Sağlıklı yaşlanma için ne yapmalı?
Türkiye gündemi her zamanki gibi oldukça karışık. Maalesef ülkemiz dıştan ve içten bir kuşatma altında. Ne zaman yeni hamleler yapılsa hemen karanlıkta hazır bekleyen maşalar devreye sokuluyor ve güzel ülkemiz karıştırılmak, müthiş potansiyeli ve enerjisi boş yere tüketilmek isteniyor. En son bir organize suç örgütü lideri birtakım iddialar ortaya attı, kirli dosyalar saçılmış durumda ve her kafadan ses çıkıyor.
Biz bu moral bozucu ortamdan değil de sağlıklı yaşlanmayı nasıl sağlarız konusundan söz etmek istiyoruz. Çünkü yıllar çabuk geçiyor, daha zinde ve mutlu olmak için; ibadetlerimizi hakkıyla yapabilmek için sağlığımıza dikkat etmemiz gerekiyor. Bu bedenimiz bize verilmiş bir emanet. Ona elbette iyi bakmalıyız.
Ülkemiz nüfusu giderek yaşlanıyor, yaşlıların ruh ve beden sağlığını korumak daha bir önem kazanıyor. Yaş ilerlese de her yaşlı aynı hızla yaşlanmıyor. Dikkat edildiğinde adalelerin erimesi, ağrı ve sızıların azaltılması, hafıza ve zihnin korunması, uykunun kaliteli olması mümkün olabiliyor.
İşte sağlıklı yaşlanma için alacağımız tedbirler:
*Düzenli yürüyüş ve egzersiz yapılmalı. Bilhassa açık havada, güneşin rahatsız etmediği ortamda yürümeliyiz. Düzenli egzersiz fiziksel direncimizi artırır, sağlık ve zindelik verir. Ayrıca zihni performansımızı da artırıcı tarzda fayda sağlar.
*Beslenmeye özen gösterelim. Unlu ve şekerli, raf ömrü uzun gıdalardan, trans yağlardan uzak duralım. Sağlıklı ve taze gıdalar tercih edelim. Lif oranı yüksek taze meyve ve sebzeler yenmelidir. Ambalajlı, işlemden geçmiş ve konserve yiyecekler yemeyelim. Fazla kilodan ve obeziteden kaçınalım. Kaçınacağımız gıdalar ise; yağda kızartılmış ayaküzeri atıştırılan yiyecekler, işlenmiş (rafine) gıdalar, hormonlu yiyecekler, bazı katkı maddeleri ve kötü yağlardır.
*Yağ olarak sızma zeytinyağı ve hakiki tereyağı tercih edilmelidir.
*Aralıklı oruç diyeti ile beyin de vücut da dinlenir: Beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri genetik yatkınlığımız olsa bile Alzheimer hastalığı riskini azaltmaya yardımcı olur. Uzmanlar aralıklı orucu denememizi öneriyor. Çünkü uzun açlık süreleri kilo verdirmenin yanı sıra beynimize dinlenme fırsatı tanır. Özellikle akşam yemeği ve kahvaltı arasındaki uzun açlık Alzheimer riskimizi yarı yarıya kadar azaltabilir.
*Çoklu ilaç kullanımından uzak durmalıdır. Hekimin ve eczacının önerdiği doza ve tedavi şemasına uyulmalıdır. Özellikle kolesterol düşürücü ilaçlar başta olmak üzere gereksiz ilaç kullanmamaya dikkat edelim.
*Hayattan kopmamalı, sosyal ortamlarda kendi yaşıtlarıyla vakit geçirmeye gayret edilmelidir.
*Alkol ve sigara gibi kötü alışkanlıklardan uzak durmalıdır.
*Uykunun yeterli ve dengeli olması önemlidir. Her gün 6-7 saat uykuda geçirilmelidir.
*Televizyondan karşısında aşırı vakit geçirmemelidir. TV beynin aktifliğini nötralize ediyor (etkisizleştiriyor). Beyin, televizyon karşısında; okurken veya bilmece çözerken olduğu gibi aktif olmuyor.
*Yüksek tansiyon ve şeker hastalığımız varsa kontrol altında olmalıdır. Bu konuda titiz olalım ve özenle sağlığımızı korumaya dikkat edelim.
*Stresi azaltalım. Stres sürekli hale geldiğinde kan basıncı (tansiyon) , kolesterol ve diğer fiziksel rahatsızlıkları artırmakla kalmaz beyin zindeliğine ve genel hafıza (bellek) performansına da zarar verir. Bu yüzden istirahate ve hızlı çalışma temposuna ara vermeye, güler yüzlü olmaya ve hayata mizahla bakabilmeye, işe ayırdığımız vakti ve boş zamanı dengelemeye, duygusal yönden deşarj olmaya dikkat etmemizde fayda vardır. İş yerindeki stresin çalışma üretkenliğini ve performansını bozduğunu, sağlığı olumsuz etkilediğini biliyoruz. Özel yaşamdaki stres de böyledir.
*Evli olmak da (tabii eşler arasında geçimsizlik ve uyumsuzluk yoksa) sağlıklı olmak için önleyici bir tedbirdir. Çiftler arasındaki sosyal etkileşimin artması, akıl sağlığını bunama gibi rahatsızlıklara karşı korumakta etkilidir. Evlilikte eşler birbirlerine sosyal destek sağladıkları gibi hayatın problemlerinin ve ekonomik yükünün eşler arasında paylaşılması zihinsel ve fiziksel sağlığı kuvvetlendirerek bunama riskini düşürmektedir.
*Yine okumak, araştırmak, yeni şeyler öğrenmek de özellikle tavsiye edilir.
Sağlıklı bir ömür sürme dileği ve duası ile…
