Teknoloji çağının hastalığı olarak bilinen nomofobi, dünyada giderek yaygınlaşmaya devam ediyor. Prof. Dr. Nevzat Tarhan nomofobi ile ilgili değerlendirmelerde bulundu. İşte detaylar...
Teknoloji çağının hastalığı olarak bilinen nomofobi, dünyada giderek yaygınlaşmaya devam ediyor. Prof. Dr. Nevzat Tarhan nomofobi ile ilgili değerlendirmelerde bulundu. İşte detaylar...
Nomofobi nedir?
Prof. Dr. Nevzat Tarhan, "Teknoloji insanların, günlük yaşantılarının bir parçası oldu. Nasıl elbise bir ihtiyaçsa artık cep telefonda bir ihtiyaçtır. Böyle bir ortamda teknoloji yaygın kullanılıyor. Yaygın kullanılan bir şeyin; kötüye kullanımı da vardır. Bazıları aşırı, bazıları zararlı ve tehlikeli kullanır. Dijital dünyayla dengeli temas kurulduğunda hayat kolaylaşır. Amacına yönelik kullanıyorsa, hızlı yol alırsın. Nomofobisi olan kişilerin telefonda ya da internette online olamama korkusu vardır. Bağlantısız kaldığında kendini kötü hisseder. Nomofobisi olan kişi interneti yaşamının bir parçası hâline getirdiği için kapsam dışı kalma korkusu yaşar. İnternetin olmamasına tahammül edemez ve hemen sinirleniyor. Mesela gittiği yerde internet yoksa bu yüzden tartışma yaşar. Kişi internetsiz bir yerde oturamıyorsa ve burada kendini kötü hissediyorsa, nomofobi başlamış demektir." değerlendirmesinde bulundu.
Nomofobi belirtileri nelerdir?
Yaygın kullanımda bağımlı oluyor muyuz, olmuyor muyuz diye anne ve baba, çocuğunu gözlemleyebilir, bireyler kendilerini gözlemleyebilir. Bunların bazı belirtileri vardır. Aşırı zihinsel bir uğraş varsa, bağımlılık başlamış demektir. Mesela devamlı telefon var mı düşüncesi aşırı zihinsel uğraşın bir belirtisidir. Bugün telefonu 2 saat kullanacağım deyip 3-4 kullanıyorsan ve giderek kullanma tozunu artırıyorsan, bu da bir belirtidir. Bir diğer belirti ise yoksunluktur. Kişi mahrum olduğu zaman krize girer, kavga eder ve kaçınma davranışı dediğimiz yani onun olmadığı yerlere gitmezse, yine bağımlılık başlamış demektir. İnsanlar, cep telefonunun bir amaç mı yoksa araç mı olduğunu belirlemeleri gerekir. Cep telefonu nesnedir. İnsan bunu özne hâline getiriyor ve kendini ona göre planlıyorsa, tedavi olması gerekir.
Nomofobiye nasıl önlem alınmalı?
Ebeveynlerin 0-6 yaş öncesi çocukla, ergenlik dönemini ayrı görmesi gerekir. 0-6 yaş grubundaki çocuklara anne ve baba gözetimi olmadan ellerine telefon vermek çok sakıncalıdır. Çünkü çocuk telefonu bilinçli olarak kullanamaz. Soyut düşünme, kavramsal düşüncesi gelişmemiştir. Bu yüzden olayları sembolize edemez. Çocuklar somut ve soyutu karıştırır, tehditleri normal kabul edebilir veya korkabilir. Anne ve babanın gözetimi olursa; çocuklarının dilinden yanlışları neden-sonuç ilişkisinde anlatabilir. Çocuklardan büyük insan davranışı beklemeyeceğiz ama onlarla büyük insan gibi konuşacağız. 6 yaş sonrası dönemde çocuğa özgürlük alanları bırakmak gerekiyor. Mesela çocuk okuldan geldikten sonra iki saat onun serbest zamanı olmalı. O iki saatten sonrada belli bir saate kadar derslerini çalışmalı. Anne ve baba ilk önce çocuklarıyla sözleşme yapmalıdır. Bu sözleşmeye her iki tarafta uymalı. Disiplin ve nasihat kar gibidir, devamlı yağarsa tutar. Bazı anne ve babalar sabah çocuklarını öper, kızdıktan sonra “ben seni niye doğurdum” der. Çocukta böyle bir ortamda neyin doğru, neyin yanlış olduğunu öğrenemez. Bunları öğrenemediği zamanda hayatın içindeki duygular hakkında karar veremez. Duygularını yönetemez. Nerede duracağını bilmeyen gelgitli kişilikler ortaya çıkar. Bu kişilerde de daha sonra internet tuzaklarına düşmektedir.
