Yüzde 80'in üzerinde yerlilikle geliştirilen Ay Uzay Aracı test için TUSAŞ'a gönderildi

Türkiye'nin ilk derin uzay görevi için geliştirilen Ay Uzay Aracı'nın üretim, montaj ve entegrasyon çalışmaları tamamlandı; araç, sistem seviyesi çevresel testler için TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi'ne gönderildi. Türkiye Uzay Ajansı'nın (TUA) 16 Eylül'de yaptığı açıklamaya göre, aracın 2027 yılının ilk aylarında fırlatılması hedefleniyor.

Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki Ay Uzay Aracı, yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranıyla geliştirildi. İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinde elde edilen mühendislik tecrübesi; uçuş bilgisayarı, haberleşme, güç, ısıl kontrol, yönelim ve yörünge operasyonları gibi sistemlere aktarıldı. Görevde kullanılacak hibrit itki sistemi de milli imkânlarla geliştirildi.

Milli Uzay Programı kapsamında yürütülen Ay Araştırma Programı'nda (AYAP) böylece yeni bir aşamaya geçildi. Çevresel testlerde aracın fırlatma sırasında ve uzay ortamında karşılaşacağı şartlara dayanıklılığı kontrol edilecek. Test ve nihai kontrollerin ardından aracın fırlatma amacıyla ABD'deki Kennedy Uzay Merkezi'ne gönderilmesi planlanıyor.

Görev süresi performansa bağlı olarak bir buçuk yıla kadar uzatılabilir

TUA'nın açıklamasına göre aracın, yaklaşık iki aylık yolculuğun ardından Ay yüzeyinden 100 kilometre yükseklikteki kutupsal ve dairesel görev yörüngesine ulaşması öngörülüyor. Burada en az üç ay görev yapması planlanıyor; görev performansına bağlı olarak operasyon süresinin bir buçuk yıla kadar uzatılabileceği belirtiliyor.

Görev kapsamında Güneş rüzgarlarının Ay yüzeyiyle etkileşimi, Ay yüzeyindeki suyun oluşum mekanizmaları, Ay'ın manyetik alanları ve yüzeyin ısıl özellikleri incelenecek. Yerli bilimsel ekipmanlarla Ay çevresindeki radyasyon ortamına ilişkin ölçümler de yapılacak. Bilimsel çalışmaların tamamlanmasının ardından aracın kontrollü manevralarla Ay yüzeyine ulaştırılması planlanıyor.

Bakan Kacır imzaladı, Türkiye 71'inci imzacı ülke oldu

Ay görevi hazırlıkları sürerken Türkiye, 31 Ağustos'ta NASA'nın Washington'daki merkezinde düzenlenen törenle Artemis Mutabakatı'na katıldı. Mutabakatı Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır imzaladı; Türkiye, anlaşmanın 71'inci imzacı ülkesi oldu. Törende NASA Yöneticisi Jared Isaacman ile TUA Başkanı Yusuf Kıraç da yer aldı.

NASA ve ABD Dışişleri Bakanlığı öncülüğünde 2020'de oluşturulan Artemis Mutabakatı; Ay, Mars ve ötesindeki sivil uzay faaliyetlerinin barışçıl, şeffaf ve güvenli şekilde yürütülmesine yönelik ilkeleri kapsıyor. Bilimsel verilere erişim, uzay faaliyetlerinin birbirine müdahale etmemesi, yardımlaşma ve tarihi öneme sahip uzay alanlarının korunması da mutabakattaki başlıklar arasında bulunuyor.

Uzay kongresi 5-9 Ekim'de Antalya'da toplanacak

Artemis Mutabakatı, 5-9 Ekim tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nin (IAC 2026) gündeminde de yer alacak. Uluslararası Astronotik Federasyonu'nun açıkladığı programa göre ABD ve Peru, mutabakatın 5. yıllık üst düzey temsilciler toplantısına Antalya'da ev sahipliği yapacak.

Toplantının ardından 7 Ekim Çarşamba günü saat 12.00'de NEST kongre merkezinde basın mensuplarına yönelik NASA Artemis Mutabakatı basın toplantısı düzenlenecek. NASA Başkan Yardımcısı Matt Anderson ile Peru Uzay Ajansı (CONIDA) Direktörü Tümgeneral Roberto Melgar Sheen'in katılacağı toplantıda, mutabakattaki son gelişmeler ile uzayın güvenli, şeffaf ve sürdürülebilir keşfine ilişkin çalışmalar ele alınacak.

Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yapacağı kongre, "The World Needs More Space" temasıyla Antalya'daki NEST Kongre ve Fuar Merkezi'nde gerçekleştirilecek. Kongre; uzay ajanslarını, bilim insanlarını, mühendisleri, sektör temsilcilerini ve uzay profesyonellerini bir araya getirecek.