Sayıştay raporuyla tek tek belgelendi! İstanbul battı Ankara talan ediliyor

BUĞRA KARDAN MUHAMMED KUTLU

İstanbul’u talan eden suç örgütünün lideri Ekrem İmamoğlu’nun ehliyetsiz ve liyakatsiz ellere bıraktığı İBB’ye bağlı iştiraklerin borç batağında olduğu, Ankara’yı talan eden Mansur Yavaş ve ekibinin çok sayıda usulsüzlüğe imza attığı Sayıştay raporlarıyla bir defa daha gün yüzüne serildi.

İstanbul’u ahtapot gibi saran vurgun ağını yöneten Ekrem İmamoğlu ve şürekâsının hortum dayadığı İBB iştiraklerinin batağa saplandıkları ortaya çıktı. Türlü dolaplar döndürülen, rüşvet skandallarına sahne olan iştiraklerin borç harç içinde yüzdükleri Sayıştay raporlarına yansıdı. Raporlara eklenen mali tablolar, hem tarihi zararları hem de ödenmeyen vergileri ve borçları net şekilde ortaya koydu.

İŞTİRAKLERİN HÂLLERİ HARAP

Kadrolaşmanın ve kayırmacılığın dibine vurulan Beltur’da 2025 itibarıyla net zarar 165 milyon 878 bin 617 lira iken ticari borçlar 148 milyon 420 bin 383 lira, mali borçlar 855 bin 69 lira, personele borçlar 335 bin 131 lira, ödenmeyen vergiler ve yerine getirilmeyen yükümlülükler 43 milyon 654 bin 556 lira oldu.

Yolsuzluk zanlısı İmamoğlu ve firari Murat Gülibrahimoğlu’nun kaçak hafriyat dökümüne alet ettiği İSFALT’ın daha vahim durumda bulunduğu anlaşıldı. 2025’te 2 milyar 79 milyon 488 bin 248 lira net zarar açıklayan iştirakte ticari borçların 684 milyon 19 bin 409 lira, personele borçların 827 milyon 57 bin 758 lira, ödenmeyen vergi ve yerine getirilmeyen yükümlülüklerin 1 milyar 310 milyon 24 bin 62 lira, mali borçların 108 milyon 699 bin 468 lira olduğu görüldü.

Her ihale için firmalardan komisyon aldığından adı ‘Yüzde 10 Ali’ye çıkan Ali Sukas’ın içini boşalttığı Ağaç AŞ’nin borçları ise dudak uçuklattı. Geçmiş yıllara ait zararları 528 milyon liraya varan İştirakte ticari borçların 3 milyar 942 milyon 387 bin 97 lira, personele borçların 276 milyon 750 bin 863 lira, ödenmeyen vergiler ve yerine getirilmeyen yükümlülüklerin 330 milyon 793 bin 692 lira olduğu belgelendi.

ZARAR ÜSTÜNE ZARAR

İmamoğlu’nun kara kutusu Murat Ongun’un Yönetim Kurulu Başkanı, rüşvet ve irtikaptan tutuklu Fatoş Pınar Türker’in Genel Müdürü olduğu Medya AŞ’nin de sıkıntı içinde olduğu katileşti. 2025’te 222 milyon 121 bin 4 lira net zarar yazan iştirakte ticari borçların 242 milyon 873 bin 974 lira, personele borçların 2 milyon 122 bin 694 lira, ödenmeyen vergilerin ve yerine getirilmeyen yükümlülüklerin 107 milyon 17 bin 559 lira olduğu müşahede edildi.

Şaibeli ihalelerle anılan Kültür AŞ’de geçmiş yıllara ait zararlar 650 milyon 595 bin 876 lira iken ticari borçlar 1 milyar 151 milyon 738 bin 877 lira, personele borçlar 42 milyon 956 bin 847 lira, ödenmeyen vergiler ve yerine getirilmeyen yükümlülükler 125 milyon 850 bin 333 lira olarak ilan edildi.

Yolsuzluktan tutuklu Ali Kurt’un Yönetim Kurulu Başkanı koltuğunda oturduğu KİPTAŞ’ta ticari borçlar 3 milyon 975 bin 469 lira artı 266 milyon 905 bin 648 lira, personele borçlar 38 bin 555 lira, ödenmeyen vergi ve yerine getirilmeyen yükümlülükler 53 milyon 594 bin 956 lira olarak kayda geçti. Avrupa’dan alınan kredilerin usulsüz kullanıldığı, projelerin yavaşlatıldığı Metro İstanbul’da da net dönem zararı 929 milyon 673 bin 447 lira iken ticari borçları 2 milyar 829 milyon 314 bin 225 lira artı 202 milyon 711 bin 502 lira, personele borçların 251 milyon 552 bin 167 lira, ödenmemiş vergi ve yerine getirilmemiş yükümlüklerin 722 milyon 181 bin 634 lira olduğu gözlendi.

Rüşvet trafiğinin yoğun olduğu İSTAÇ’ta net zarar 59 milyon 145 bin 523 lira iken mali borçlar 539 milyon 197 bin 383 lira artı 122 milyon 160 bin 300 liraya, ticari borçlar 3 milyon 998 milyon 67 bin 488 liraya, personele borçlar 253 milyon 478 bin 982 liraya, ödenmemiş vergiler ve yerine getirilmemiş yükümlülükler 525 milyon 494 bin 38 liraya tekabül etti.

İBB’ye yönelik yolsuzluk soruşturmasında adı geçen YP’li Özgür Karabat’ın mali müşavir olarak çalıştığı şirkete bakım-onarım ihalelerini veren İETT’nin net zararı 9 milyar 416 milyon 633 bin 844 liraya, faaliyet borçları 12 milyar 677 milyon 541 bin 151 liraya, yerine getirmediği yükümlülükler 402 milyon 129 bin 793 liraya denk geldi. Yolsuzluklarla yâd edilen İSKİ’nin faaliyet borçları 10 milyar 707 milyon 224 bin 388 lira, yerine getirmediği yükümlülükler 784 milyon 444 bin 67 lira oldu. Borca boğulan iştiraklerin ne denli kötü yönetildiği, büyük bir yağmayla karşı karşıya olduğu rakamlarla tescillendi. İBB’yi de bağlı kurumları da iflasa götüren İmamoğlu ve şürekâsının tahribatının nasıl giderileceği ise merak konusu oldu.

ABB’de 2025’de çok sayıda usulsüzlüğe imza atıldı

Mansur Yavaş’ın yönetiminde büyük bir köye dönen ABB’de 2025 yılında çok sayıda usulsüzlüğe imza atıldığı da Sayıştay raporunda tek tek sıralandı. Raporda, “Mevcut teknoloji ve hizmetlerle uyum açısından zorunlu olmayan bilişim sisteminin doğrudan temin kapsamında satın alındığı saptanmıştır. Satın alınan hizmetin teknik şartname hükümlerine uygun yerine getirilmediği tespit edilmiştir” dendi.

ABB satın alma dosyalarında yapılan incelemelerde ihale yapılmaksızın montajlı mal alımı yapıldığı belirlendiğine de işaret edildi.

Raporda şu ifadelere yer verildi: “Kurum tarafından yapılan mal ve hizmet alımlarının bir kısmında teknik şartname hükümlerine aykırı hareket edildiği, bu aykırılıklara rağmen söz konusu işlerin teknik şartnameye uygun yapılmış gibi kabul edildiği ve kontrol yükümlülüğünün yerine getirilmediği tespit edilmiştir. İhalelerde teknik şartnameye aykırı olan işler olmasına rağmen, bunların teknik şartnameye uygunmuş gibi kabulünün yapıldığı görülmüştür. Kabule uygun olmayan bu dokümanlara göre muayene ve kabul işlemleri yapılamayacağından İdare tarafından yapılan açıklamalar yerinde görülmemiştir.

ABB tarafından mevzuat ile tanımlanmış ‘satış alanı’ şartını taşımayan bazı binaların alışveriş merkezi olarak nitelendirildiği anlaşılmıştır. Bu binalar için üst kuruluş görüşü de alınmaksızın yapı ruhsatı düzenlendiği görülmüştür. Taşınmaz kiralamalarında rekabeti sınırlayıcı hükümlere yer verilmiştir. Bu nedenle 21 taşınmazın ihalesine ANFA tek başına katılmış ve tamamını kazanmıştır. Belediye şirketi ANFA tek istekli olarak katıldığı ihaleleri aldıktan sonra taşınmazları başka firmalara kiralamıştır. Uygulamalar ihale kanunları ile getirilen en temel ilke olan ‘rekabet’ ilkesinin zedelenmesine sebebiyet vermektedir.

Otoparklar üçüncü şahıslara ihalesiz devredildi

Yine belediye şirketine işletme hakkı devredilen otoparkların üçüncü şahıslara ihalesiz olarak devredildiği görülmüştür.

Belediye tarafından kiraya verilen taşınmazlardan bir kısmının kira sözleşmelerinde belirtilen süreler ve bu sürelerden sonra başlayan 10 yıllık uzama süreleri dolmasına rağmen tahliye işlemlerinin tamamlanmadığı, söz konusu taşınmazlar için 2886 sayılı Kanun gereğince tekrardan ihale yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kurum tarafından yapılan araç kiralama işlerinde, belirlenen yaklaşık maliyet bedellerinin piyasa rayiçlerinin çok üzerinde olduğu görülmüştür. Aracın toplam kasko bedeline nispeten çok yüksek tutarlarda yaklaşık maliyet (aylık) ve yüklenici teklifi (aylık) oluşmuştur”.