Yüzde 90’ı ne yapacaksınız?
LGS yapıldı, öğrencinin % 10’u seçilecek. % 3’ü fen liselerine, % 2’si sosyal bilimlere, % 5’i proje liselere gidecek.
% 90’ı ne yapacaksınız?
Milli Eğitim Bakanlığı neden % 10’u seçer?
Üniversite sınavlarına giren lise mezunu öğrencinin % 34-35’i üniversite ve yüksek okullarda yer buluyor. Her altı öğrenciden biri, yani % 17’si dört yıllık fakülte kazanıyor. %17’si meslek yüksek okuluna yerleşiyor.
Peki, LGS neden % 10’u seçiyor?
Öğrencinin % 90’ının eleyebilmek için kazık kazık sorular hazırlayıp büyük bir öğrenci kitlesine “başarısızsın, kazanamadın” demek pedagojik mi, eğitimcilik mi, öğrenciyi hayata hazırlamak mı?
Bu saçma sapan sınav yüzdesi ile ergenlik çağına yeni girmiş gençlere yersiz kaygılar yaşatmak, velileri endişe ve telaşa sürüklemek, bir dünya kurs-test kitabı parası ödetmekten ne zaman vazgeçeceksiniz?
Üniversite kapılarına yığılan gençlerin üçte ikisi dışarı kalıyor. 18 yaşına gelmiş bir gencin üniversite ve yüksek okul kazanamaması ve meslek sahibi olmaması çok vahim bir durum.
Esas üzerinde durulması ve çalışılması gereken husus burası. Üçte ikilik dilime lise yıllarında adam akıllı bir meslek öğretilmeli ve mutlaka istihdam edilmesi sağlanmalı.
Lise mezunlarının sadece üçte biri üniversite ve yüksek okullara gittiğine göre, Milli Eğitim Bakanlığının son yıllarda durmadan Anadolu liselerinin kontenjanlarını artırması, meslek liselerine giden öğrencilerin azalmasına aldırmaması vahim bir yanlış. Sanki her genel liseye giden üniversite kazanıyor.
Meslek liselerinde gençlere adam akıllı bir meslek ve sanat öğretilmesi hayati bir konu.
Üniversite sınavına giren 2.5 milyon gencin % 17’si fakülte kazanıyor, % 17’si meslek yüksek okuluna yerleşiyor ama üniversite ve yüksek okul kazandı sandığımız 600.000 öğrenci, tekrar üniversite sınavına giriyor. Bunların üçte biri tekrar yerleşiyor.
Fakülte kazanan % 17’lik dilimde bile kazandığı bölümü beğenmeyen önemli bir grup var. Meslek yüksek okulları büyük oranda bir daha üniversiteye girmek isteyenler için ara istasyonu görevi üstlenir.
Üniversiteye öğrenci hazırlayan liselerden mezun olanların en fazla % 15’i kazandığı yüksek okuldan mezun. Geriye kalan % 85’e lise bir kariyer kazandırmıyor.
Eğitim Bir-Sen’in hazırladığı EĞİTİME BAKIŞ 2020 kitapçığında yer alan bilgilere göre Türkiye, lise mezunlarında işsizlik rekoru kırıyor.
OECD ülkelerinde 18-24 yaş arasındaki gençlerin eğitimde olmayanlarının % 33’ü istihdamda, % 15 işsiz.
Türkiye’de eğitimde olmayan gençlerin % 29’u çalışıyor, % 32’si işsiz. OECD ülkelerinin iki katı işsiz. (Eğitime Bakış 2020, s.78)
Sanayici teknik ve kalifiye eleman bulamıyor.
Köyler boşalıyor, tarım alanları ekilip biçilmiyor.
Hayvancılık yapanlar Afganlı, Özbek, Suriyeli çoban çalıştırıyor.
MEB üniversite kapılarına gençleri yığıyor.
Milli Eğitim Bakanı bu tezadı neden görmez?
Türkiye’de asıl mesele meslek eğitimi. Meslek yüksek okullarının önemli bir bölümü teorik eğitim veriyor ve bir meslek öğretmiyor. Uygulamalı ve kaliteli meslek öğretmeyen bölümlerin kapatılması lazım.
LGS’de üniversite ve yüksek okul okuyacak oranda öğrenciyi seçmek ve bunları proje liseleri, fen ve sosyal bilimler liselerine yerleştirmek gerekir.
Üniversitelerin kapasitesi yetersiz olduğu için yüksek okul okuyamayacakları meslek lisesine yönlendirerek ve bir mesleği adam akıllı ve uygulamalı öğreterek gençlerin işsiz kalmasını önleyebiliriz.
% 32’lik işsiz genç çok büyük bir rakam. İnsanın en dinamik ve enerjisinin zirvede olduğu dönemde işe yaramaması büyük handikap.
Eğitime Bakış 2020 raporuna göre meslek lisesi mezunları, genel lise mezunlarına göre daha kolay iş buluyor, daha yüksek ücret alıyorlar.
Genel lise mezunu erkek senede 39.344 tl, kadınlar 33.177 tl kazanırken meslek lisesi mezunu erkek 54.970 tl, kadın 38.096 tl kazanıyor.
Yüksek okul mezunları, lise mezunlarına göre daha kolay iş buluyor ve daha yüksek ücretle çalışıyor. Eğitim seviyesi kazanç oranını yükseltiyor.
Meslek eğitiminde de problem var. Ülkemizde ilkokul mezunu veya eğitimi olmayanlar, ilköğretim ve ortaokul mezunlarından daha iyi kazanıyorlar.
Meslek liselerindeki eğitim mutlaka uygulamalı olmalı. Son sene haftada 3 günlük uygulama ile birçok meslek öğrenilemez. Ayrıca memur gibi saat 9’da gelip akşam 17’de ayrılan bir stajiyere iş yerinde usta, iş öğretmez.
LGS’de % 10 yerine öğrencinin % 34’ü seçmeli.
Meslek liselerinde uygulamalı ve kaliteli eğitim vermeli.
Sanayici ve işadamları ile işbirliği yapılarak gençlerin okul bitirip işsiz kalması önlenmeli.
