500 milyar dolarlık ihtiyaca karşılık 20 milyarlık proje

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, düşük ve sıfıra yakın emisyonlu çelik ile çimento üretiminde 2026-2035 dönemi için 500 milyar doları aşan bir yatırım ihtiyacı bulunduğunu, buna karşılık yatırım kararı aşamasına ulaşmış projelerin yalnızca 20 milyar dolar seviyesinde kaldığını söyledi. Yılmaz bu tabloyu, Antalya'da 9-20 Kasım tarihleri arasında düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamındaki İş ve Yatırım Zirvesi'nde anlattı.

Zirve, 55'in üzerinde ülkeden 1500'ü aşkın katılımcıyla COP tarihinin en büyük iş dünyası buluşması olarak gerçekleştirildi. İklim finansmanı, yeşil sanayileşme, temiz enerji yatırımları ve özel sektörün iklim hedeflerindeki rolünün ele alındığı programa Yılmaz'ın yanı sıra Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu katıldı. İki gün sürecek zirvede 23 oturumda 100'e yakın konuşmacı yer alıyor.

Türkiye'nin iklim hedeflerini ekonomik kalkınma, enerji güvenliği ve sanayinin rekabet gücüyle birlikte ele aldıklarını belirten Yılmaz, "Ekolojiyle kalkınmanın birbirinin alternatifiymiş gibi ele alındığı bazı değerlendirmelere rastlıyoruz ama bizim yaklaşımımız böyle değil. Biz ekolojiyle ekonominin örtüştüğüne inanıyoruz. Doğru politikalarla birbirini destekleyici olacağına inanıyoruz" dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde belirlenen 2053 net sıfır emisyon hedefinin ülkenin iklim politikalarına yön verdiğini aktaran Yılmaz, fosil yakıt ithalatının azaltılmasının cari açığı düşürerek makroekonomik istikrarı güçlendireceğini dile getirdi.

2035 itibarıyla yıllık en az 6,2 trilyon dolar beklentisi

Küresel iklim finansmanının 2024 yılında 2 trilyon doları aştığını belirten Yılmaz, 2035 itibarıyla yıllık finansman ihtiyacının en az 6,2 trilyon dolara ulaşmasının beklendiğini, Çin hariç gelişmekte olan ekonomilere yönelik iklim finansmanının ise yaklaşık 426 milyar dolar düzeyinde kaldığını anlattı.

"Uygulama COP'u diyoruz. Uygulama dediğimiz zaman da finansman ve finanse edilebilir projeler çok kıymetli. İyi proje arayan finansçılarla, finans arayan iyi proje sahiplerini buluşturmak bu sürecin esasında var" diyen Cumhurbaşkanı Yardımcısı, COP31 kapsamında geliştirilen İklim Uygulama Köprüsü'nün ülkelerin iklim hedeflerini yatırım yapılabilir projelere dönüştürmeyi amaçladığını kaydetti.

Antalya Yeşil Sanayileşme Mutabakatı'nın temiz sanayi projelerini geliştirmeyi hedeflediğini belirten Yılmaz, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarılmasının yeni yatırım fırsatları oluşturacağını ifade etti.

Küresel belirsizliklerin arttığı bir dönemde kamu ile özel sektör iş birliğinin zorunluluk haline geldiğini, yeşil dönüşüme büyük şirketlerin yanı sıra KOBİ'lerin de katılması gerektiğini vurgulayan Yılmaz, devletlerin daha aktif sanayi politikaları geliştirmesi gerektiğini söyledi: "Bundan sonraki COP'larda da mutlaka özel sektör boyutunun çok daha güçlü ve resmi programların bütüncül bir parçası olarak yer alması gerektiğine inanıyorum. Özel sektörü görmeyen, özel sektörün enerjisini harekete geçirmeyen bir iklim politikasının başarılı olma şansı yok."

Kurum: Yalnızca 2 günde 100 bin kayıt yapıldı

COP31 Başkanı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, zirvede yalnızca 2 günde 100 bin kayıt yapıldığını belirterek COP31'in tarihin en yoğun katılımlı iklim zirvelerinden biri olduğunu söyledi. Devlet ve hükümet başkanlarının ulusal hedeflerini açıkladığını, müzakerelerin devam ettiğini kaydeden Kurum, "Kararlar alınsın, bununla da yetinilmesin, o kararlar hayata geçsin, uygulamaya dönüşsün" dedi.

Kurum, 2035 yılına kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35'e, üretim ve imalatta döngüsel malzeme kullanımını ise en az yüzde 15'e çıkarmayı hedeflediklerini söyledi. İklim Uygulama Köprüsü'nü başlattıklarını hatırlatan Bakan, "Finansmanı, projeyi, teknolojiyi ve ihtiyacı buluşturmak istiyoruz. Bu köprünün en sağlam ayağı ise sizlersiniz, iş dünyamız" diye konuştu.

Uluslararası Enerji Ajansı'nın 2026 yılında küresel enerji yatırımlarının 3,4 trilyon dolara ulaşmasını beklediğini, bunun yaklaşık 2,2 trilyon dolarının temiz enerji alanlarına yönelmesinin öngörüldüğünü aktaran Kurum, Türk özel sektörünün bu dönüşümden daha fazla pay almasını istediklerini söyledi. Yenilenebilir enerji sektöründe dünya genelinde 16,6 milyon kişinin istihdam edildiğini de kaydetti.

İş dünyasından beş temel talep

TOBB Başkanı ve COP31 İş Forumu Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, COP tarihinde bugüne kadar gerçekleştirilen en büyük iş dünyası buluşmasına ev sahipliği yaptıklarını, açılış oturumunda 800 üst düzey temsilcinin yer aldığını anlattı. "Bu bir yan etkinlik değil. Burası iş dünyasının ana sahnesi. İş dünyası bu COP'ta misafir değil. İş dünyası masada" diyen Hisarcıklıoğlu, hükümetlerin anlaşmaları imzaladığını ancak yatırımları özel sektörün gerçekleştirdiğini söyledi.

"İklim hedeflerine müzakere salonlarında ulaşılmaz. Fabrikalarda, tarlalarda ve şantiyelerde ulaşılır. Bu hedeflere iş dünyası sayesinde ulaşılır" ifadesini kullanan TOBB Başkanı, iklim eyleminin iş dünyası için bir maliyet olmadığını, "Neslimizin en büyük yatırım fırsatı" olduğunu belirtti.

Hisarcıklıoğlu, küresel iş dünyasının iklim dönüşümünü hızlandırmak amacıyla belirlediği 5 temel talebi şöyle sıraladı:

• Erişilebilir finansman
• Adil ticaret kuralları
• Güvenli tedarik zincirleri
• Temiz ürünler için pazar oluşturulması
• Ortak standartlar

İklim finansmanının özellikle gelişmekte olan ülkelere ve KOBİ'lere ulaşması gerektiğini vurgulayan Hisarcıklıoğlu, "Dünyadaki her 10 şirketten 9'u KOBİ. Onlar geride kalırsa bu dönüşüm başarılı olamaz" dedi. TOBB Başkanı, COP31'in 2035 yılına kadar yüzde 35 elektrifikasyon hedefini iş dünyası olarak güçlü biçimde desteklediklerini de açıkladı.

Ortak standartlara ve güçlü kurumlara ihtiyaç duyulduğunu belirten Hisarcıklıoğlu, taleplerin karşılanması halinde "Gerisini iş dünyası yapar. Yatırımı biz yaparız. Fabrikayı biz kurarız. İstihdamı biz sağlarız" ifadesini kullandı. Zirvenin somut projeler ve ortaklıklarla sonuçlanması gerektiğini vurgulayan TOBB Başkanı, "Diyaloğu kurduk. Uzlaşıyı bu önerilerle sağladık. Şimdi sıra eylemde. Antalya'dan yalnızca sözlerle değil; projelerle, yatırımlarla ve ortaklıklarla ayrılalım" çağrısında bulundu.