Varis Neden Olur? Belirtileri ve Evde Tedavi Yöntemleri?
Varis (toplardamar genişlemesi), genellikle bacaklarda ağrı, şişlik ve damar belirginleşmesi ile kendini gösteren, kapakçık sorunlarından kaynaklanan yaygın bir dolaşım problemidir.
Varis, kadınların yaklaşık %40’ını ve erkeklerin %25’ini etkileyen kronik bir toplardamar hastalığıdır. Bu durum, toplardamarların içindeki kanın kalbe doğru tek yönlü akışını sağlayan kapakçıkların işlevini yitirmesi sonucu ortaya çıkar. Kapakçıklar bozulduğunda kirli kan yer çekimine karşı yukarı çıkamaz ve damarlarda birikerek damarların genişlemesine ve şişmesine neden olur. Varis oluşumu, kalp kapakçıkları veya kalp hastalığı ile doğrudan ilişkili değildir; tamamen bacaklardaki venöz sistemin yetmezliğinden kaynaklanır.
Varis Belirtileri ve Oluşum Nedenleri
Varisin en belirgin semptomları arasında bacaklarda kramplar, şişlik (ödem), ağrı ve damarların derinin altında belirginleşmesi yer alır. Uzun süreli hareketsizlik, varis oluşumunun temel nedenidir; özellikle ayakta sabit duran veya sürekli oturarak çalışan kişilerde, bacaklardaki basınç artar ve bu da toplardamar kapakçıklarının bozulma riskini yükseltir. Aşırı kilolu olmak, sigara kullanımı ve topuklu ayakkabı gibi kan dolaşımını engelleyen faktörler de damarlar üzerindeki baskıyı artırarak varis oluşumuna zemin hazırlar.
Varis, boyutlarına ve görünümüne göre genellikle üç ana tipte sınıflandırılır: Büyük varisler (4-15 mm), cilt üzerinde belirgin çıkıntılar yapar. Orta boy varisler (2-4 mm), hafif çıkıntılı ve genellikle yeşil renklidir. Kılcal varisler ise (1-2 mm’den küçük) kırmızı veya mor renkli olup deride çıkıntı yapmazlar.
Varis Oluşumunu Önleme ve Doğal Tedavi Yolları
Varis oluşumunu önlemek ve mevcut semptomları hafifletmek için yaşam tarzında bazı değişiklikler yapmak önemlidir. Kan dolaşımını sağlamak ve bacaklardaki basıncı azaltmak amacıyla günde en az 45 dakikalık yürüyüş yapılması önerilir. Masa başında çalışanların 30 dakikada bir kalkıp kısa hareketler yapması, damarlarda kan birikmesini engeller. Ayrıca, aşırı kilolardan kurtulmak ve sigarayı bırakmak damar sağlığı için kritik öneme sahiptir.
Varis tedavisinde etkili bir yöntem olan varis çorapları, dışarıdan basınç uygulayarak kanın doğru akışına yardımcı olur. Evde uygulanabilecek basit yöntemler arasında ise sıcaktan (sauna, hamam) kaçınmak ve soğuk suyla masaj yapmak yer alır, zira soğuk, şişlik ve ağrıları hafifletir. Bitkisel destek olarak Gotu kola, Üzüm tohumu özü ve At kestanesi gibi bileşenlerin kan dolaşımını düzenleyici ve ödem azaltıcı etkileri olduğu bilinmektedir. İleri düzeydeki varis vakalarında ise günümüzde en sık uygulanan tedavi yöntemleri arasında damar genişlemelerini büyük ölçüde gideren lazer tedavisi bulunmaktadır.
