İslam dünyasında yeni dönem! İİT'nin başına o isim geçti: İlk gündem İsrail

KRİZ BÖLGELERİNDE YENİ DÖNEM! İslam İşbirliği Teşkilatı'nın (İİT) Cidde’de düzenlenen olağanüstü toplantısında, eski Moritanya Dışişleri Bakanı ve tecrübeli diplomat İsmail Vild eş-Şeyh Ahmed oy birliğiyle genel sekreter seçilmiştir. Birleşmiş Milletler (BM) bünyesinde Yemen, Libya ve Suriye gibi en kritik kriz bölgelerinde temsilcilik ve misyon başkanlığı yapmış olan Ahmed’in bu göreve gelişi, İslam dünyasının jeopolitik sınamaları açısından büyük bir önem taşımaktadır. Görev değişimiyle birlikte teşkilatın ana gündem maddesini ise Filistin, Kudüs ve İsrail’in yasa dışı yerleşim politikaları oluşturmuştur. Yeni Genel Sekreter’in BM çatısı altındaki derin kriz yönetimi ve uluslararası hukuk tecrübesi, Filistin davasının küresel diplomasi alanında savunulmasına doğrudan katkı sağlayacak niteliktedir. Uzun yıllar küresel aktörlerle en üst düzeyde çok taraflı müzakereler yürüten Ahmed, Filistin meselesini sadece bölgesel veya dini bir eksende tutmayıp, Batı dünyasının ve uluslararası kurumların doğrudan zemin kabul ettiği insan hakları ve uluslararası ceza hukuku terminolojisiyle küresel platformlara taşıyabilir. Bu durum, İİT’nin BM Genel Kurulu ve diğer uluslararası organlardaki lobi faaliyetlerini daha profesyonel ve sonuç odaklı bir çizgiye çekmesine yardımcı olacaktır. Aynı zamanda arabuluculuk yetkinliği, İİT üyesi ülkeler arasındaki yaklaşım farklarını asgariye indirerek daha proaktif ve ortak bir strateji inşasını kolaylaştırabilir. İsrail'in işgal altındaki topraklarda sürdürdüğü genişleme politikalarına, özellikle Doğu Kudüs ile Batı Şeria’yı coğrafi olarak birbirinden tamamen koparmayı hedefleyen E1 yasa dışı yerleşim projesine ve Mescid-i Aksa ihlallerine karşı üye ülkelerin kolektif baskı gücünü daha etkin şekilde harekete geçirebilir. Ahmed’in uluslararası insani yardım koordinasyonu geçmişi de Gazze ve Batı Şeria gibi ablukayla boğuşan Filistin topraklarına yönelik lojistik ve insani desteklerin daha organize, engelleri aşan operasyonel koridorlar üzerinden ulaştırılmasını sağlayabilir. Bu yeni liderlik dönemi, Türkiye açısından da teşkilat bünyesinde çok boyutlu ve somut ortak projeler geliştirmek için elverişli bir zemin sunmaktadır. İİT 51. Dışişleri Bakanları Konseyi Dönem Başkanı olan Türkiye, yeni Genel Sekreter’in hukuk ve kriz yönetimi tecrübesiyle kendi diplomatik ve kurumsal kapasitesini birleştirebilir. Bu kapsamda atılabilecek en somut adımlardan biri, işgal ve genişleme politikalarına karşı Uluslararası Adalet Divanı ve Uluslararası Ceza Mahkemesi nezdindeki hukuki süreçleri ortaklaşa yürütecek, Türkiye ve İİT hukukçularından oluşan daimi bir izleme komitesinin projelendirilmesidir. Ayrıca Türkiye'nin başkanlık ettiği İİT Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK) vasıtasıyla, üye ülkeler arasındaki ekonomik entegrasyonu artıracak hamleler hızlandırılabilir. İslam Ülkeleri Tercihli Ticaret Sistemi'ne (TPS-OIC) katılan ülke sayısının artırılması ve Helal Akreditasyon Kurumu (HAK) ile İİT organları ortaklığında helal belgeli güvenli tedarik zincirlerinin dijital olarak entegre edilmesi gibi ticari projeler yürütülebilir. İnsani yardım alanında, AFAD ve Türk Kızılay gibi kurumların sahadaki operasyonel gücü, Genel Sekreter'in BM kökenli yardım koordinasyonu birikimiyle bir araya getirilerek İİT çatısı altında daimi bir insani yardım ve lojistik merkezi kurulabilir. Son olarak, Türkiye’nin iletişim ve medya tecrübesi kullanılarak, uluslararası alanda yükselen İslam karşıtlığı ve dezenformasyonla mücadele amacıyla Batı medyasındaki asılsız söylemlere karşı çok dilli yayın ve izleme yapacak ortak bir dijital stratejik iletişim merkezi hayata geçirilebilir. Bu sayede İİT, söylem düzeyindeki kınama mesajlarından, uluslararası hukuk ve ekonomi zemininde yürütülen stratejik adımlara geçiş yapabilir.