Yeni hesaplamalar şaşırttı! 2 bin 800 yıl önce gökdelen mi inşa ettiler?
Milli İradenin Sesi Yeni Akit
Türkiye ve dünyadaki gelişmeleri yakından takip etmek için Google listenize Yeni Akit'i ekleyin.
Etiyopya’da yaklaşık 2 bin 800 yıl önce inşa edilen dev bir sarayın kalıntıları, modern mühendislik yöntemleriyle yeniden incelendi. Bilgisayar ortamında yapılan analizler ise uzmanları bir hayli şaşırttı...
Bugün geriye yalnızca zemin katının bazı bölümleri kalan eski bir saray, antik çağ mimarisine ilişkin bilinenleri yeniden tartışmaya açtı. Etiyopya-Eritre yaylalarındaki Yeha yerleşiminde bulunan Grat Be'al Gibri Sarayı'nın duvarları üzerinde yapılan mühendislik hesapları, yaklaşık 3 bin yıl önce kullanılan yapı tekniğinin oldukça gelişmiş olduğunu gösterdi.
Antik sarayın taşıyıcı gücü hesaplandı
MÖ 800 yıllarına tarihlenen Grat Be'al Gibri, döneminin Doğu Afrika ve Güney Arabistan’daki en büyük saray komplekslerinden biri olarak biliniyor.
Yaklaşık 60 metreye 60 metrelik bir alan üzerine kurulan yapının antik çağda çıkan bir yangında büyük ölçüde yok olduğu düşünülüyor. Günümüze ise sarayın yalnızca bazı duvarları, zemin katı ve yükseltilmiş platform bölümü ulaşabildi. Araştırmacılar bu kez kalıntıların yalnızca biçimine değil, ne kadar yük taşıyabileceğine odaklandı.
3 boyutlu modelle yeniden incelendi
Sarayın bir duvar köşesi ile kapı bölümünün ayrıntılı 3 boyutlu modeli hazırlandı. Ardından günümüz inşaat mühendisliğinde kullanılan hesaplama yöntemleriyle duvarların hangi noktaya kadar yük taşıyabileceği test edildi. Sonuçlar, taş ve kil harçla örülen duvarların arasına yatay ahşap kirişler yerleştirilerek oluşturulan sistemin tahmin edilenden çok daha sağlam olduğunu gösterdi.
19 kata kadar yük taşıyabiliyordu
Yapılan hesaplamalarda duvar sisteminin teorik olarak en az 19 katlık ek yükü taşıyabilecek kapasitede olduğu belirlendi. Bu sonuç, sarayın bugünkü kalıntılarından çok daha yüksek bir yapı olabileceği ihtimalini gündeme getirdi. Ancak araştırmacılar önemli bir ayrıntının altını çiziyor. Hesaplanan 19 kat, sarayın gerçekten 19 katlı olduğu anlamına gelmiyor. Rakam, ayakta kalan duvarların ne kadar ek yükü kaldırabileceğini gösteren mühendislik hesabını ifade ediyor. Yine de ortaya çıkan kapasite, yaklaşık 2 bin 800 yıl önce kullanılan yapı sisteminin sanılandan çok daha ileri olduğunu gösteriyor.
Antik kayıtlarda çok katlı yapılar anlatılıyordu
Bölgede çok katlı yapıların bulunduğuna ilişkin iddialar yeni değil. Eski Arap kaynaklarında 20 kata kadar yükselen yapılardan söz edilirken, Güney Arabistan’a ait kaya çizimleri ve duvar resimlerinde de yüksek binalara benzer tasvirler bulunuyor. Ancak bugüne kadar bu anlatıları destekleyecek mühendislik temelli bir hesaplama yapılmamıştı.Yeni çalışma, en azından kullanılan duvar tekniğinin bu ölçekte büyük yükleri taşıyabilecek kapasitede olduğunu ortaya koydu.
