Medrese eğitimi ve ilimde çığır açmak
Medrese eğitimi ve ilimde çığır açmak
ALİ ERKAN KAVAKLI
Başörtülü üniversite öğrencilerine fahişe diyen müfteri Fatih Altaylı, gazeteci Nagehan Alçı’nın “medreseler yeniden açılabilir” fikrine karşı çıkmış;‘Üniversite mi medrese mi!’ başlıklı yazısında sormuş:
“Selçuk Bayraktar medrese eğitimi alsaydı İHA ve SİHA yapabilir miydi?”
Medreselerin Osmanlı’nın son döneminde Tanzimat ile beraber sadece din eğitimi verdiğini belirten Altaylı, YÖK eski Başkanı Prof. Kemal Gürüz’ün “Medrese v. Üniversite: Geri Kalmanın ve İlerlemenin Karşılaştırmalı Tarihçesi” kitabını tavsiye etmiş.
Altaylı’ya göre 12. yüzyıldan itibaren Avrupa›da üniversitelerin açılmış, bundan sonra İslam dünyasının bilimde geride kalmış, medreseye ihtiyaç yokmuş, medreseler Osmanlı’nın geri kalmasını etkilemiş.
SELÇUK BAYRAKTAR MEDRESE EĞİTİMİ ALSAYDI
Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar’ı örnek vermiş Altaylı:
“Selçuk Bayraktar Robert Kolej, İTÜ Elektronik, UPenn, MIT gibi Türkiye’nin ve dünyanın en önemli eğitim kurumlarında ve üniversitelerinde eğitim görmek yerine ‹medrese eğitimi› alsaydı bugün herkesin gururu olan Bayraktar İHA ve SİHA’larını yapabilir miydi?”
Üzerinde tapulu kilise olan Altaylı, İslam medeniyetini dinamiklerini bilmez. Türkçe bilim dili değil, diyen; YÖK başkanı iken üniversitelerin sanayi ile işbirliği yapmasına yasaklayın, başörtüsü yasakçısı, mitinglerde “Ordu Göreve” pankartı taşıyan Prof. Gürüz’ün kitabı tavsiye etmesi tam bir cehalet örneği.
Prof. Fuat Sezgin’in “İSLAM BİLİM VE TEKNOLOJİ TARİHİ” kitabı, dünya çapında bir eser, Gürüz’e on çeker.
Eminim, Altaylı Gülhane Parkı’ndaki Prof. Sezgin’in açtığı “İSLAM BİLİM TEKNOLOJİ TARİHİ MÜZESİ”ni ziyaret etmemiştir.
İslam ve medrese eğitimi konusunda zır cahil.
Müslümanlar ilim alanında bin yıl kesintisiz dünyaya öncülük ettiler.
Kur’an, ilim kitabıdır ve ilim öğrenmeyi emreder. İlim öğrenmek ibadettir.
En büyük âlim Allah’tır. Allah’ı en iyi âlimler tanıyabilir.
Medreselerde sadece Kur’an ve ona bağlı tefsir, hadis, fıkıh, siyer ilimleri okutulmadı; müspet ilimler denen tıp, eczacılık, mühendislik, matematik, geometri dersleri asırlarca verildi.
Abbasi halifesi Memun döneminde Bağdat’ta Beytü’l- Hikme açıldı. Dünyadaki bütün kitaplar tercüme edildi, Müslümanlar ilimde zirve oldular.
Birunî rasathaneler kurdu, gökyüzünü gözlemledi, Batlamyus’un dünya düzdür tezini çürüttü.
Kur’an Dünya ve yıldızların yörüngelerinde yüzdüğünü ifade eder.
Tıp alanında İbn-i Sina El-Kanun fi’t-Tıb adlı eserini yazdı, bu eser 600 yıl Avrupa’da ders kitabı oldu.
Harezmi cebir ilmini kurdu, “Algoritma” kelimesi ona dayanır.
Coğrafya alanında İdrisî dünya haritası çizdi.
Selçuklu Döneminde (11- 13. Yüzyıl) Büyük Selçuklu Veziri Nizamülmülk, Nizamiye Medreselerini kurdu, medreseleri sistemli hâle getirdi. Nizamiye Medreseleri, bugünkü üniversite modeliydi. Devlet memuru, kadı, müderris yetiştirirdi.
Ömer Hayyam’ın Melikşah adına yaptığı Celali Takvimi meşhurdur, Miladî takvimden daha hassastır.
Nasirüddin Tusi, Meraga’da dünyanın en büyük rasathanesini kurdu. Yüz bin kitaplık kütüphanesi olan rasathane, Kopernik’e yol gösterdi.
Selçuklu medreselerinde sadece din değil, matematik, mantık, astronomi de okutuyordu. Fen ve din ilimleri birlikteydi.
FATİH VE SÜLEYMANİYE MEDRESELERİ
Osmanlı kuruluş ve yükselişini medreselerin yetiştirdiği büyük insanlara borçludur. Devleti yöneten insanlar medreselerde yetişti.
Fatih’in kurduğu Sahn-ı Seman ve Kanunî’nin yaptırdığı Süleymaniye Medreseleri bilim ve erdemli insan yetiştirmede zirvedeydiler. Müderrisler devletin en üst kademesinde yer alıyordu. Müfredatta 40’a yakın ders vardı; hendese, heyet, tıp, mantık, tarih okutuluyordu.
Fatih’in Trabzon seferi sırasında tanıyıp İstanbul’a davet ettiği matematikçi ve astronomi bilgini Ali Kuşçu Fatih Medreseleri rektörü idi. İstanbul’da rasathane kurdu.
Takiyüddin 1577’de İstanbul’da rasathane yaptı, ilk defa saatle yıldız takibi yaptı.
Fatih Darüşşifası, Süleymaniye Tıp Medresesi meşhurdur. Süleymaniye Tıp Hastanesi yakın tarihlere kadar hizmet verdi, Cerrahpaşa ismi buradan gelir.
Coğrafya ve haritacılıkta Piri Reis’in Kitab-ı Bahriye adlı eseri ve dünya haritası meşhurdur.
Osmanlı 16. yüzyıla kadar bilimde dünyada lideriydi.
17. yüzyılda Avrupa sanayi devrimi ve matbaa ile öne geçti, Osmanlı medreseleri müfredatı yenileyemediği için geride kaldı.
Müslümanlar bin yıl bilimde söz sahibiydi, her yükselişin arkasında “medrese” vardı. Son üç asırda ilim ve teknolojide Avrupa ve dünya ile yarışı bıraktılar, rahat yaşamayı tercih ettiler.
Dünya çapında medeniyet ve devletler kuran atalarımız, dünya çapında insanlar yetiştirdiler. Aynı başarı tekrarlanabilir.
İslam ahlakına ve fen bilimlerine sahip Selçuk Bayraktar iyi bir örnek.