Fibroadenom nedir? Fibroadenom kanser yapar mı gibi soruların cevaplarını genel cerrahi bölümünden Prof. Dr. Yeliz Emine Ersoy cevapladı. İşte fibroadenom hakkında tüm bilinmeyenler…
FİBROADENOM NEDİR?
Memenin en sık görülen iyi huylu kitlelerinden olan fibroadenom, her yaşta saptanabilmekle birlikte, sıklıkla, hormonal aktivitenin yüksek olduğu 15-35 yaşları arasında görülür. Oluşum nedeni tam olarak bilinmese de, östrojen hormonuna karşı artmış hassasiyete bağlı olduğu düşünülmektedir. Özellikle hamilelik, emzirme ve hormonal tedaviler sırasında büyüyebildiği gibi, menopoz sonrası östrojen seviyelerindeki düşüşle birlikte, boyutlarında küçülme de saptanabilir.
FİBROADENOM BELİRTİLERİ NELERDİR?
Sıklıkla memede ele gelen sert veya lastik kıvamında, yuvarlak-oval, düzgün sınırlı, hareketli ve genellikle ağrısız kitle şeklinde ortaya çıkar. Ancak, adet dönemlerine doğru ağrı ve hassasiyet hissedilebilir. Meme muayenesi sırasında elin altından kayacak kadar hareketli olduğu için “meme faresi” şeklinde de isimlendirilmektedir. Çeşitli sayı ve boyutlarda görülebilmekle birlikte genellikle 1-3 cm arası büyüklüktedir.
FİBROADENOM TÜRLERİ NELERDİR?
Yapılan biyopside benzer özelliklerdeki hücrelerden oluşan basit fibroadenom en sık türü iken, çeşitli hücresel değişiklikler görülen türü kompleks fibroadenom olarak isimlendirilir. Ayrıca beş cm ve üzeri olan dev fibroadenom ve özellikle 10-18 yaşları arasındaki genç kızlarda saptanan juvenil fibroadenom türleri de bulunur.
FİBROADENOM KANSER YAPAR MI?
Basit fibroadenomlar meme kanseri riskini arttırmazken, kompleks fibroadenomlarda normal kişilere göre kanser gelişme riski çok hafif artmıştır.
FİBROADENOM NASIL TEŞHİS EDİLİR?
Fibroadenomlar genellikle yapılan rutin kontrollerde veya memesinde eline kitle gelerek doktora başvuran hastalarda yapılan fizik muayene (bazı küçük kitleler elle hissedilemeyebilir) ve çekilen meme ultrasonografisi ve/veya mamografilerde saptanır. Bazı durumlarda tanıyı netleştirmek için biyopsi de gerekebilir.
FİBROADENOMUN ZARARLARI NELERDİR?
Büyük boyutta saptanan veya takipler sırasında boyutlarında artış, sınırlarında düzensizlik gelişen kitleler uygun şekilde değerlendirilmez ve tedavi edilmezse, daha önce de bahsedildiği gibi düşük ihtimalle de olsa, bir kanser tanısı atlanabilir. Büyük boyuttaki lezyonlar özellikle adet dönemlerinde ağrıya da neden olabildikleri gibi, cerrahi olarak çıkarılmalarından sonra memede şekil bozukluklarına da neden olabilirler.
FİBROADENOM NASIL TEDAVİ EDİLİR?
Çoğu fibroadenom genellikle aynı boyutta kaldığı için takip yeterli olur. Genellikle ilk iki sene içinde 6 aylık aralıklarla çekilen ultrasonografilerde boyutunda belli oranda artış, şeklinde değişiklik ve sınırlarında düzensizlik saptanmazsa yıllık kontrollere geçilir. Bu durumlar saptanırsa iğne ile veya kitlenin tamamının cerrahi olarak çıkarılması şeklinde yapılacak bir biyopsi gerekebilir. Büyük boyutta bir fibroadenom ile başvuran, yapılan iğne biyopsisinde kompleks fibroadenom tanısı alan ya da şüpheli bulgular saptanan hastalara da cerrahi tedavi önerilir. Uygun vakalarda radyofrekans ablasyon (yakarak), kriyoterapi (dondurarak) vs. çeşitli cerrahi dışı yöntemler de uygulanabilir.
