Alışverişlerin plastik poşetleri, pet şişeler, boya, deterjan ve benzerlerinin plastik ambalajları dönüp dolaşıp denizlere ulaşıyor. Denizlerde yaşayan canlılar bunların kurbanı oluyor.
Daha geçen yıl "denizlerimizde balina!" diye sevinirken, hayvan Marmaris'te karaya vurdu. Ölüm sebebinin yuttuğu 30 kilo poşetin sindirim sistemini tıkaması olduğu anlaşıldı.
Sadece balinalar mı, deniz kaplumbağaları, irili ufaklı diğer balıklar hepsi denizlerdeki kirlilik yüzünden can çekişiyor.
Market veya alışveriş merkezlerine girdiğimizde aldığımız en ufak bir ihtiyaç için bile plastik poşet kullanıyoruz. Bu da yetmiyormuş gibi daha sonra kullanmak üzere ihtiyacımız olandan daha fazla poşet almaya çalışıyoruz. Bu plastik poşetlerin doğada çözünme süresi ise en az 500 yıl olarak hesaplanıyor.
Okyanus, deniz ve göllere karışan plastiklerin yaklaşık %80’inin karadan taşındığı düşünülüyor.
DENİZ CANLILARI ÇİĞNEMEZ, YUTAR!
Okyanus ve denizlerde yaklaşık olarak 100-150 milyon ton plastik çöpün yüzdüğü tahmin ediliyor. Bununla beraber her yıl bu miktara 6.5 milyon ton daha ekleniyor. Çevreye saçılan plastikler birçok canlının hayatını etkiliyor. Mesela balığı gıda olarak tüketen insanlar da ciddi sağlık problemleriyle karşılaşıyor.
Denizlere taşınan çöpün farklı sonuçları var: Bunlardan biri hayvanların yaralanması. Çünkü onlar suyun içindeki çöpü görmüyor ve birbirine dolanmış çöp parçaları arasına sıkışıp ağır bir biçimde yaralanıp ölebiliyorlar. Yine parçalanan plastik parçalarını yiyecek sanıp yutuyor ama sindiremiyorlar. Deniz canlılarında çiğneme, çiğneyemeyince de tükürme gibi bir durum yok. Onlar sadece yutar! Bu maddeler, onların midelerinde kalıyor ve en kötü ihtimalle çöp dolu mideleri ile açlıktan ölüyorlar. Tıpkı Marmaris'te ölen balina gibi.
Bizden beteri de var. Fransa’da karaya vuran bir balinada 800 kilo plastik bulundu. Avustralya’da karaya vuran bir balinada ise 6 metrekarelik plastik örtünün yanı sıra 30 plastik poşet çıktı!
Denizlerden farklı olarak özellikle piknik alanlarında, ormanlarda ve şehirlerarası karayollarında umursamazca atılan plastikler poşetler dönüp dolaşıp atanları ve onların yakınlarını buluyor bir şekilde.
Plastiklerin uluorta kullanılmasının yanında özellikle kozmetik ürünlerden biri olan peeling maskelerinin çevreye atılması yukarda bahsettiğimiz atık plastik oranının büyük bir kısmını oluşturuyor.
Atığa dönüşen plastiklerin %79'u çöplüklere atılmış veya doğaya karışmış. Atılan plastiklerin yüzde 9’u geri dönüştürülürken yüzde 12’si de yakılmaktadır.
UMUTLAR 2019 OCAĞINA KALDI!
Gereğinden fazla olarak plastik poşet kullanımı Türk yetkililer tarafından da dile getirilmiş önlem amacı ile yakın bir zamanda market ve alışveriş merkezlerindeki poşetlerin artık belirli bir ücret ile müşteriye verileceği söylenmiştir. Bu da bir sonuç vermeyince 2019 Ocak 1 itibariyle marketlerde poşetler yasak!
Bakalım, pet şişeler, diğer plastik ürünler için nasıl tedbirler alınacak, bekleyip göreceğiz, diyelim ama, her an her dakika giderek büyüyen bir bedel ödediğimizi de unutmayalım.
