Vücudun inanılmaz sırrı! Ürperince neden tüylerimiz diken diken oluyor?
Soğukta, korkuda ya da bir anda gelen güçlü duygularda vücudun verdiği o tanıdık tepki aslında tesadüf değil... Deride beliren küçük kabarıklıklar, insan bedeninin geçmişten taşıdığı çok eski bir savunma mekanizmasının izini taşıyor.
Bir şarkının en vurucu yerinde, beklenmedik bir korku anında ya da soğuk bir rüzgarla birlikte vücudun bir anda ürpermesi çoğu kişiye tanıdık geliyor. Kolda beliren küçük kabarıklıklar ve tüylerin dikleşmesi saniyeden kısa sürede ortaya çıkıyor. Günlük hayatta sıradan görülen bu durumun arkasında ise insan bedeninin bugüne kadar taşıdığı çok eski bir mekanizma bulunuyor.
Derinin altındaki gizli hareket
Vücuttaki her bir kıl, küçük bir folikülün içinde yer alıyor. Bu foliküle bağlı olan çok küçük bir kas ise sinir sisteminden gelen komutla aynı anda kasılıyor. Soğuk, korku ya da yoğun duygusal tepki sırasında devreye giren bu kasılma, kılların dikleşmesine neden oluyor. Aynı anda çevresindeki deri de yukarı doğru itiliyor ve ortaya küçük kabartılar çıkıyor.
Bu tepkinin kaynağında ise adrenalin bulunuyor. Beyin ani bir tehdit ya da sıcaklık düşüşü algıladığında, çok kısa sürede kana adrenalin salıyor. Bu nedenle ürperme hissi çoğu zaman tek bir bölgede değil, vücudun farklı noktalarında birden hissediliyor.
Müziğe neden aynı tepki veriyoruz?
Bu refleksin en dikkat çekici yanlarından biri de sadece soğuk ya da korku anlarında değil, bazen bir şarkı dinlerken ya da beklenmedik bir sahne karşısında da ortaya çıkması. Bunun nedeninin, beynin duyguları yöneten merkezleriyle tehdit algısını yöneten sistemler arasındaki bağlantı olduğu düşünülüyor. Yani bir melodi, güçlü bir sahne ya da ani bir hayranlık duygusu, gerçek bir tehlike olmasa da aynı adrenalin yolunu tetikleyebiliyor. Bu nedenle vücut, fiziksel bir tehdit varmış gibi kısa süreli bir tepki veriyor.
