Türkiye Halciler Federasyonu (TÜRKHAL) Başkanı Yüksel Tavşan, sebze ve meyve fiyatlarını dengelemek için yeni hamleler yapılması gerektiğini vurguladı. Tavşan, hükümete “Sistemde üretici, hal ve perakendeci dışında bir aktör yer almamalı. Araya giren aktör adedi aşağı çekilmeli” diye seslendi.
Buğra Kardan
Üreticiler gibi halciler de sebze ve meyve fiyatlarında görülen fahiş artışları durduracak adımlar atılmasını talep ediyor. Ürünlerin üretimden tüketim aşamasına kadar takip edilmesi gerektiğini dile getiren Türkiye Halciler Federasyonu (TÜRKHAL) Başkanı Yüksel Tavşan, dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Tavşan’ın açıklamalarından öne çıkan bölümler şu şekilde:
Yeni hamleler yapılmalı
Türkiye’de 177 hal var. Hal adedi indirilebilir.
Birbirine yakın haller birleştirilebilir.
Haller ihracat ve ticaret odaklı hale getirilebilir.
Ürünleri buluşturan halleri yenilemek ya da rehabilite etmek şart.
Gelinen aşamada haller daha aktif olmalılar. Üreticiye hitap etmeli, daha şeffaf hale gelmeliler.
Üzülerek görüyoruz ki büyük hallerde yoğunluk var. Yoğunluğun önüne geçilmeli. Hallerin yükleri hafifletilmeli.
Ekonomi Reform Paketi ilan edildi. Umutları arttıran bu paket, Hal Kanunu’nu yeniden gündeme getirdi. Ne var ki tek başına kanunla fiyatların iyileştirilemeyeceği bilinmeli. Nihayetinde ellerde sihirli değnek yok.
Mühim olan sorunları belirlemek, sıkıntıları giderecek adımlar atmak.
Bize göre şu anda yürürlükte bulunan kanunda revizyon yapılması daha yerinde olur.
Tanının konulmasının ardından tedavi aşamasına geçilmeli. Malum üretim-perakende zinciri var. Zincir iyi takip edilmeli. Buna da Ekonomi Reform Paketi’nde değinilmesi anlamlı ve olumludur. Denetime ve erken uyarı sistemine temas edilmesi ümit vericidir.
Artık üretimden tüketime kadar her safha izlenmeli. “Fahiş fiyat var mı yok mu”, “Fırsatçılık var mı yok mu” sorularına yanıt bulunmalı. Tanının netleşmesinin akabinde çözüm önerisi ortaya koyulmalı.
İyileştirme yapmak gerekiyor
Şu anda hallerde iyileştirme ve rehabilitasyon yapmakta yarar var.
Bundan böyle üretim-tüketim zincirinde çok aktör olmamalı. Sistemde üretici, hal ve perakendeci dışında aktör yer almamalı.
Normalde üretici, hal ve perakendeci ötesinde bir şey olmamalı. Şu anda önemli olan araya girmeleri sınırlamak, fiyatları dengelemek.
Bu arada dev market grupları nihai tüketim pazarını ele geçiriyorlar. Çok tehlikeli bir durumla karşı karşıyayız. Şu anda küçük marketleri ve bakkalları da koruyacak çalışmalar yapmamız gerekiyor.
Her binanın altında bir market olmaz, olamaz Yeni Perakende Kanunu’ndan söz ediliyor. Aynı caddede belirli aralıklarla market açılması öngörülüyor. Ki bu, müspet bir hamle olur. Nihayetinde küçük esnaf hayatta kalmalı.
Tekelin önüne geçilmeli, yarışa imkân tanınmalı.
Denetimler arttırılmalı
Denetimler de arttırılmalı.
Öte taraftan tarlada ya da halde kalan ürünlerin dijital ortamdan tanıtılıp satılması planlanıyor. Yeni bir model arayışı var. Malum pandeminin ardından online satışlar perakendede patlama yaptı, toptanda da böyle bir şey olabilir mi? Olabilir.
