Türkler satın alıp ülkeler kazanıyor

Türk şirketler, global büyüme hedefleri doğrultusunda dünyaya açılmaya devam ediyor. Ortak olma ve hisse satın alma yoluyla isimlerini duyuran firmalar, gerçekleştirdikleri faaliyetlerle de hem Türkiye’ye hem de yatırım yaptıkları ülke ekonomisine katkıda bulunuyor.

19 Ağustos 2019 Pazartesi 13:16
Türkler satın alıp ülkeler kazanıyor

Son yıllarda ihracatın yanı sıra yurt dışında büyüme planlarını devreye alan şirketlerin sayısında artış gözleniyor. Sektörüne göre farklı stratejiler izleyen firmalar, bayilik ve master franchise gibi yöntemlerle satış ağını genişletiyor. Sıfırdan yatırım yaparak tesis kuran grupların yanı sıra ortaklık ve hisselerin tümünü alarak aynı işi devam ettirenler de var. Uluslararası bir kuruluş olan Deloitte’un Türkiye bölümünün derlediği bilgilere göre Türkler; 2014 yılında yurt dışında 41 birleşme ve satın alma için 6,5 milyar dolar, 2015 yılında 35 işlem için 3,5 milyar dolar, 2016 yılında 42 işlem için 2,3 milyar dolar ödeme yaptı. 2017 yılında ise 19 işlemde 1 milyar doların üzerinde bir alım gerçekleşti.

10 yılda 300 şirkete ulaşıldı

Yabancıların Türkiye’de birleşme veya satın alma yoluyla şirket sahibi olmalarının yanı sıra Türkler de yurt dışında benzer şekilde şirketlere iştirak ediyor ya da hisseleri tümüyle satın alabiliyor. 2007 ile 2017 yılları arasında Türkler yurt dışında toplam 292 satın alma ve birleşme işlemi ile 26,3 milyar dolarlık yatırıma imza attı.

2010-2014 döneminde Türk şirketleri yurt dışında toplam işlem hacmi yaklaşık 16,5 milyar dolar olan 175 satın alma işlemi gerçekleştirdi.

2009 global krizinden sonra Türk şirketleri, pazarlarını çeşitlendirmek, global marka olmak, yeni ürün ve kanal sağlamak için farklı ülkelerde gıda, üretim, altyapı ve madencilik sektörlerinde satın almalar yaptı.

En yoğun satın alma süreci ise 2013 – 2014 yıllarında gerçekleşti. Türk şirketleri 2013’te 55 yabancı şirkete ortak oldu veya satın aldı.

Birleşme de var satın alma da

2017 yılında gerçekleşen şirket alım ve satım verilerine göre ülke genelinde 22,3 milyar lira değerindeki 90 şirket birleşmeye gitti ya da biri diğerini devraldı. Bu dönemde her iki tarafı da Türk olan 31 şirket birleşme ya da devralmaya gitti. Her iki tarafı da yabancı olan 5 şirkette birleşme gerçekleşti. Bir tarafı Türk, diğer tarafı yabancı olan şirket sayısı ise 54’ü buldu.

Tanıdık firmalar

Yurt dışındaki birleşme ve satın almalarda Doğuş Grubu, Global Liman İşletmeleri, Yıldırım Holding, MNG gibi büyük sermaye grupları öne çıkıyor. Beyaz eşya üreticileri de fırsatları değerlendiriyor. Ayrıca yükselen sektörlere de ilgi var. Örneğin filo kiralama sektöründe faaliyet gösteren Kuveytli Auto Land Otomotiv, SBK Holding tarafından satın alındı. Yurtdışı liman yatırımlarında da Türk firmaları atakta. 30’un üzerinde limanda ortak veya işletmeci olarak faaliyet gösteren firmalarımız ülke ekonomisine de katkı sunuyor. Yılport Holding de birçok ülkede bu alanda yatırım yapmaya devam ediyor.

Farklı ülkelerde farklı sektörler

Türklerin aldığı yabancı şirketler yıldan yıla farklılık gösteriyor. Ekonomi ajandasını şöyle bir karıştırdığımız Türk firmaların son 15 yılda global ölçekli şirketlerin hisse alımlarıyla yurt dışındaki işlerini büyüttüklerini görüyoruz. Bunlardan öne çıkanlar ise şöyle:

-Ülker’in çatı kuruluşu olan Yıldız Holding, Aralık 2013’te ABD’li çikolata şirketi DeMet’s Candy’i 221 milyon dolara almak için Brynwood Partners’le hisse alım sözleşmesi imzaladı. Şirket, dünyanın altıncı büyük bisküvi üreticisi İngiltere merkezli United Biscuits’i de alarak dünyanın 3. büyüğü oldu. Yıldız Holding, Belçikalı çikolata firması Godiva’yı ise 2007 Aralık ayında satın almıştı.

-Türk Hava Yolları (THY), Bosna Hersek Havayolları olan B and H Havayolları’nın yüzde 49’unu 2008’de, yüzde 51’ini ise Aralık 2010’da satın aldı.

-Eczacıbaşı Grubu, Alman seramik devi Villeroy & Boch’u 2008’de satın aldı.

-Halkbank, Balkanlar’da faaliyet gösteren IK Banka’yı 2011’de bünyesine kattı.

-Doğuş Çay, Kraft Foods’un cips alanında faaliyet gösteren markalarını 2013’te satın aldı.

-Bimeks, 2013’te Electro World Türkiye’yi satın aldı.

-OYAK, 2013’te Avusturya merkezli kimya şirketi Chemson AG’nin hisselerinin tamamını satın aldı.

-Ziylan Grubu, İtalyan ayakkabı firması Lumberjack’i 2012’de bünyesine dahil etti.

-Çelebi Havacılık, Fraport’u 2011 yılında satın aldı.

-Kale Grubu, İtalyan seramik firması Industrie Fincuoghi’yi 2011’de aldı. Yıldırım Holding, Akdeniz’in en büyük aktarma limanlarından Malta Freeport’u 2012’de satın aldı.

-Kalenobel, 2013’te İspanyol dondurma ambalaj firması Big Drum’ın ambalaj üretim varlıklarını satın aldı.

Son örnek OYAK’ın girişimi oldu

Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK), demir çelik sektöründe, İngiltere başta olmak üzere Fransa ve Hollanda’da üretim faaliyetleri bulunan, İngiliz sanayi devi British Steel’i satın almak üzere ön anlaşmaya vardı. OYAK’tan yapılan açıklamaya göre, İngiltere’nin 150 yıllık çelik şirketi British Steel, 4,5 milyon ton/yıl ham çelik üretim kapasitesiyle başta ray ve yapısal çelik olmak üzere 1500’e yakın stratejik öneme sahip uzun çelik kalitesi üretiyor.

Yerlileri alanlar da var

Türk firmalarının yurt dışı yatırım atağının yanı sıra Türkiye’deki şirketleri satın alma görüşmeleri yapan yabancılar da oluyor. Zaman zaman el sıkışmalarla sonuçlanan alımlar uluslararası arenada büyük yankı buluyor. Örneğin 2017 yılında 20 farklı ülkeden gelen yabancı şirketler, toplam değeri 15.1 milyar lirayı bulan 47 Türk şirket grubunu satın aldı. Bu şirketlerdeki yabancı hisse ağırlığı yüzde 68’e ulaştı.

Yeni Akit Gazetesi

Akit Youtube Kanalına Abone Ol

Haftanın Özeti

www.yeniakit.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber, röportaj, fotoğraf, resim, sesli veya görüntülü sair içeriklerle ilgili telif hakları Uğurlu Gazetecilik Basın Yayın Matbaacılık Reklamcılık Limited Şirketi’ne aittir. Bu içeriklerin iktibas hakkı saklıdır. İzinsiz ve kaynak gösterilmeksizin iktibas olunamaz; hiçbir surette kopyalanamaz, yeniden yayıma konulamaz.
Haber Tarihi: 19 Ağustos 2019 Pazartesi 13:16

YORUM YAZ

    Günün Özeti

    Günün Karikatürü

    15 Eylül 2019