YETERİNCE FARKINA VARILAMAYAN TEHLİKE (ELEKTRONİK SİGARA) (3)
ELEKTRONİK SİGARA ZARARSIZ MIDIR?
*Elektronik sigara üreticileri tarafından ‘Sigara bırakma aracı’ diye takdim edilen e-sigara gerçekten öyle midir ve zararsız mıdır? E-Sigara’nın geleneksel sigaradan farkı; Geleneksel sigarada, tütünün ihtiva ettiği zararlı ve bağımlılık yapan Nikotin, tütünün yanmasıyla ortaya çıkan dumanın solunmasıyla vücuda alınır. E-sigarada ise Nikotin sıvı içinde (e-likid) tamamen çözünmüş (eriyik) halde bulunur. E-sıvının ısıtılmasıyla Nikotin buhar içinde vücuda alınır. Yani geleneksel sigarada Nikotin duman içinde, e-sigarada ise buhar içinde vücuda alınır. Bu yüzden gerçekte ikisi arasında önemli bir fark yoktur. E-sigara kesinlikle zararsız değildir. E-sigara sıvısında şu maddeler vardır; Nikotin (tütünden elde edilen bağımlılık yapan kimyasal), Propilen Glikol (alkol), Bitkisel Gliserin, Aroma yapıcılar (Çeşitli tütün ve meyve aromaları) ve Yan ürünler (ısıtma işlemi esnasında ortaya çıkan; Formaldehit, Asetaldehit, mikro seviyede Nikel, Krom, Kurşun, Kadmiyum, kalay gibi ağır metal parçacıkları, uçucu organik bileşikler (benzol), ince aerosol partikülleri ve Serbest radikaller (oksidatif strese sebep olurlar.). Bütün bu maddeler toksik ve kanserojendir. E-sigaranın vücuda zararları; İçindeki sıvının muhtevası, kullanım süresi, buhar çekme sayısı ve süresi, kullanıcının yaşı ve sağlık durumu ve cihazın teknolojik özelliklerine bağlı olarak değişkenlik gösterir.
ELEKTRONİK SİGARANIN NE GİBİ ZARARLARI VE RİSKLERİ VARDIR
1- Ağız-Boğaz üzerine etkileri: E-sigaranın buharında bulunan kimyasal maddeler ağız mukozası, dişler ve diş etleri enflamasyonuna sebep olarak diş eti iltihabına, diş çürüklerine, ağız kokusuna sebep olabilir. Özellikle aroma maddelerinin muhtevası boğazda tahriş ve yanma hissine sebep olabilmektedir. Bazen de ağız kuruluğuna sebep olur.
2- Akciğerler ve Bronşlar üzerine etkileri: E-sigara solunum yollarına (Bronşlar) ve Akciğerler üzerine doğrudan etki ederler. Isıtılan sıvının içerisinde bulunan kimyasal maddeler ve mikro ağır metal parçacıklarısolunum yollarını tahriş ederek bronşlarda ödem, kronik öksürük ve bronşit benzeri bir tablo ortaya çıkarır. Keza Akciğerlerde ‘EVALI’ adı verilen ‘elektronik sigara kullanımına bağlı ani Akciğer hasarı’ meydana gelir. EVALI hastalığı; Zatürre ve grip gibi rahatsızlıklara benzer bir tablo da gösterebilir (Nefes darlığı, hırıltılı solunum, göğüs ağrısı, boğaz ağrısı, yanma ve kuru öksürük şeklinde görülebilir.). Akciğerlerdeki hasara bağlı olarak Astım nöbetleri (tekrarlayan nefes darlığı), Atelektazi (hava keseciklerinin kapanması, sönmesi) gelişebilir.
3-Kalp ve Damarlar üzerine etkileri: Nikotin, sempatik sinir sistemini uyararak Kalp atım hızını artırır (taşikardi) ve kalp ritim bozukluklarına sebep olur. Kan damarlarını daraltarak kan basıncının geçici olarak yükselmesine (hipertansiyon) sebep olur. Uzun süre e-sigara kullanımında da damar elastikiyetinin azalmasına, damar duvarının sertleşmesine (ateroskleroz) sebep olarak kalıcı hipertansiyona yol açar. Kalbi besleyen koroner arterlerin daralması ve pıhtı teşekkülü sonucu kalp krizi riskini artırır. Nikotin doğrudan ve dolaylı olarakkandaki oksijen seviyesinde düşmeye sebep olarak (hipoksi) hücrelerin beslenmesini bozar ve hücre ölümüne sebep olur.
4- Mide-Barsak Sistemi (Gastrointestinal sistem)üzerine etkileri: Nikotin Mide asit salgılanmasını artırarak mide yanmasına (gastrit), Mide ülserine (peptik ülser) ve reflüye (Mide muhtevasının yemek borusuna kaçması) sebep olabilir. Nikotin iştahı azaltır. Nikotin, barsak iltihaplarına, barsak kasılmalarını ve hareketlerini artırarak (peristaltizm) ishal veya sık dışkılamaya sebep olur. Nikotin vücudun bağışıklık sistemini baskılayarak hastalıklara karşı direncini düşürür. Çok sigara, e-sigara içenler çok çabuk ve sık olarak hastalanırlar.
5- Merkez Sinir Sistemi üzerine etkileri: Sigara, e-sigara içildiğinde; Nikotin saniyeler içinde Akciğerler yoluyla kana karışır ve oradan beyine ulaşır. Beyin’deki ‘Nikotinik asetilkolin reseptörlerine’(sinir iletisi yapan alıcılar) bağlanarak onları aktive eder. Bunun sonucunda Dopamin, Serotonin gibi bir çok kimyasalın ve hormonun salınmasına sebep olur. Bu hormonlar şahısta motivasyon ve mutluluk hislerini artırır. İçici kendini mutlu ve iyi hissetmeye(öfori), haz almaya başlar. Bu durum Nikotine güçlü olarak bağlanmaya sebep olur. Dikkat, uyanıklık, bir şeye odaklanmada geçici bir gelişme olur. Fakat zaman içinde beyindeki Nikotinik reseptörlerde duyarlılık ve sayıca bir artış olur. Bu da artık alınan Nikotinle yetinilmemeye ve daha fazla Nikotin alma isteğini doğurur. Nikotin dozu artırılmazsa yoksunluk belirtileri başlar. Nikotin alımı kesildiğinde veya dozu artırılmadığında; şahısta bir huzursuzluk, kaygı, sinirlilik hali, konsantrasyon azalması, bilinç bulanıklığı, öğrenme güçlüğü ve aşırı sigara-e-sigara içme isteği meydana gelir. Nikotin çocuklarda ve gençlerde beyni olumsuz olarak etkiler. Hamilelikte bebek gelişim bozukluklarına ve düşük riskine sebep olur.
6-Nikotin Bağımlılığı: Kullanılan cihazın türüne, kullanım sıklığına, süreye ve kişinin genetik meyline bağlı olarak değişik sürelerde ve hatta ilk denemeden sonra bile Nikotin bağımlılığımeydana gelebilir. Nikotin bağımlılığı, Nikotine karşı vücudun fiziksel ve psikolojik olarak gereksinim duyması halidir. Birçok tek kullanımlık elektronik sigara kartuşu yüksek miktarda Nikotin ihtiva eder. Bir pod (kartuş) yaklaşık bir-iki paket sigaraya eşdeğer Nikotin ihtiva edebilir. Nikotin alınmadığında veya yeteri kadar alınmadığında Nikotin yoksunluğu (Nikotin bağımlılığı) oluşur. Nikotin yoksunluğunda şu belirtiler görülebilir; Sinirlilik, huzursuzluk, kaygı, konsantrasyon bozukluğu, uyku bozuklukları ve aşırı sigara-e-sigara içme arzusu olur.
7-Kanser Riski: Nikotin tek başına doğrudan kansere sebep olmasa da, e-sıvıdaki diğer kimyasal maddeler ve ağır mikro metal partikülleri Akciğer, Yemek borusu, Gırtlak, Mide ve Bağırsak kanserleri için risk faktörüdürler.
Gelecek yazı e-sigara neden tercih ediliyor?
