Türkiye talep gelmesi halinde Afganlar arası müzakerelere ev sahipliği yapmaya hazır

KABİL (AA) - SAYED KHODABERDİ SADAT - Türkiye'nin Kabil Büyükelçisi Oğuzhan Ertuğrul, Türkiye olarak talep geldiği takdirde Afganlar arası müzakerelere ev sahipliği yapmaya hazır olduklarını belirtti.

Büyükelçi Ertuğrul, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 29 Şubat'ta ABD ve Taliban arasında Katar'da imzalanan barış anlaşmasının ardından barış yolunda önemli bir adım atıldığını ifade etti. Ertuğrul, sürdürülebilir barışa uzanan sürecin engebeli, uzun ve sınamalarla dolu bu doğru yolda atılmış adımın ardından gösterilmesi gereken çabaların, katedilmesi gereken mesafelerin olduğunu belirtti.

Ertuğrul, bu çerçevede öncelikle Afganlar arasında bir müzakerenin başlaması gerektiğini, Taliban ile müzakereleri yürütecek heyetin, içinde hükümetin de yer alacağı siyasilerden, kanaat liderleri, kadınlar, gençler ve tüm kesim temsilcilerinden oluşması gerektiğini kaydetti.

Büyükelçi Ertuğrul, ''Biz Türkiye olarak Afganlar arası müzakerelerin yapılacağı yer konusunda bir talepte bulunulduğu takdirde üzerimize düşen rolü oynamaya hazırız. Gerek müzakerelere ev sahipliği yapmak gerek müzakerelerde kolaylaştırıcı rolü oynamaya. Yeter ki ilgili taraflar bu yönde bir talepte bulunsun.'' ifadesini kullandı.

Afganistan'a kalıcı ve sürdürülebilir bir barışın gelmesi için bilhassa bölge ülkelerinin desteğinin şart olduğunu dile getiren Ertuğrul, Türkiye olarak bu alanda da kendilerine düşen bir rol olduğu takdirde desteğe hazır olduklarını ve bu anlamda Afganistan'ı gerek merkezine alan gerek bölgesel ve uluslararası ülkeleri ve kuruluşları bir araya getiren Asya'nın Kalbi İstanbul Süreci kapsamında bu bölgesel desteğin inşa edilebileceğini düşündüklerini vurguladı.

- ABD-Taliban barış anlaşmasında dikkat çeken hususlar

ABD ve Taliban arasında imzalanan anlaşmada dikkati çeken bir hususun Afganlar arası müzakerelerin başlamasına yer verilmesi ancak Afganlar arası müzakerenin başarısızlıkla sonuçlanması halinde ne olacağının muğlak bırakılması olduğunu belirten Büyükelçi Ertuğrul, anlaşmada ayrıca Afganlar arası müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlandığı takdirde ABD ve yabancı güçlerin Afganistan'dan çekilip çekilmeyecekleri konusunda da bir netlik bulunmadığına işaret etti.

Büyükelçi Ertuğrul, ABD ile Taliban arasında imzalanan barış anlaşması metninde sıkı denetlenmesi ve üzerinde çaba gösterilmesi gereken noktaların bulunduğunu belirtti.

Taliban ile barış yapıldıktan sonra Afganistan'da faaliyet gösteren diğer terör örgütlerinin bu faaliyetlerini durdurulması konusunda Taliban'ın uluslararası topluma taahhüdünün bulunduğunu hatırlatan Ertuğrul, "Ancak ülkedeki diğer terör gruplarıyla mücadele sürecinin kolay olmayacağını şahsen düşünüyorum, Taliban'ın iyi niyetine inanıyorum. İradeleri varsa bunu başarabileceklerine de inanıyorum çünkü Afganistan'da yaklaşık 20 grup terör örgütü var.'' dedi.

Ertuğrul, ikinci olarak da esir takası üzerinde çaba gösterilmesi gerekeceğini, Afganistan hapishanelerindeki Taliban mensuplarının serbest bırakılma yetkisinin Cumhurbaşkanı Eşref Gani'nin de hatırlattığı gibi Afganistan hükümetinin elinde olduğunu kaydetti.

Afganistan'ın 40 yıldır çatışma ortamında bulunduğunu ve insanların ızdırap içerisinde olduğunu ifade eden Ertuğrul, bunu dindirmek için herkese sorumluluk düştüğünün altını çizdi.

- Türkiye'nin Afganistan'daki ayrıcalıklı yeri

ABD'nin, Taliban ile yaptığı anlaşma konusunda bütün müttefikleriyle gerek Brüksel'de gerek ilgili başkentlerde gerekli istişareleri yürüttüğünü kaydeden Ertuğrul, ''Biz de Türkiye olarak NATO müttefiklerimizle Afganistan'daki mevcut askeri sayımızı buna göre sahadaki şartlara bağlı olarak ayarlamaya gidebiliriz, şunu da belirtmek isterim, diğer NATO müttefiklerinden farklı olarak Türkiye'nin Afganistan'da özel ve ayrıcalıklı bir yeri bulunmaktadır. Bu nedenle bu azalma ve çekilme sırasında Afgan halkından bu yönde bir talep gelirse bizim buradaki mevcudiyetimizi sahadaki koşullara göre devam ettirme kararlılığımız mevcuttur.'' ifadesini kullandı.

Türkiye'nin son 19 yılda Afganistan'a katkılarına değinen Ertuğrul, Afganistan'ın halen Türkiye'nin en çok kalkınma yardımı yaptığı ülke olduğunu, TİKA'nın başka hiçbir ülkede birden fazla ofisi bulunmazken Afganistan'da üç ofisinin olduğunu söyledi.

Büyükelçi Ertuğrul ayrıca Türkiye'nin Afganistan'ın 6 vilayetinde Türkiye Maarif Vakfı çatısı altında 17 okul ve 3 eğitim merkezinin bulunduğunu, yeni vilayetlerde yeni okullar açmak istediklerini vurguladı.

Diğer yandan Türkiye'nin Afganistan'daki ikinci başkonsolosluğunu Herat vilayetinde gelecek haftalarda açmayı planladıklarını, daha sonraki yıllarda da Kandahar'da açma iradelerinin olduğunu söyleyen Ertuğrul, öte yandan Kabil'de Mevlana Celaleddin Belhi-Rumi Afgan-Türk Kız Üniversitesinin anlaşmasını da yakında imzalayıp inşasına geçmek istediklerini belirtti.

- Türkiye'nin Afganistan barışına katkısı

Türkiye Afganistan'ın barışa giden çabaların önünü açmak için 2011 yılında Asya'nın Kalbi İstanbul Süreci adı altında bir inisiyatif üstlendiğini belirten Ertuğrul, şunları kaydetti:

''Afganistan'ın bugün karşı karşıya kaldığı 40 yıllık sorunların birikmesiyle bir yumak haline gelen sorunsalların çoğunun üstesinden gelebilmek için bölgesel iş birliği ve bölgesel destek şart. Dünyada hiçbir hükümetin tek başına bu sorunları halledebilecek üstesinden gelebilecek kapasitesi yok. Dolayısıyla Afgan halkı ve hükümetinin karşı karşıya kaldığı bu sorunların el birliği ve bölgesel iş birliğiyle üstesinden gelinebilmesi için biz 2011 yılında Afganistan ile birlikte bu inisiyatifi üstlendik. Afganistan'a barış, huzur ve istikrar geldiğinde çevresini olumlu etkileyecek konumda.

Öte yandan Afganistan da bizim FETÖ ile mücadelemizde büyük destek verdi. 2018 yılı Şubat ayında Afganistan ile Türkiye arasında anlaşma imzaladık. Anlaşma gereğince FETÖ'nün buradaki okullarını devraldık. Üzerine bazı okullar ve eğitim merkezleri açtık. Biz Türkiye olarak anlaşmada verdiğimiz taahhütlere sadığız. Görevim süresince FETÖ'nün Türkiye için varoluşsal tehdit olması hakkında bir farkındalık yaratmaya çalışıyoruz. Çünkü bu hainler senelerdir buralarda, doğal olarak Türkiye ve Türk halkıyla özdeşleşmişler. Afgan halkına da bunu izah ettiğimizde bunu anlamlandırmakta zorlanıyorlar. Fakat biz Türkiye'de kalkıştıkları darbe girişimini anlatıyoruz. Maalesef bunlar hala bazı çevreler tarafından iş birliği halindeler bunu biliyoruz. Afgan makamları anlaşmadan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getiriyorlar ama malum çevreler farklı isimler altında okullar açtı. Fakat şunu unutmasınlar biz onların peşini bırakmayacağız."

FETÖ'nün Afganistan'da farklı isimler altında faaliyet göstermesine göz yumulmaması gerektiğini vurgulayan Ertuğrul, "FETÖ Afgan gençlerini okutup beyinlerini yıkamaya çalışıyor, iyi niyetli olmadıkları için Afganistan'a bir kuruş dahi yatırım yapmadılar, tüm paraları yurt dışına kaçırdılar, çünkü onların amaçları başka.'' dedi.