bu anlamda Taşköprü ve civarının toprağında sadece sarımsak yok, pancar ve kendiriyle ünlü.
Yüzyıllardır deniz araçları için halattan tutun da şeker ve kâğıda kadar insanlığın beslenme, barınma ve ticaretinde önemli ihtiyaç maddelerine ev sahipliği yapmış.
•
Bir başka ev sahipliğini de asırları aşan tarihine yapmakta. M.Ö. 64/63 yıllarında Romalı General Pompeius Magnus tarafından bugün mozaiklerinin de bulunduğu Zımbıllı Tepe mevkiinde Romalıların yaşadığı biliniyor.
Taşköprü’nün hakiki manada medeniyete kavuşması ise “Beylikler” dönemine denk geliyor. Bugünkü kimliğinin, ruhunun ve mimari siluetinin inşa edildiği “altın çağa” Beylikler ve Osmanlı ile kavuşmuş.
13. yüzyılın çeyreğinde Anadolu Selçuklu Devleti’nin kudretli uç beyi Emir Hüsameddin Çoban, Taşköprü’yü yalnızca fethetmekle kalmamış, şehri iplik iplik dokumuş.
Emir Hüsameddin’in oğlu Alp Yürek’in oğlu Muzaffereddin Yavlak Arslan Taşköprü’ye olan sevgi ve muhabbeti sebebiyle; camiler, medreseler, hamamlar, tekke ve zaviyeler yaptırarak, Taşköprü’yü bir İslam beldesi haline getirmiş.
Tabii bu kadar eser boşuna inşa edilmemiş. Taşköprü kısa bir zamanda Batı Karadeniz ve Anadolu’nun bütünün ilim, irfan merkezi ve duraklarından birisi olmuş.
14.yüzyıla gelindiğinde ise Taşköprü’de aynı hizmetlerle birlikte tarihin devamlılığı adına bayrak nöbet değişimi yapılmış.
Nöbeti devralan Candaroğulları, inanç bütünlüğünün gereği olan bu mirası daha da zirveye taşıyarak, içinde bulunduğumuz yüzyılın inanç bütünlüğüne duyarlı nesillere emanet etmiş.
•
İlim, irfan ve bunların toplum nezdinde neşvünema bulması için sadece binalar yapılmamış. Köprüler, yollar, güvenlik amaçlı zaviyeler inşa edilmiş. Bugün halen kullanılan Taşköprü, 1366 yılında Celaleddin Bayezid adına yaptırılmış.
Şehrin girişteki süsü gibi duran ve ayrıca insana, “buyurun girin” diye bekleyen köprü değil de sanki geniş aile kapısı vazifesi görmekte. Köprüde şunları mırıldanmıştım.
“İlçenin iki yakasını birbirine bağlayan Gök Irmağın zarif kemerleri şöyle diyordu: Bugünü geleceğe bağlayan bu köprü, köklü devlet geleneğimizin bir nişanesidir”.
Köprünün bir başka görevi daha var. O da yarına İnşaallah.







