Kadınlar camiye gidebilir mi?...
Son günlerde ülkemizde bir de camilerimiz pembe oluyor meselesi çıktı. Kadınlar camiye gidebilir mi gidemez mi? Yahut kadınlarla camilerimizi doldurmalıyız gibi, olurlu olmazlı çekişmeler… Birileri tarafından bir anda gündeme oturtuldu.
Öncelikle şunu ifade etmek isterim, ülkemizde bunca ilim adamları, muhterem hoca efendilerimiz varken ben asla bilmişlik taslamıyor, haddimi aşarak sanki her şeyi ben biliyorum iddiasında bulunmuyorum… Konunun gündeme gelmesi üzerine birçok fıkıh kitabının ilgili bölümlerini imkânlarım ölçüsünde taradım. Özetle aşağıdaki yazıyı kaleme almaya çalıştım. Eksiğim, kusurum varsa af ola.
Kadınların camiye gitme veya gidememe mevzusu ortaya atılınca, bazı sağ görüşlü yazarlar siyasi mülahazalarla, tabiri caizse yazıyı tersten okuyup devlet başkanımızı hedefe koymaları bana göre yakışık almadı. İnançlarından asla şüphe etmediğimiz bazı arkadaşlarımızın da bu yazıyı sosyal medya hesaplarında yayınlamalarını hoş bulmadık. Sonradan bazı tevil yapmış olsalar da... Hele hele bazı güngörmüş ilim ve siyasi tecrübesi olan arkadaşlarımızın: “Durum böyle ise ciddi şekilde düşünmemiz lazım” diye beyanları bana göre iç açıcı olmadı, yakışık almadı. Gönülleri okşayan hoş bir tavır olmadı. Meseleyi önce enine boyuna bir tahlil ettikten sonra fikir beyan etmek güzel olandır.
Bilindiği gibi beş vakit namazı cemaatle kılmak vacip derecesinde sünneti müekkededir. Cemaate katılmak Şafii mezhebine göre farz-ı kifaye, Maliki mezhebinin bazı ünlü alimlerine göre farz-ı ayındır. Bu hükümler sadece erkekler içindir. Kadınların cemaate katılma mecburiyetleri yoktur. Ancak camilerde kadınlara ayrılan bölümlerde kadınlar cemaatle namazlarını kılabilirler. Peygamber Efendimiz’den (S.A.S.), Osmanlı’dan günümüze teamül böyledir. Hemen hemen her camide kadınlara ayrılmış bölümler vardır. İsteyen kadın camide cemaat ile kılar, isteyen evinde kılar. Fıkhi hükümler açık ve ortadadır.
Hz. Peygamberimiz (S.A.S.): “Kadınlarınız mescitlere gitmek için sizden izin istedikleri zaman onları mescitlerden men etmeyiniz” buyurmaktadır. (Müslim Salat 135) Kadınların camilere gidip cemaatle namaz kılmaları fıkıh hükümlerine göre caizdir. Bulundukları yerden imamı veya cemaati görmeleri mecburi değildir. Peygamber Efendimiz (S.A.S.): “Allah’ın kulları olan kadınların camilere gitmelerine engel olmayınız” buyurmuştur. (Müslim Salat 140)
Şafii mezhebine göre kadının evinde cemaatle kıldığı namaz camide cemaatle kıldığı namazdan çok daha üstün olduğu görüşü hakimdir. (El- Feteva El-Kübra 1/158) Bu görüşte ittifak hali vardır. Kadınların evlerinde kılmaları sevap bakımından daha iyidir. Ancak camilere gitmelerine bir yasak da yoktur. Ortak görüş ise kadının camiye gitmesinden ziyade evinde namaz kılmasının daha faziletli oluşudur. Bunun sebebi ise fitneden daha emin olmasından dolayıdır.
Kadın tesettüre tam uygun olması halinde camilerde kadınlara ayrılan bölümlerde namazlarını ister cemaatle ister tek başına kılabilirler. Ayrıca birçok fıkıh kitabında camilerde namaz kılmak için safların nasıl oluşturulacağı açık olarak beyan edilmiştir. Buna göre saf düzeni şöyledir: En önde erkekler, arkasında erkek çocuklar, daha sonra hünsalar (erkek ve kadın olduğu belli olmayan), en son safta ise kadınlar durur. Kadınların camide en çok sevap alanları erkeklere en uzak olandır. Ebu Hüreyre (R.A.) Peygamber Efendimiz’den (S.A.S.) şöyle bir hadisi şerif rivayet etmektedir: “Erkek saflarının en hayırlısı birinci saf, en az sevaplısı ise sonuncu saftır. Kadın saflarının en hayırlısı son saf olup, en sevabı az olan ise erkeklere en yakın olan saftır.” (Nesai İmame 20)
Kadınların camilere gitmesine izin verilmesi ile birlikte evlerinde kılmaları daha uygun görülmüştür. Peygamber Efendimiz (S.A.S.) bir hadis-i şerifinde şöyle buyurmaktadır: “Kadınlarınızın mescitlere gitmesine engel olmayınız. Onların evleri (ise) kendileri için daha hayırlıdır.” (Ebu Davud S.155)
Bilindiği gibi Peygamber Efendimiz zamanında mescitler sadece farz namazların eda edilmesi için inşa edilmemişti. Mescitlerde her türlü ilmi tedrisat, içtimai müzakereler, iç ve dış güvenliği alakadar eden hususların hepsi mescitlerde konuşulup karara bağlanırdı. Yapılan vazu nasihatlerden, ilmi çalışmalardan kadınların istifade edebilmesi için mescitlere gitmesine izin verilmişti.
Erkeklerin camiye girme, camiden çıkma, cami içinde bulunmanın şart ve adapları olduğu gibi kadınların da camilere gidebilmelerinin bazı şartları vardır. Şöyle sıralayabiliriz:
1- Mescide giderken koku sürünmesinler. Hadis-i şerifte kadınlar cemaate katılmak istediklerinde: “Koku sürünmesinler” buyrulmaktadır. (Müslim 141-142)
2- Bilezik, halhal, altın, gümüş veya gayrisi ses çıkartan ziynet eşyaları takınmasınlar.
3- Kesinlikle mescitlerde erkeklerle karışık oturmasınlar.
4- Fitneyi uyandıran genç kadın cinsinden olmasınlar.
5- Camiye giderken ve gelirken yollarda fitne ve fesadın bulunmadığından emin olsunlar.
Sahabelerden Havle Binti Kays (R.A.) ise şöyle anlatmaktadır: “Biz kadınlar hem Peygamber herhangi bir konuşma yapacağı zaman camiye giderdik hem de camilerde sohbet eder bazen ip eğirir bazen de hurma dallarından sepetler örerdik.”
Enes bin Malik (R.A.) Peygamber Efendimiz’den (S.A.S.) şöyle bir hadisi şerif rivayet etmektedir: “Kişinin evinde kıldığı namazdan, mescitte kıldığı namazın; içerisinde cuma namazı kılınan mescitte kıldığı namazı da bu namazdan daha makbuldür.” Bu konuda kadın-erkek ayrımı yapmamıştır. (Hadis Ansiklopedisi - Kütub-i Sitte) Şunu da belirtmeden geçmeyelim, erkeklerin tek başına kıldığı namaz ile cemaatle kıldığı namaz arasında manevi kazanç bakımından derece farkı vardır. O bakımdan erkekler için daima cemaate katılmaları teşvik edilmektedir.
Hz. Peygamber Efendimiz’in (S.A.S.) bir hadis-i şerifi ile yazımızı bitirelim. “Kadının evinin içinde kıldığı namaz, evinin avlusunda kıldığı namazdan daha efdaldir. (Daha faziletli, daha makbuldür.) Evinin avlusunda kıldığı namaz (mahalle) mescidinde kıldığı namazdan daha hayırlıdır. Evleri onlar için daha hayırlıdır.” (Mecmaü’l - Enhur C.1 S.109)
Netice olarak İslam kadınların camiye gitmelerini yasaklamamıştır. İsteyen hanımlar tesettüre tam riayet ederek camilerde kendilerine ayrılmış bölümlerde namazlarını kılabilirler. Hal böyle iken, bir kısım sayın yazarların Müslümanlara yeni bir heyecan salarak camilerimiz pembe cami olacak, camiler kadınlarla doldurulmak isteniyor gibi kafa bulaştıran yazılar, beyanlar kanaatimize göre doğru değildir. Hele hele kendilerinden şüphe etmediğimiz bir kısım insanların bu yazıları sosyal medya hesaplarına taşıyarak büyük bir felaket varmış gibi takdim etmelerini, böylece iktidar partisini yıpratmaya kalkmalarını da aynı şekilde doğru bulmuyoruz. Başta Peygamber Efendimiz (S.A.S.), O’nun hadisi şerifleri, fıkıh kitaplarımız, mezhep imamlarımız konuyu açıkça, şüpheye mahal kalmayacak şekilde zaten ortaya koymuşlardır. İsteyen kardeşlerimiz fıkıh kaynaklarına müracaat edebilirler. Cümleniz Mevla’ya emanet olunuz.