Kemik erimesi(Osteoporoz), kemiklerin zayıflaması ve kırılgan hale gelmesi ile karakterize bir hastalıktır. Peki kemik erimesi nelerden kaynaklanır, tedavisi mümkün mü? Kemik erimesinden korunmak için neler yapılmalıdır? İşte tüm bu soruların cevabı haberimizin detayında...
Osteoporoz (kemik erimesi), kemiklerin zayıflaması ve kırılgan hale gelmesi ile karakterize bir hastalıktır. Kemik erimesi, tanısı, tedavisi için geç kalınacak olursa, sessizce ilerleyerek kırıklara neden olabilmektedir. Tüm kemikleri etkilemekle birlikte en fazla kalça, omurga ve el bilek kemiklerine ait kırıklar klinik açıdan önem taşımaktadır. İşte kemik erinmesi ile ilgili tüm detaylar...
Kemik erimesinin nedenleri
Yaşamımız boyunca kemiklerimizde devamlı bir yıkım-yapım durumu söz konusudur. Buna da kemik turnover’i adı verilir. Çocukluk ve ergenlik çağlarında; yapım yıkımdan daha hızlı olmakta, bunun sonucunda da kemikler daha ağır, yoğun ve kalın hale gelerek erişkin kemik yapısını oluşturmaktadır. En yüksek kemik kütlesine 30 yaşlarında ulaşılmakta ve bu noktadan itibaren yıkım, yapımdan daha hızlı hale gelmektedir. Kemik yapımının maksimum olduğu dönemler olan çocukluk ve ergenlik çağlarında optimal kemik kütlesine ulaşılmadığı taktirde, ilerleyen yıllarda osteoporoz gelişme riski daha yüksek olacaktır.
Kemik mineral yapısında, özellikle de kalsiyumdaki azalmalar kemiklerin zayıflamasına neden olur. Dolayısı ile kalsiyum ve D vitamini açısından zengin besinlerle beslenmek ve düzenli egzersiz yapmak kemiklerimizin yaşamımız boyunca güçlü ve sağlıklı olmasını sağlayacaktır.
Kemik erimesinin belirtileri
Osteoporoz genellikle asemptomatiktir. Olası tek semptom olan kemik ağrıları ise ya çok ileri evrelerde ya da kırıklar oluştuğu zaman ortaya çıkmaktadır.
- Kırıklara bağlı olarak oluşan şiddetli sırt ağrıları
- Kifoz (omurgada eğilme) nedeniyle boyda kısalma olması
Kemik erimesinin tanısı
Öncelikle doktorunuz tarafından semptomlarınız ve özgeçmişiniz ayrıntılı bir şekilde sorgulanacaktır ve fizik muayeneniz yapılacaktır. Daha sonra kemik dansitesini ölçen çeşitli testler yapılabilir. Bu testler;
Dual-energy x-ray absorbtiometry (DEXA) - tüm vücutta ölçüm yapabilen bir yöntemdir
Single-energy x-ray absorbtiometry - kol ve topuktan ölçüm yapar
Dental kemik x-ray
Ultrasonografi ile kemik dansitometre ölçümü
Ayrıca kalsiyum gibi mineralleri ve kemik yıkım ürünlerini değerlendirmek amaçlı bazı kan ve idrar tetkikleri de istenebilir.
Kemik erimesinin tedavi yöntemleri
- Beslenme: Kalsiyum ve D vitamininden zengin besinlerle beslenmeye özen gösterilmelidir. Kalsiyumdan zengin besinler; süt ve süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler, balık ve deniz ürünleri ve kalsiyum takviyeli ürünler şeklinde sayılabilir.
- Sigara: Sigara mutlaka bırakılmalıdır.
- Egzersiz: Yürüyüş, merdiven çıkma ve özellikle de ağırlık kaldırma egzersizleri kas gücü ve koordinasyonunu arttırır. Ayrıca kemik sağlığı açısından da güçlendirici etkiye sahiptir.
- Destekleyici ürünler: D vitamini, magnezyum, potasyum ve K vitamini içeren destek ürünler kullanılabilir.
- İlaçlar: İlaçlar, kemik kaybını azaltmak, kemik yoğunluğunu arttırmak ve kırık riskini azaltmaya yönelik olarak kullanılmaktadır.
Raloksifen- Selektif östrojen reseptör modülatörüdür. Osteoporozun tedavisi ve önlenmesinde kullanılabilmektedir.
Bifosfonatlar (alendronat,risedronat)- Kemik yoğunluğunu arttırır. Kemik kaybı ve kırık riskini azaltır.
Kalsitonin- Kemik kaybını azaltır, spinal kemik yoğunluğunu arttırır ve kırıklara bağlı ağrıyı azaltır.
Florid- Ağrı ve kırık riskini azaltır.
HRT (hormon replasman tedavisi)- Kemik kaybını azaltır. Ancak kullanımda özellikle dikkat edilecek nokta kar-zarar oranıdır.
Osteoporozdan korunmak için
Özellikle yaşamın erken dönemlerinde (çocukluk ve ergenlik çağından itibaren) yaşam stilinde yapılacak değişiklikler ve beslenmeye özen gösterilmesi kemik kaybını önlemek açısından son derece önemlidir. Osteoporozdan korunmak için;
- Kalsiyum ve D vitamininden zengin dengeli beslenmek gerekmektedir.
- Düzenli egzersiz yapılmalıdır.
- Sağlıklı bir yaşam stili oluşturulmalıdır. Sigara mutlaka bırakılmalıdır.
- Doktorun uygun gördüğü durumlarda kemik kaybını engelleyen ilaçlar kullanılmalıdır.
