• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0

Uzmanı otizmli bireylere nasıl davranılması gerektiğini anlattı! Otizm nedir? Belirtileri nelerdir?

Okul öncesi öğretmeni Türkan Boz, otizmli bireylere nasıl davranılması gerektiği konusunda, "Dikkat edilmesi gereken önemli noktalardan birisi ona güler yüzlü ve samimi yaklaşmamız gerektiğidir. Bu durum onun kaygı durumunu azaltacak ve bizi kendine daha yakın hissedecektir" dedi.

Yeniakit Publisher
2022-05-22 14:06:00 - 2022-05-22 14:09:36
Uzmanı otizmli bireylere nasıl davranılması gerektiğini anlattı! Otizm nedir? Belirtileri nelerdir?

Tam adıyla "Otizm Spektrum" bozukluğu ya da kısa adıyla otizm, kişinin ilk çocukluk döneminde başlayan ve hayatı boyunca tüm yaşam kalitesini etkileyen, sözel ve davranışsal bir bozukluk çeşididir. Nörolojik ve ruhsal bir bozukluk olan otizmde erken tanı ve rehabilitasyon oldukça önemlidir. İlk 3 yaş döneminde belirtileri ortaya çıkmaya başlayan otizmin tamamen atlatılması için herhangi bir tedavi yöntemi yoktur. Bununla birlikte, hastalığın kişinin kaliteli bir hayat sürdürmesini ve toplum içinde sosyalleşmesini engelleyen etkilerini minimum düzeye indirmek için, çeşitli ilaç tedavileri ve rehabilitasyon yöntemlerinin uygulanması büyük yarar sağlamaktadır.

Okul öncesi öğretmeni Türkan Boz, otizmli bireylere nasıl davranılması gerektiğini detaylarıyla anlattı. Fiziksel, gelişimsel olarak farklılık gösteren çocukların hayatlarında da bu farklılığı devam ettirdiğini ifade eden Türkan Boz, "Bu yüzden çocuklarımızın hayatını olabildiğince düzenlemek çok önemlidir. İlk olarak özel bireyimizin bu durumunu kabullenmek bizler için çok önemlidir. Değişimlerde ve sürprizlerde kaygılanan çocuklarımızın bu değişiklikler ile karşılaştıkları zaman öncesinde ve sonrasında çocuğumuza sözel olarak ifade etmeliyiz. Sözel olarak ifade edemediğimiz durumlarda görsel olarak destek sağlayabiliriz" dedi.

Özel bireyin sınıf ve ev içinde bazı hassasiyetleri olabileceğine dikkat çeken Türkan Boz, "Bunlara saygı duymalıyız. Bu durumda sınıf içindeki arkadaşlar ve veliler bilgilendirilebilir. Şu konulara dikkat çekilmelidir; mecaz kelimeleri olabildiğince az kullanmak gerekir. Aynı şekilde cümlelerin sonuna birkaç saniyelik bekleme süreleri verilmelidir. Çocuğumuzun belli noktalarda yükselebileceği, farklı kuralları koyabileceği anlatılmalıdır. Bu farklılıklar normaldir. Arkadaşlarına destek olunması gerektiği anlatılmalıdır. Dikkat edilmesi gereken önemli noktalardan birisi ona güler yüzlü ve samimi yaklaşmamız gerektiğidir. Bu durum onun kaygı durumunu azaltacak ve bizi kendine daha yakın hissedecektir" diye konuştu.

"Bizimle etkileşime girdiğini fark etmeli ve sevinmeliyiz"

Parkta veya sokakta özel bireye nasıl davranılması gerektiği konusunda da bilgilendirmelerde bulunan Boz, "Çocuğumuza yeni bir arkadaşının geldiği ve onunla birlikte oynamasının gerektiği, nasıl etkileşime gireceği model olarak gösterilmelidir. Eğer, otizmli birey dokunulması, temas edilmesi gibi isteklerde bulunmuyorsa ona dikkat ederek oyuna devam edebiliriz. Mesela salıncakta sallanırken ona dokunmadan salıncağı sallayabilir, ilk önce onun kayması beklenebilir veya ilk önce onun kaymasını isteyebiliriz" ifadelerini kullandı.

Otizmli bireylerin istenmemesi konusunu da değerlendiren Boz, "Bu aslında hem kendi çocuklarına hem de otizmli bireye yanlış olan davranış modelidir. Kendi çocukları için dar bir bakış açısına örnek olmuşlar. Otizmli çocukların da hayatındaki ilk adımlarında kendine olan güvenini kaybetmesine sebep olmuşlardır. Otizmli bireylerin hayatın içinde var olduğunu herkesin kabul etmesi ve hayatımıza aldığımız süre zarfında dikkat etmemiz gereken konular olduğunu bilmemiz gerekiyor. Onların farklılıklarına saygı duymak ve devam ettirmek gerekiyor. Karşıdaki insanlar onun bu davranışlarına saygı duyduğunu hissettiği için kaygı düzeyi azalacak ve bizimle etkileşime girme noktasında kendisi de adım atacaktır. Otizmli bireyler etkileşime girerken ilk durumları olduğu gibi söyler. Örneğin ‘Kilo almışsın, sivilcen çıkmış’ gibi. Aslında bize kişisel olarak bir durum yok. Sadece gördüğünü söylüyor. Bizimle etkileşime girdiğini fark etmeli ve sevinmeliyiz. Artık otizmli bireyler hayatımızın her alanında varlar. Her yerde karşımıza çıkabiliyorlar. Bu yüzden herkesin bilinçlenmesi gerekiyor" dedi.

Otizm Spektrum Bozukluğu Neden Olur?

Doğuştan ya da sonradan gelişen bir rahatsızlık olan otizm, sosyo-ekonomik konum fark etmeksizin toplumdaki herhangi bir gruba ait bireylerde görülebilir. Bu da hastalığın ortaya çıkışında beslenme, kültürel faktörler ve ekonomik koşulların etkisi olmadığının kanıtıdır. Hastalığın genetik faktörlerle geçiş yaptığına dair önemli bulgular olmakla birlikte, hastalığın tam olarak hangi nedenle oluştuğuna dair kesin bir bilgi henüz bulunmamaktadır. Otizmli bireyler üzerinde yapılan klinik çalışmalarda, çevresel faktörlerin de otizme yol açabildiği kabul edilmektedir. Genetik yolla gelişen otizm çeşidinde, farklı birkaç genin hastalığın gelişiminde rol aldığı söylenebilir. Bazı vakalarda Rett sendromu ve FXS sendromu bozuklukları otizmin ortaya çıkışıyla ilişkilendirilmiştir. Çevresel faktörlerin otizmin ortaya çıkışını hızlandırması ya da hastalığa neden olup olmadığı günümüzde halen uzmanlar tarafından araştırılmaya devam etmektedir. Otizmin ortaya çıkmasına sebep olabilecek çevresel faktörler arasında; gebelik sırasında alınan ilaçlar, viral enfeksiyonlar ve hamilelik sırasında meydana gelen sıra dışı komplikasyonlar gibi farklı etkenler değerlendirilmektedir.

Otizm Çeşitleri Nelerdir?

Otizm spektrum bozukluğu, hastalığın belirtilerine göre üç farklı şekilde sınıflandırılmaktadır.

Klasik Otizm: Sadece otizm olarak da bilinen klasik otizm, sosyalleşme ve iletişim sorunlarının ağır biçimde görüldüğü, dil ve konuşma gecikmeleri, davranış bozuklukları gibi belirtilerle kendini gösterir.

Asperger Sendromu: Otizmin daha hafif seyrettiği bu tip bozukluklarda, diğer otizm türlerinde olduğu gibi sosyal davranışlarda anormallik gözlenir. Fakat Asperger sendromunda konuşma bozukluğu ve zihinsel engellilik gibi problemler görülmez.

Atipik Otizm: Klasik otizm ve Asperger sendromu ile ortak belirtileri bulunan, ancak tüm kriterleri taşımayan bireyler atipik otizm bozukluğu tanısı alır. Bu tip otizm bozukluğu taşıyan kişiler, sosyalleşmede ve normal yaşamlarını sürdürmede ileri derecede sorun yaşamazlar ve topluma diğer otizm çeşitlerine göre topluma daha kolay uyum gösterirler.

Otizm Belirtileri Nelerdir?

Kendisiyle konuşan bireyleri duymamak ya da tepki vermemek

İsimle seslenilmesine herhangi bir biçimde cevap vermemek

Fiziksel temaslardan (dokunma, kucakta taşınma vb.) hoşlanmamak

Tek başına olmayı tercih etmek

Kelime ve cümleleri öğrenememek; düzenli cümle kuramamak ve konuşulanları anlayamamak

Sürekli aynı kelime ve cümleleri tekrarlamak

Hisleri ve duyguları tam olarak ifade edememek

Erişmek istenilen nesneleri işaret edememek ya da istenildiğinde onları getirememek

Göz temasından kaçınmak

Hırçınlık, öfke nöbetleri

Mizah, şaka gibi söylemleri anlayamamak

Sallanma, kendi etrafında dönme ya da çırpınma gibi hareketleri sürekli olarak tekrar etmek

Kendine zarar verebilecek davranışlar sergilemek (kendini ısırmak, başı yere ya da duvara vurmak gibi)

Birtakım rutinler oluşturmak ve bunların bozulmasına tahammül göstermemek

Koordinasyon bozukluğu

Ayak parmaklarının ucunda yürüme gibi farklı yürüme biçimleri geliştirmek

Eşyaları sürekli düşürmek, takılıp düşme gibi davranışları tekrarlamak

Bir yemeğe aşırı bağlılık göstermek ve/veya bazı yiyecek çeşitlerini tamamen reddetmek

Cansız nesnelerle insanlardan daha fazla temas kurmak

Işık, ses ve fiziksel temasa karşı aşırı duyarlılık göstermek; buna karşın ağrı, acı ve sıcaklık karşısında duyarsız davranmak

 

Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.
x

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23