Geleneksel sofra yemeklerimiz ve çocuklar

Gaziantep şehrimize Unesco tarafından Gastronomi Kenti unvanı verilmesi dolayısıyla düzenlenen kutlama töreninde Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan güzel ve faydalı teklifte bulunmuş. Televizyonlarda bir çoğu yararsız olan yarışma programları yanında ninelerimizin gençlere geleneksel mutfak kültürümüzü öğrettiği  yarışmalar da olmalı demiş.

Gerçekten Cumhurbaşkanımız çok haklı. Yeni neslin muhakkak bu geleneksel yemeklerimizi bilmesi ve böyle beslenmesi hayati önemde bir konudur çünkü.

ABD’de 100 bin gençle yapılan bir ankette; sofra başına oturup mutfaklarında pişmiş yemekleri hep birlikte yiyen ailelerde büyüyen gençlerin davranışlarının olumlu etkilendiği gösterilmiş. Üstelik beraber sofrada ne kadar çok bir araya geliyorlarsa o ölçüde pozitif değerler ve öğrenmeye yatkınlık tespit edilmiş(*). 

Ailecek yemek yemenin olmadığı veya yetersiz olduğu evlerden gelen gençlerin madde kullanımı, uygunsuz cinsel aktivite, teknoloji bağımlılığı ve okulda başarısızlık gibi problemlere daha çok maruz kaldıkları görülmüş.

Evet, günümüzde hayat hızlanmış, teknoloji bizi sarmalamış durumdadır ve insanlar yemek yapmaya, yemek yemeye giderek daha az zaman ayırmaktadır. Aile bireylerinin sofra başına oturup yemek yemeleri seyreldiği gibi anneler de mutfaktan kopmaktadırlar. 

Halbuki sofra başına oturmanın; hal hatır sorarak, espri ve şakalarla yemek yemenin vazgeçilmez bir çok faydası vardır:

Ailece neşe içinde, sohbet ve muhabbetle yenilen yemekler aile bireylerini birbirine bağlar, gençlerin kendilerine ve ailesine güvenini artırır. Çocuklar ve gençler kendilerini daha mutlu ve değerli hissederler.

Stresi giderir, gevşetir ve rahatlatır. Mutluluk ve huzur verir. Ruh sağlığına yarar sağlar. Sosyalleştirir.

Damak tadı hakiki ve doğal gıdalara göre oluşur.

Sağlıklı beslenme alışkanlığı elde edilir.

Daha lezzetli ve doyurucu olur.

Yine yemeye Allah’ın adıyla başlamayı ve verdiği nimetler için Rabbimize şükretmeyi, nimetlerin kıymetini bilmeyi öğrenirler. 

Kilo almayı ve obeziteyi engeller.

Çocukluğumda ve ergenliğimde akşam yemeklerinin gün sonunda, herkesin işini, ödevini, okulunu veya aktivitesini tamamlayınca muhakkak ailecek yendiğini zevkle hatırlarım. Anne-babam ve kardeşlerimle konuşur, birbirimize anlatmamız gerekenleri ve deneyimlerimizi paylaşır, birbirimizin yaşadıklarından haberdar olurduk.

Şimdi ise gidişat tersine dönmüş durumda. Bilgisayar, postalar, çetleşmeler, internet sitelerini takip, facebook, saçma sapan diziler, maç seyretmeler, video oyunları ve bunların gürültüsüyle, aile sohbetlerine ve o günün konularının konuşulmasına ayrılan süre giderek azaldı. Yemek sırasındaki sohbetler genelde gelen telefonlar veya cep mesajlarıyla bölünüyor. Yorumlar yüzeysel veya yanıltıcı hale geliyor.

Yemeklere de daha az zaman ayrılıyor. Hızlıca yeniyor ve bazı aile üyeleri hemen bilgisayarına, video oyunlarına, cep telefonlarına veya diğer dijital aktivitelerine geri koşuyorlar.

Yemekler de çoğu zaman evde uğraşarak, emek harcayarak değil siparişle elde ediliyor. Veya çok yapılarak buzdolabına konuyor, ısıtılıp sofraya konuyor.

Halbuki evlerde ailecek yenilen mutfak yemekleri, çocuklar ve gençler için hem sohbet hem de sağlıklı yeme alışkanlığı gibi konularda oldukça faydalıdır. Aileler bu güzel fırsatı kaçırmamalıdırlar. Ancak sohbet ve muhabbetle yavaş yavaş yemeliler ve o sırada televizyon, cep telefonu gibi dikkat dağıtan aletler kapalı olmalı.

Peygamber Efendimizin buyurduğu gibi:

“Yemeklerinizi toplu olarak yiyiniz, bereket topluluktadır.”

“Allah’ın en çok sevdiği yemek, çevresinde ellerin fazlaca bulunduğu sofra ve yemektir.”

(*) Modern Beynin Evrimi. Omega Yayınları, 2010