Ak Yatırım Araştırma Müdürü Hatipoğlu, “Temiz kaynaklardan elde edilen çıktı, enerji ihtiyacını karşılamaya yetmiyor. Bu nedenle elektrik üreticilerine hammadde olarak kömür, doğal gaz ve petrol ürünleri kalıyor” dedi.
Küresel enerji arzına ilişkin endişeler artıyor. Covid-19 salgını sonrası dev ülkelerde çeşitli sıkıntılar baş gösterirken, emtia fiyatlarının rekor seviyelere ulaşmasıyla oluşan enflasyon kaygısına ‘enerji arzının gelecek dönemde yetersiz kalabileceği’ korkusu eklendi.
Gündemin ana maddelerinden
Avrupa ve Asya’da enerji arzı, gündemin ana maddelerinden biri olmaya devam ediyor. Çin’de kamu şirketlerine ne pahasına olursa olsun enerji güvenliğinin temin edilmesi ve tedarik sorununun önüne geçilmesi talimatı verildi. Avrupa’da da doğal gaz vadelileri eylülde yüzde 90.2 artışla 97.8 Euro’yu buldu.
Söz konusu gelişmelerin halihazırda yüksek seyreden küresel enflasyon baskılarını destekleyebileceği, dünya ekonomilerini daha zorlu bir pozisyona sürükleyebileceği sanılıyor.
Kriz yeni değil
Ak Yatırım Araştırma Müdürü Özgür Veysel Hatipoğlu, birçok kişinin dikkatini yeni çekmiş olmasına karşın küresel enerji krizinin aslında düşünüldüğü kadar yeni olmadığını söyledi. Hatipoğlu, yükselen temiz enerji algısının bazı küçük petrol şirketlerinin ekonomik nedenlerle oyun dışı kalmasına yol açtığını aktardı. Ayrıca petrol devlerinin yatırım harcamaları için ayırdıkları bütçeleri 2020’de yüzde 30-50 azalttıkları bilgisini verdi.
Hatipoğlu, yatırım harcamaları yapılamamasının üretimin artmamasına ve enerji talebinin karşılamamasına neden olduğunu anlattı. Bu noktada güneş, rüzgâr ve su tabanlı kaynaklarda ölçülen artışın karşı argüman olarak sunulabileceğini belirten Hatipoğlu, “Ne yazık ki bunlardan elde edilen çıktı da enerji ihtiyacını karşılamaya yetmiyor. Onun için elektrik üreticilerine hammadde olarak kömür, doğal gaz ve petrol ürünleri kalıyor” diye konuştu.
Zayıf stoklar risk oluşturuyor
Özgür Veysel Hatipoğlu, Avrupa ülkelerinde çevre bilincinin arttığını ve dizel yakıtın yakın gelecekte yasaklanmasına varan önlemler alındığını buna karşın elektrik üreticilerinin karbon yakıt talebinin uzun yıllar devam edecek gibi göründüğünü dile getirdi. Hatipoğlu, durmaksızın artan elektrik ihtiyacının geleneksel enerji kaynaklarına olan talebin artmasına neden olduğunu vurguladı. Petrol üretimindeki kota ve artan talep nedeniyle stokların son zamanların en düşük seviyelerinde bulunduğunun altını çizdi.
Doğal gaz stoklarının da benzer şekilde yılın bu dönemine göre son yılların en düşük seviyesinde olduğunu aktaran Hatipoğlu, “Önümüzdeki kış aylarında ısınma ihtiyacı nedeniyle artacak talebe karşılık zayıf stoklar ciddi bir risk oluşturuyor” şeklinde konuştu.
Enflasyon geçici olmayacak
Doğal gaz fiyatlarının rekorlar kırdığına işaret eden Hatipoğlu, özellikle Norveç’te elektrik kontratlarının son aylarda hızla yükseldiğine dikkat çekti. Petrol tarafında da fiyatların Covid-19 salgını sonrası dönemin en yüksek seviyelerinde olduğunu hatırlatan Hatipoğlu, şunları kaydetti: “Burada aşırılık büyük bir ihtimalle birkaç hafta içinde törpülenecek ve bir miktar geri çekilme olacaktır. Suudi Arabistan’ın çağrısına kulak verilir ve bir üretim artışı gelirse ilk geri çekilme petrolde olacaktır. Ancak sanmayalım ki bu iş bu şekilde çözümlenecek. Ortada neredeyse 1 yıldır kısa kesilen büyüme var. Bu nedenle arz probleminin devam ettiğini görebiliriz. Bu da ister istemez enerji fiyatlarının yukarıda kalmasına neden olacaktır. Sonuçta ise ABD Merkez Bankası’nın (Federal Reserve System-Fed) ifade ettiği enflasyon konusu var ki. Bu enflasyon bankanın düşündüğü kadar geçici olmayacaktır.”
Yatırımcıya tembih
Vadeli enerji kontratlarında ise piyasanın daha önce bahsettiği törpülenmeden sonra alış yönünde pozisyonların arttığını görmenin şaşırtıcı olmayacağını ifade eden Hatipoğlu, geleneksel hisse yatırımcısına ise “Yaklaşan yeni fiyatlama davranışlarına karşı hazırlıklı olun” tembihinde bulundu.
