• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0
Hüseyin Acarlar
Hüseyin Acarlar
TÜM YAZILARI
28 Eylül 2020

Eğitim Ama Nasıl?

Rivayet olunur ki Afrikalı bir yerliye: “Hiç İngiltere’ye gittin mi?” diye sorulduğunda hayıflanarak, ezik ezik şöyle cevap vermiş: No, I have never been home ( Hayır, hiç evimde, Anavatan’da bulunmadım) !

Sömürülen zavallı Afrika yerlisi, aidiyetini unutmuş, asli vatanını İngiltere olduğunu sanıyorsa bu sömüren İngiliz’in eğitimle başarabileceği bir vakıadır.

Hatırlatayım. Cumhuriyet'in 95. Kuruluş yıl dönümü 29 Ekim 2018 günü yurt dışındaki temsilciliklerde yapılan rutin kutlamaların biri rutin dışı olmuştu. O yıl Afrika ülkesi Uganda'nın başkenti Kampala’da Cumhuriyet’in 95. yaşı için bir resepsiyon düzenlenmişti. Resepsiyona antik Yunan kıyafetlerini çağrıştıran bir kıyafetle katılan Uganda Büyükelçimiz Sedef Yavuzalp resepsiyonda antik Yunan Helena kıyafetini tercih ederken, elçiliğin kâtibi de benzer bir kıyafet ile resepsiyona katılmıştı. Büyükelçi ve kâtibin milli bayramda ev sahibi olarak verdikleri resepsiyonda Yunan kültürüne yönelik kıyafetleri tercih etmeleri Afrikalı yerlinin düşünme biçimiyle aynıdır. Bu kadar kültürel cehalet ancak eğitimle olabilirdi.

Vietnam Savaşı ya da İkinci Çinhindi Savaşında mağlup olan ABD’nin, Hollywood taşıyıcı metin üzerinden Rambo karakterini yeni nesil çitoslara kahramanlığın rol modeli olarak belletmesi aynı eğitimin informel boyutudur.

Kurucu metni Karl Marx’ın ekonomi politiğin eleştirisi Das Kapital olan ve bu nedenle taşıyıcı metinlerle anti emperyalist söylemlerle yola çıktığını iddia eden sınıfsız dünya ütopyalı halkların kardeşliği ve barış söylemli PKK/PYD’ nin ABD üniforması ve silahıyla arzı endam etmesi öğretici metinlerin nitelik ve çelişkisini ortaya koymuyor mu? Başkaldırıldığı iddia olunan emperyalizme bundan daha sadıkane hizmet mi olur?

1492 ‘de Amerika’nın öncü işgal gücü komutanı Kristof Kolomb’u kâşif, Avrupa’yı medeniyet taşıyıcısı görmek buna mukabil fethettiği yerlerde insan temel hak ve özgürlüklerini koruyanları işgalci ve barbar sıfatıyla tanımlamak tamda kültürel travmalı diplomalı hamalların işidir. Bu kültürel kafayla yetişmiş bir Kültür Bakanının kameralar karşısında İstanbul’un fethini işgal (!) olarak nitelemesi alınan eğitimle mümkündü.

Hasılı;

ABD’nin Irak’a demokrasi götürdüğüne inan bir New Yorkluya, Çad’a Tunus’a Fas’a Nijer’e medeniyet taşıdığına inanan bir Parisliye aldığı bilginin yanlışlığı nasıl izah edilebilir?

Gelgelelim işin esası şu;

Bir medeniyet ve kültür üç temel metin üzerinden var olur. “Kurucu metin”, “taşıyıcı metin” ve “öğretici-talimi metin”.

Bizim Kurucu metnimiz İslam’dan bigâne değildir. Ve eğitim Tanzimat dönemi travmasını yenilik olarak algılayanlarca anlaşılmayacak ve bırakılmayacak kadar önemlidir.

“Kurucu metin”, “taşıyıcı metin” ve “öğretici-talimi metin”…

Bu yazıda İslami ilimlerdeki metodolojik boyut üzerinde durmakla iktifa edelim.

İslam dünyasındaki eğitim sorunları anlayış ve uygulama farkları ayrımların temel parametresini anlamaktan geçer.

Somutlaştıralım;

İslam medeniyetinin kurucu metini, Kur’an-ı Kerim’dir. Taşıyıcı metni sünneti Seniyyedir. Öğretici metin; kurucu ve taşıyıcı metin sonrasında anlamaya dönük bir çeşit pedagojik usul ve izahlardır.

Açalım;

Kur’an-ı Kerim’ “El-hayatü’d-dün-ya ve’l-ahire” tamlaması vardır. Bunu kurucu metin olan Kuranı Kerimdeki diğer ayetlerle sarih bir hale (anlaşılır) hale getiren taşıyıcı metin sünneti seniyyedir. Bunu öğretici metinler aracılığıyla öğreniyoruz ki Kur’an-ı Kerim’de dünya, isim olarak kullanılmaz; sıfat olarak kullanılır. Ahiret de öyle. Burada mevsuf olan, sıfat olan, öz olan, taşıyıcı olan ya da mantık terimiyle mevzu olan, hayattır. Dolayısıyla İslam düşüncesinde, hayat süreklidir. Dünya, yakın hayat, Ahiret ise öteki hayattır ve ikisi de sıfattır. Sıfatları attığınızda mevsuf kalır; mevsuf da hayatın kendisidir. Hayat, Cenabı Hakk’ın el-Hayy isminin bir tecellisi olması bakımından ebedî ve ezelîdir. Bu nedenle ölüm, yok olmak değil ahiret hayatına geçiştir.

Daha basit ve meşhur bir örnek üzerinden gidersek; Kurucu metin Kur’an-ı Kerim Ankebut suresinde, “Utlu mâ ûhiye ileyke minel kitâbi veakimi-ssalâ(te)/ Sana vahyedilen Kitabı oku ve namazı kıl.” (45. ayet) buyrulur. Namazı nasıl kılacağımız ifade edilmez. Kılınış şekil ve içeriğini taşıyıcı metin Resulullah (sas)’ın sünneti seniyyesinden öğretici metinler sayesinde öğreniyoruz.

Temel parametre şudur. Öğretici metin taşıyıcı metnin, taşıyıcı metin kurucu metnin önüne geçemez. Tersi bir durum usul ve esastan hatalıdır. Bugün bilgi usul ve anlayışlardaki hataların temeli buna uyulmamasıdır. Kurucu metne doğrudan aykırı öğretici metinlerdeki pedagojik formasyon yoksunu formel- informel, görsel- işitsel talimler, kurucu metnin önünde defans uyguluyor.

Kurucu metnin önüne geçirilen her türlü metin kişi ve kurumlar arıza üretir.

Aracı kurumlar, hakikate bedel ödemeden ulaşmak isteyenlere Afrika yerlisi gibi bir bilinç vermeden öteye gitmezler. Bu sorunu gidermek kurucu metinle aramızda oluşacak aşkın bir ahlak öğretisinin samimiyet testinden geçmek ile mümkündür. Gerisi kalu kildir. Olan da bu değil mi? Hal ortada.

Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.

Yorumlar

Bakış açısı

Güzel ve bakış açımızı zenginleştiren , düşündürücü bir yazı olmuş. Emeğiniz için teşekkürler. Yazınızın farklı anlayışlardaki kişilerce de okunmasını , faydalı olmasını diliyorum.
  • Yanıtla

celil yağmuroğlu

Sayın hocam Eğitime birazda Mevlana ve Yunus Emrelerin gözüyle bakalım ne demişler: Mevlana’nın sözleriyle : “Bir ayağı kendi milli köklerinde, diğer ayağı dünyada bir pergel misali dönen, diğer bir ifadeyle yabancılaşmadan çağdaşlaşan, kökten kopmadan çağa ulaşan insandır,, Yunus Emre,nın Sözleriyle; ‘Ben gelmedim kavga için, Benim işim sevgi için, Dostun evin gönüllerdir, Gönüller yapmaya geldim.Vesselam..
  • Yanıtla

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23

Bip İhbar Hattı

Yaay İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23