Ekonomi V şeklinde toparlanacak 2020’de de büyüyeceğiz
Milli İradenin Sesi Yeni Akit
Türkiye ve dünyadaki gelişmeleri yakından takip etmek için Google listenize Yeni Akit'i ekleyin.
Dünyayı inim inim inleten pandeminin gölgesinde geçen ikinci çeyrekte yüzde 9.9 küçülen Türkiye, üçüncü ve dördüncü çeyrekte büyüme rekorları kırmayı amaçlıyor. Ekonominin V şeklinde toparlanma sinyali vermesi, üretim ile ihracatın ivmelenmesi ilerisi için umutları arttırıyor. Ekonomistler, 2020’de de Türkiye’nin büyüme kaydedebileceğinin altını çiziyorlar.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ikinci çeyreğe ilişkin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) sonuçlarını açıkladı. Buna göre GSYH tahmini, zincirlenmiş hacim endeksi olarak pandemi tedbirlerinin etkili olduğu yılın nisan-haziran aylarında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9.9 azalış gösterdi.
Temeller sağlam
Ekonomide görülen küçülme moralleri bozmadı. Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, Türkiye ekonomisinin temellerinin sağlam; dinamiklerinin ise kuvvetli olduğunu belirtti. Albayrak, Twitter paylaşımında “Dünya ekonomilerini durma noktasına getiren Corona virüsünün (Covid-19) etkilerinin yılın ikinci çeyreğinde hissedileceğini biliyorduk. Şükür ki GSYH oranımız dünya ülkelerine kıyasla iyi bir sonuç verdi” ifadelerini kullandı. Albayrak, istihdama dayalı üretim ve vatandaşının yanında olan bir ekonomi modeliyle Türkiye’nin 2020’yi pozitif ayrışarak kapatacağını vurguladı.
Dip noktası görüldü
Reel sektör temsilcilerinden ise ilerisi için ümit veren açıklamalar geldi. İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, “2020’nin ikinci çeyreğinde tüm dünyada hayat adeta durdu. Yüzde 9.9’luk bu daralma da normalleşmede V tipi dönüşün dip noktasını gösterdi” yorumunu yaptı. Türkiye’nin tüm dünyada virüs tedbirlerinin kaçınılmaz bir yansıması olan daralmada kendi payına düşeni yaşadığını aktaran Avdagiç, şöyle devam etti: “Küçülmenin şiddeti konusunda özellikle Avrupa ekonomilerinden ılımlı ayrışıyoruz. 2019’un aynı dönemine göre İngiltere yüzde 21.7, Fransa yüzde 19, İtalya yüzde 17.3, Almanya yüzde 11.6 küçüldü. Dünyadaki bu tablo bugün gelen büyüme verisini daha anlaşılır kılıyor. Diğer öncü göstergelerle birlikte bu rakamı tekrar yorumladığımızda, Türkiye ekonomide virüsün önünü, ikinci çeyrek sonu ve üçüncü çeyrek başında büyük ölçüde kesti diyebiliriz. İbre üçüncü çeyrekte yukarı doğru.” Ekonomi çevreleri, V şeklinde toparlanmanın, üretim ile ihracatta ivmelenmenin devam ettiğine dikkat çektiler. Aynı çevreler, 2020’de de Türkiye’nin büyüyerek dünyayı şaşırtabileceğine işaret ettiler. 2020 için umutlu olan ekonomistler ise şu görüşleri dile getirdiler:
Rakamlar pozitif gelebilir
İstanbul Medipol Üniversitesi Öğretim Üyesi Kerem Alkin: “Genelde ikinci çeyrek büyüme tahmini eksi yüzde 13 ila eksi yüzde 15 idi. Benim ilk tahminim eksi yüzde 8.6 idi. Yani 0.2 sapmayla tahminde bulundum. İkinci çeyrekte Covid-19 tehdidinden ötürü ekonomi yavaşladı ve küçülme yüzde 9.9 olarak kayıtlara geçti. Bu yönüyle bakıldığı zaman üçüncü çeyrekte V tipi toparlanmaya bağlı olarak büyüme rakamı pozitif gelebilir. Dördüncü çeyrekte bu rakamın daha da güçlendiğine şahit olabiliriz. Tahmin ediyorum, 2020’yi de eksi yüzde 1.5 ya da artı yüzde 0.5 büyümeyle kapatırız. Ama seneyi yüzde 0’a yakın bir büyümeyle kapatma ihtimalimiz güçlenmiş gibi görünüyor.”
Normalleşme başladı
Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Burak Arzova: “Ekonomide ikinci çeyrekte daralma çift hane (yüzde 10) olmadı. Beklentilere paralel olarak yüzde 9.9’da kaldı. Ayrıca ekonomi normalleşmeye başladı. Öyle anlaşılıyor ki üçüncü çeyrekte tablo daha iyi olacak. Ancak söz konusu çeyrekte sert değil, ılımlı bir toparlanmayla karşı karşıya kalacağız. Dördüncü çeyrekte ise daha güçlü bir büyümeye tanık olacağız. 2020 büyümesi de kuvvetle muhtemel yüzde eksi 1.5 ila 0 bandında olacak.”
