Aşılama hangi durumlarda uygulanır? Günümüzün hastalıkları arasında halk arasında kısırlık olarak bilinen çocuk sahibi olamama durumlarına çokça rastlamak mümkün. Kısırlığın pekçok nedenleri bulunmamakla birlikte kısırlığını içeren vakalarda, çok düşük sperm sayısı olduğunda veya spermin servikste fallop tüplerine ulaşacak kadar güçlü olmadığı durumlarda kullanılan bir yöntemdir aşılama. Peki aşılama nedir? Aşılama nasıl yapılır? Tüp bebekte aşılama nasıl yapılır? Tüp bebek aşılaması nasıl yapılır? Tüp bebekte aşılama yöntemi sağlıklı mıdır? İşte tüp bebekle ilgili detaylar…
Aşılama hangi durumlarda uygulanır? Günümüzün hastalıkları arasında halk arasında kısırlık olarak bilinen çocuk sahibi olamama durumlarına çokça rastlamak mümkün. Kısırlığın pekçok nedenleri bulunmamakla birlikte kısırlığını içeren vakalarda, çok düşük sperm sayısı olduğunda veya spermin servikste fallop tüplerine ulaşacak kadar güçlü olmadığı durumlarda kullanılan bir yöntemdir aşılama. Peki aşılama nedir? Aşılama nasıl yapılır? Tüp bebekte aşılama nasıl yapılır? Tüp bebek aşılaması nasıl yapılır? Tüp bebekte aşılama yöntemi sağlıklı mıdır? İşte tüp bebekle ilgili detaylar…
Aşılama (IUI) Nedir, Nasıl yapılır?
Bebek sahibi olmada güçlük çeken ve 1 yıl korunmasız ilişkiye rağmen gebe kalamayan çiftlerde kısırlık (infertilite) problemi söz konusu olabilir. Bu problemin araştırılmasında ilk aşama, erkekte sperm analizi, kadında hormon tetkikleri ve rahim filmidir. Bu tetkiklerin hepsinin normal çıktığı ve altta yatan bir problemin bulunamadığı genç hastalarda aşılama (bilimsel adı ile artifisiyel inseminasyon) ilk uygulama olmalı.
Aşılama Nedir?
Aşılama (İntrauterin inseminasyon-IUI) spermleri, kadın üreme sistemi içine, cinsel ilişki dışında herhangi bir yöntemle bırakma işlemidir. Aşılamada uygulanan sperm yıkaması etkiyi artırır. Yıkanmış yani bir takım kimyasal maddeler ile muamele edilmiş meni yine özel kanüller ve enjektörler yardımıyla direkt olarak rahim içine verilir.
Başarılı bir aşılama için şartlar nelerdir?
Başarılı bir aşılama (inseminasyon) için bazı şartlar vardır:
1. Aşılama yapmak için öncelilikle spermin dölleyebileceği bir yumurta olmalı. Yani kadında yumurtlama (ovülasyon) problemi bulunmamalı. Yumurtlama bozukluklarda kadında önceden yumurtlamayı uyarıcı ilaçlar kullanılarak (kontrollü ovarian hiperstimülasyon) ve çatlatma iğneleri yardımıyla bu sorunun üstesinden gelinir.
2. İkincisi tüpler yumurta ve spermin buluşmasını sağlayabilmeli. Aşılama yapmadan önce rahim filmi tüplerin açık olduğunu göstermeli.
3. Ayrıca erkeğin sperm analizi sonuçları normal ya da en azından normale yakın olmalı. Menisinde hiç sperm olmayan ya da çok az sperm bulunan kişilerde aşılama (inseminasyon) fayda sağlamaz.
4. Aşilama yapılabilmasi için son olarak oluşan bir gebeliğin tutunmasını engelleyecek endometrial (rahim içini döşeyen zarda) bir patoloji olmamalı.
Aşılama hangi durumlarda yararlı olur?
- Sperm hareketliliğinin az olduğu hallerde
- Servikal faktörün (kadının rahim ağzında oluşan salgının erkeğin spermine hareket kabiliyeti sağlayamadığı durum) bozuk olduğu durumlarda
- Anti sperm antikorların varlığında
- Aşılamanın (inseminasyonun) normal cinsel ilişkiye olan üstünlüğü servikal faktörü ortadan kaldırması ve spermlerin kat etmesi gereken yolu azaltması. Bazı durumlarda rahim ağzından salgılanan sıvı spermlerin rahim içine geçişine engel olabilir. Aşılama (inseminasyon) bu gibi durumların varlığında önemli avantajlar sağlar.
Aşılama nasıl yapılır?
Aşılama kararı vermeden önce çiftin her ikisinin de kısırlık (infertilite) açısından bütün tetkikleri yapılmış olmalı. Eğer ovülasyon indüksiyonu (yumurtalıkların uyarılması) yapılacaksa uygun ilaçlarla bu sağlanmalı ve seri ultrasonografilerle yumurta hücresi gelişimi saptanmalı. Bu hücre ya da hücreler yeterli boyuta ulaştığında çatlatma iğnesi yapılmalı. İdeal olarak bu iğneden 32 - 36 saat sonra aşılamanın (inseminasyon) yapılması önerilir. Eğer gerek görülürse ultrason takipleri esnasında kanda östrojen değerlerine bakılabilir. Ovarian hiperstimülasyon sendromu - OHSS (yumurtalıkların tedaviye aşırı cevap vermesi) gelişir ya da gelişme şüphesi uyanırsa tedaviye ara verilebilir.
Aşılama (inseminasyon) ağrılı bir işlem değil. İşlemden sonra kadın 10 - 15 dakika kadar uzanır ve daha sonra normal hayatına dönebilir. Şart olmamakla birlikte hastaya progesteron desteği verilebilir. Aşılamadan sonraki ilk 24 - 48 saat ağır fiziksel aktiviteden kaçınılması önerilir. Ancak yatak istirahati gerekli değil.
Aşılama sonrası 2 hafta içinde adet görülmez ise gebelik testi yapılır. Testin pozitif olması durumunda uygun şekilde gebelik takiplerine başlanır. Negatif olması durumunda kadının adet kanamasının 3. günü yeni bir deneme için ilk ultrason incelemesine çağırılır.
Aşılama aşağıdaki durumlarda yapılır?
- Bilinmeyen kısırlık
- Rahim içinde sıvı problemleri, rahmin spermi kabul etmemesi
- Rahim dokusunun önceden döllenme için uygulanan işlemlerden dolayı yaralanmasından dolayı spermin girişine izin vermemesi
- Boşalmada sorun yaşama
Tüp bebekte aşılama nasıl yapılır?
Aşılamada ilk aşama yumurta geliştirme tedavisidir. Bunun için çeşitli hormon tedavileri kullanılır. Yumurta belli bir olgunluğa geldiğinde, çatlatma iğnesi vurulur. Çatlatma iğnesi vurulduktan yaklaşık 34-36 saat sonra yumurtlama gerçekleşir. Yumurtlamanın gerçekleşeceği saatlerde erkekten alınan sperm örneği yıkanır, hazırlanır ve özel plastik bir kanülle dölyatağına yerleştirilir.
Tüp bebek aşılama başarı oranları nedir?
Aşılama altta yatan kısırlık (infertilite) nedenine bağlı olarak normal ilişkiye oranla %5 – 20 artış sağlayabilir. Şans uygulama sayısı arttıkça biraz daha artar. Teorik olarak bir sınır olmamakla birlikte 6 – 7 seferden fazla denenmemesini öneririz. Eğer evlilik ve kısırlık (infertilite) süresi uzunsa aşılama denenmeden direkt tüp bebek ve mikroenjeksiyona geçilebilir.
Aşılama hangi hastalar için önerilmez?
Follop tüplerinde ciddi rahatsızlığı olan kadınlarda
Pelvik enfeksiyonu olan kadınlar
Çikolata kisti olanlar
