Taliban yönetimi tüm dengeleri gözetmeli

Afganistan’da kaos ortamı devam ederken, Taliban karşıtlarının ülkeyi terk etmek için sınırlara doğru ilerleyişi de sürüyor. Afganistan’da yaşanan gelişmeleri ve bundan sonra yapılması gerekenleri Akit’e değerlendiren Stratejik Düşünce Enstitüsü Savunma ve Güvenlik Koordinatörü Emekli Kıdemli Albay Mithat Işık, şunları dile getirdi:

Asıl savaş şimdi başlıyor

“Taliban savaşı kazandı ve Kabil’i ele geçirdi. 20 yıl süren işgal ve savaş sona erdi. Taliban için asıl savaş bundan sonra başlıyor. Taliban’ın sancılı bir hükümet kurma süreci bekliyor. İstikrar için kapsayıcı bir hükümet kurmaları için Taliban buna teşvik edilmelidir. Nüfus ve coğrafi açıdan kuzey ve güney farklılığı önemli rol oynuyor. Son Afganistan anayasasından 14 etnik grup yer alıyordu. Taliban Peştunların yoğunlukta yaşadığı güneyde büyük destek buluyor ancak, kuzeyde bulunan gruplar Tacik, Hazara, Özbek ve Türkmenler arasında dengeyi gözetmesi gerekmektedir. Pakistan başta olmak üzere komşu ülkeler Rusya ve Çin Afganistan’ın siyaseti üzerinde etkili olan ülkelerdir. Bu ülkelerle diyalog önemlidir. Pakistan’ın büyük desteğini alıyordu. Pakistan, Afganistan siyaseti üzerinde çok etkili. Pakistan Afganistan’da belirleyici bir ülke durumunda. Afganistan sadece Pakistan’ın desteğini alarak uluslararası meşruiyet sağlamış, bu nedenle Taliban, Çin ve Rusya gibi bölgesel aktörlerle ilişki kurarak, aynı zamanda ülkedeki siyasi dengeleri gözeterek bir ülke kurmalıdır.”

Kabil havaalanı açık tutulmalı

Havalimanının, Afganistan’ın dünya ile irtibatının kesilmemesi için güvende ve sürekli açık tutulması gerektiğini vurgulayan Işık, şöyle devam etti; “Dünyadan kopuk yaşaması çok zor olur. Havaalanının açık tutulması için Pakistan ve Türkiye ile işbirliği içerisinde olması gerekli. Her iki ülkenin de tarihi bağları var. Her iki ülkenin de emperyalist bir emeli yok. Afganistan’ın uluslararası tanınırlığı için ülkede bulunan büyükelçilikler ve konsolosluklarının açık olması ve güven içerisinde görevlerini yapması çok önemli. 20 yıldır devam eden savaşlarda ülkenin altyapısı harap oldu. Ülkenin kalkınması ve altyapısının inşası için ülkede güvenin sağlanması ve bu konuda Taliban’ın güven vermesi önemli. Muhalifleri hapse attırmak veya idam ettirmekten ziyade birlikte sorunların çözümü için diyalog kurması gerekmektedir. Taliban ülkede güvenliği sağlayamaz ve istikrarı tesis edemezse ülke bir iç savaşa kadar gidebilir. Bu durum çok kan dökülmesine hem de El Kaide, DEAŞ vs gibi terör örgütlerinin geçiş bulmasına neden olabilir. Afganistan’dan göç devam etmektedir. Göç Türkiye içinde bir sorundur. Türkiye artık göç kapasitesini aşmıştır. Bu nedenle sınırlarından yasadışı göç girişlerini önlemelidir. Türkiye Taliban ile görüş birliğini sağladığı takdirde askerlerini Kabil Havalimanından çekmemelidir. Kabil Havaalanının açık tutulmasını sağlamalıdır. Türkiye ile birlikte Pakistan ve AB ülkeleri olan Macaristan Polonya gibi ülkelerin de görev alması önemlidir.”