ABD yönetiminin, İran’ı hedef alan ikinci aşama yaptırımlarını değerlendiren işadamları, bunlardan geçici muaf tutulan Türkiye ile İran’ı yerel para birimleriyle ticarete yöneltebileceği belirtiliyor.
Küresel ‘Ekonomik savaş’ın fitilini ateşleyen ABD’nin İran’a yönelik yaptırımların bölge ülkeleri arasında ‘yerel para ile ticaret’in önünü açabileceği belirtildi. İran Araştırmaları Merkezi (İRAM) İç Politika Koordinatörü Mehmet Koç, söz konusu yaptırımlara Türkiye taraf olmasa da iki ülke ticari ilişkileri açısından birtakım sorunlar doğabileceğini söyledi.
Dolar ile ticaret yasak
Koç, İran’ın bankacılık sisteminin uluslararası sistemden dışlanmasının, ekonomik ilişkilerini de sıkıntıya soktuğunu belirterek, şöyle devam etti: “Uluslararası bankacılık sisteminin dışına itilmesinin yanı sıra İran’ın dolarla ticaret yapma kısıtı da var. Bu durum İran’ın elini zora sokuyor. Petrol ve doğalgaz satışı uluslararası sistemde dolar üzerinden yapılıyor. Biz her durumda İran gaz ve petrolünü almaya devam edeceğiz. Türkiye, geçici olarak yaptırımlardan muaf tutulacak 8 ülkeden biri, ancak bu noktada dolarla ödeme mümkün olmayacak.”
Türkiye ve İran arasında yerli para birimiyle ticaretin sürdürülmesine ilişkin görüşmelerin devam ettiğini belirten Koç, şunları söyledi: “İran tarafı için Türk lirasıyla ticaret yapmaktan başka çare gözükmüyor. İkinci aşama yaptırımların devreye girmiş olması başka bir seçenek bırakmıyor. İran, en azından Türkiye’den temin ettiği temel ihtiyaçlarda Türk Lirası kullanmak zorunda kalacaktır” dedi.
Türk-İran Sanayici ve İşadamları Derneği Başkanı Perihan Fatih de İran’ın bankacılık sistemini hedef alan yaptırımların işadamlarının işlerini yakından etkilediğini vurgulayadı. Fatih, İran ile ticaret yapanların ödemelerini almakta zorluk yaşadığını dile getirdi. Fatih, “Yaptırımlar arttıkça aslında İran için Türkiye’nin önemi de artıyor. Yaptırımlar, Türkiye için bir fırsat olabilir. Birçok Avrupa firması yaptırımlardan dolayı İran ile direkt ticaret yapmaktan çekinebilir ve Türkiye’deki aracı ticaret firmalarıyla iş yapabilirler. Daha önce bu örneklerle karşılaşmıştık. Dolayısıyla Türkiye’deki firmalar bu yaptırımları avantaja çevirebilir” diye konuştu.
Fatih, yerel para birimiyle ticarete yönelik düzenlemelerin işadamları için çok daha iyi olacağını söyledi.
“Barışı ve istikrarı tehlikeye atıyor”
MÜSİAD Başkanı Abdurrahman Kaan, Trump yönetiminin, uluslararası hukuku ve kamuoyunu dikkate almadan İran’a uyguladığı ambargonun, bölgede barış ve istikrarı tehlikeye attığını ifade etti. Türkiye’nin kapsamı dışında yer almasının İran’la ticaret hacminin daha üst seviyelere ulaşabilmesi adına çok önemli bir fırsat olarak gördüklerini ifade eden Kaan, “Mevcut ticari ilişkilerin enerji ticaretinin ötesine taşınması elzemdir. Ayrıca orta ve uzun vadede İran’da ekonomik aktivitenin ivme kazanması, sınır ticaretimizin gelişmesinde önemli bir rol oynayacak ve böylece bölgesel kalkınmaya da olumlu yansıyacaktır” açıklamasında bulundu.
