Ramazan ayı öncesi "İsrail Hurması" tehlikesi baş gösterdi. Piyasada "Kudüs Hurması" etiketiyle satılan ürünlerin büyük bir kısmının, işgal altındaki Filistin topraklarında üretilen İsrail menşeli ürünler olduğu belirlendi. GDO'lu ve hibrit tohumlarla üretilen bu hurmalardan elde edilen gelirin, Gazze ve Filistin işgalinde finansman olarak kullanıldığı ortaya çıktı.
Ramazan ayı öncesi "İsrail Hurması" tehlikesi baş gösterdi. Piyasada "Kudüs Hurması" etiketiyle satılan ürünlerin büyük bir kısmının, işgal altındaki Filistin topraklarında üretilen İsrail menşeli ürünler olduğu belirlendi. GDO'lu ve hibrit tohumlarla üretilen bu hurmalardan elde edilen gelirin, Gazze ve Filistin işgalinde finansman olarak kullanıldığı ortaya çıktı.
Ramazan alışverişi hız kazanırken, hurma tezgahlarındaki "etiket oyunları" yeniden gündeme geldi. Özellikle boykot hassasiyeti taşıyan vatandaşların, "Kudüs" ismine aldanarak İsrail ekonomisine katkı sağlama riskiyle karşı karşıya olduğu belirtiliyor.
"Kudüs Hurması" Adı Altında İsrail Malı
Türkiye'de hurma piyasası Ürdün, Suudi Arabistan, İran ve Tunus gibi ülkelerden yapılan ithalatla şekilleniyor. Ancak İsrail'den ithal edilen hurmaların pazarlama stratejisi tüketicileri yanıltabiliyor.
İsrail menşeli hurmalar, dini hassasiyetleri kullanmak amacıyla genellikle "Kudüs Hurması" etiketiyle raflarda yer alıyor. Piyasada "Medcul" (Madjoul) cinsi olarak bilinen iri hurmaların pazarının yarısına yakını İsrail'in kontrolünde. Uzmanlar, Medine'de yetişen "Medine Medcul"ü ile İsrail menşeli olanların karıştırılmaması gerektiğini vurguluyor.
İsrail hurmaları, kullanılan hibrit tohumlar ve GDO (Genetiği Değiştirilmiş Organizma) teknolojisi nedeniyle daha iri, parlak ve gösterişli olurken; doğal Medine hurmalarının daha küçük yapıda olduğu biliniyor.
Gasp Edilen Bahçelerin Mahsulü
Raporlara göre İsrail'in yıllık hurma ihracatı yaklaşık 340 milyon dolar seviyesinde. Bu devasa gelirin kaynağı ise işgal altındaki topraklar. İhraç edilen hurmaların büyük bir kısmı, Batı Şeria'da Filistinlilerden zorla gasp edilen araziler üzerine kurulan yasa dışı yerleşimlerdeki bahçelerde yetiştiriliyor.
Filistin'deki insan hakları ihlalleri ve katliamlar nedeniyle İsrail hurmaları, küresel boykot listelerinin en üst sıralarında yer alıyor.
Marka Marka "İsrail" Listesi
Bilinçli tüketicilerin alışveriş yaparken ambalaj arkasındaki "Menşei: İsrail" (Product of Israel) ibaresini kontrol etmesi hayati önem taşıyor. Açık satılan ürünlerde ise satıcıya ürünün künyesinin sorulması gerekiyor.
Piyasada bilinen başlıca İsrail hurma markaları ve alt üreticileri şunlar:
Hadiklaim
King Solomon
MyJool
Mehadrin
Galilee Export
Carmel Agrexco
AgriFood
Star Dates
Jordan River Dates
GDO ve Sağlık Riski
İsrail menşeli hurmalar sadece siyasi ve etik sebeplerle değil, sağlık açısından da tartışma konusu. Hibrit tohumlarla ve endüstriyel tarım yöntemleriyle üretilen bu hurmaların iriliği "kalite" algısı oluştursa da, uzmanlar genetiğiyle oynanmış gıdaların uzun vadeli etkilerine karşı uyarıyor. Doğal ve geleneksel yöntemlerle üretilen Hicaz veya Kuzey Afrika hurmalarının tercih edilmesi öneriliyor.
Ramazan ayı, sadece aç kalmak değil, ne yediğimizi ve o lokmanın nereden geldiğini sorgulamaktır. İftar sofralarımıza koyduğumuz hurmanın, gasp edilmiş bir bahçeden gelip gelmediğini kontrol etmek, sadece bir tüketici hakkı değil, aynı zamanda vicdani bir sorumluluktur.
