Seçimlerin ardından yeni ekonomi yönetiminin üretimi ve ihracatı artıracak stratejilere odaklanması beklenirken, 2023 hedefleri doğrultusunda atılım yapmayı planlayan sanayici, ‘kur’ ve ‘faiz’ konusunda adım atılmasını bekliyor.
Yeni dönemde ekonomiye yön verecek isimler ve kararlar merak ediliyor. 2023 hedeflerinin ön planda olacağı, kalkınma ile refah artışının önemle ele alınacağı bu ortamda sanayici, kredi faizini ve doları geriye çekecek adımlar atılmasını talep ediyor.
ÖNLEM ALINMALI
İstanbul Ticaret Odası (İTO) Yönetim Kurulu Başkanı Şekib Avdagiç, TL’de yüzde 20’yi aşan fon maliyetini önlem almadan aşağı çekmenin mümkün olmadığını dile getirdi. Avdagiç “Yeni ekonomi yönetiminin bu konuda duyarlı olacağını ve önemli kararlar alacağını umut ediyoruz” dedi. Kur dalgalanmalarının önünün alınması temennisinde bulunan Avdagiç, üretim ve ihracat odaklı ekonominin de kur şoklarına karşı dayanıklılığı arttıracağını vurguladı.
TL’NİN AĞIRLIĞI ARTMALI
Avdagiç, şöyle devam etti: “Şu anda TL’nin dış ticarette payı yüzde 6 mertebelerinde. Oranı yüzde 15’lere çekme hedefi var. Yüzde 15 önemli bir oran olup TL’yi aranan bir para birimi yapar, ihracatçı ve ithalatçıyı kur riskinden arındırır. Bu hamle ile ülkemizin yabancı para birimlerinden fon bulma gereksinimi geriler. Yani yüzde 6 seviyesinde olan TL ile ticaret yapma oranımızı derhal yüzde 15’lere oradan da yüzde 25-30’lara taşımalıyız. Ama bu tek taraflı bir olay değil, bölge ülkelerin de onayının alınması şart.”
FİNANSMAN YÜKÜ BÜYÜYOR
İstanbul Sanayi Odası (İSO) Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, faiz ve kur artışlarının sanayiciye baskı yaptığına dikkat çekti. “İthal ara malı bağımlılığı ve TL’nin değer kaybı üretici ile tüketici fiyatlarını arttırıyor” diyen Bahçıvan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu enflasyonu olumsuz etkiliyor. Daha önce de dile getirdiğimiz gibi reel sektör, kur artışına bağlı olarak bilanço yapısında daha fazla risk taşıyor. Bu riskin etkin bir şekilde yönetilmesini sağlayacak mekanizmalar büyük önem taşıyor. Diğer yandan; ticari kredi faizlerinin yüzde 25’lere yaklaşan yüksek oranlarda seyretmesi, sanayicilerimiz açısından yatırım yapmayı zorlaştırıyor ve finansman yükünü artırıyor. Aynı şekilde enerji ve emtia fiyatlarının artması da sanayicilerimizi zorlamakta.”
Türkiye’nin ana gündeminin ekonomi olması gerektiğini kaydeden Bahçıvan, “Başta kur oynaklığı, enflasyon ve cari açık olmak üzere ekonomimizin temel sorunlarına odaklanarak kalıcı çözümler üretmemiz şart” şeklinde konuştu.
MÜDAHALE VE TEDBİR ŞART
2018 başında yüzde 14-15 olan kredi faiz oranlarının yüzde 25’e geldiğine işaret eden Ege Bölgesi Sanayi Odası (EBSO) Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar, ise “Şu aşamada kredi almadan yatırım yapan üretici yok gibi. Bu bir yana kurda oynamalar devam ediyor. Oynamalar şirketlerin giderlerini arttırıyor. Aramalı fiyatlarının şiştiği, sanayinin kârlılığının yüzde 5-6 olduğu bir ortamda üretimi devam ettirebilmek kolay değil. O nedenle derhal ekonomiye müdahale edilmeli, tedbirler alınmalı” ifadelerini kullandı.
GELİR VE GİDER DENGESİ KORUNMALI
Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Yönetim Kurulu Bakanı Davut Çetin, de artan faiz oranlarının krediye erişimi güçleştirdiğini belirtti. Doların hararetinin üretimi baltaladığına değinen Çetin, ekonomi yönetimine “Gelir ve gider dengesi korunmalı, fiyat artışları kontrol altına alınmalı” uyarısı yaptı.
YÜZDE 25 FAİZLE YATIRIM YAPILAMAZ
Denizli Sanayi Odası (DSO) Yönetim Kurulu Başkanı Müjdat Keçeci ise üreticinin faiz ve kur derdine deva olacak adımlar atılmasını savundu ve “Yüzde 25 kredi faizliyle para alınıp ne yatırım yapılıp üretim artırılabilir ne de kâr elde edilebilir. Yeni dönemde bu sorunlar aşılmalıdır” dedi. Reformlara önem verilmesi ve üretimin teşvik edilmesinden yana olan Gaziantep Sanayi Odası (GSO) Yönetim Kurulu Başkanı Adil Sani Konukoğlu da şu görüşleri paylaştı: “Bir an evvel yapılması gereken reformlar var. Bunun başında vergiler geliyor. Vergilerde yenilikler hakka ve hukuka uygun yapılmalı. AB uyum kanunlarına önem verilmeli. AB’nin kuralları onlar talep ettiği için değil, ülkemizin yararına olduğu için hayata geçirilmeli.”
MALİ PİYASA GÜÇLENDİRİLECEK
Yeni dönemde faizlerin neden olduğu maliyet baskısına karşı pek çok tedbir devreye girecek. İlk aşamada finansal ürün çeşitliliği sağlanacak. Reel sektörün elini rahatlatmaya dönük finansal destekler devam edecek. Büyümeyi finanse edecek, finansal araç çeşitliliğini artıran bir mali piyasa oluşturulacak. Reel sektörün sermaye piyasası araçlarından daha fazla yararlanması sağlanacak. Mali enstrümanlar çeşitlendirilecek. İstanbul Tahkim Merkezi etkin hale getirilirken, yatırımlara uzun vadeli kredi desteği sağlayan kalkınma bankacılığı kuvvetlenecek.
Finansal İstikrar Komitesi, sistemik risklerin belirlenmesi, izlenmesi ve etkin koordinasyonu sağlamak için güçlendirilecek. Yerli ve faizsiz finans piyasasının derinleştirilmesi amacıyla Faizsiz Finans Kanunu çıkarılacak. Bu kapsamda Faizsiz Finans Standartları Kurulu kurulacak. Cumhurbaşkanı’nın önem verdiği milli derecelendirme kuruluşu hem küçük işletmelerin hem de bankaların elini rahatlatacak.
