Milli Saraylar'da konservasyonu tamamlanan 6 saray seccadesi Topkapı'da sergilenecek

Milli Saraylar Başkanlığına bağlı Yıldız Şale Köşkü yerleşkesindeki Halı Restorasyon Atölyesi'nde konservasyonu tamamlanan 6 seccade, özel panolara sabitlenerek sergilenmeye hazır hale getirildi. Eserlerin 3'ü 16. yüzyıl Safevi dönemine ait; zengin hat programları taşıyan, yün ve klaptan malzemeyle dokunan bu seccadelerin Safevi coğrafyasında üretilerek Osmanlı sarayına hediye edildiği değerlendiriliyor.

Atölyede uzman ekipler, 16. yüzyıldan günümüze ulaşan tarihi seccade ve saray halılarını aslına uygun şekilde restore ediyor.

Bergama seccadesindeki "anahtar delikli" motif Rönesans resimlerinde de görülüyor

Eserler arasında 16. yüzyıl Bergama üretimi, Türk düğümüyle yünden dokunmuş "anahtar delikli" bir seccade de yer alıyor. Bu motif, Rönesans dönemi Avrupa resimlerinde dekoratif unsur olarak da görülüyor.

Saray seccadelerinin bordür ve mihrap bölümlerinde Neml, En'am, Bakara, Nur, İhlas, Enbiya, Hud, A'raf, Haşr, Tevbe, İbrahim ve Kafirun surelerinden ayetlerin yanı sıra Esmaü'l-Hüsna da yer alıyor.

Dolmabahçe ve Beylerbeyi halılarıyla 1901 tarihli ipek halı da atölyede

Atölyede seccadelerin yanı sıra Dolmabahçe, Beylerbeyi ve Yıldız saraylarının koleksiyonlarındaki tarihi halıların restorasyon çalışmaları da sürüyor. Yıldız Sarayı Şale Köşkü'nün 8 numaralı odasına ait Hereke halısı, Dolmabahçe Sarayı Harem Dairesi'nde kullanılan Gördes halısı, Beylerbeyi ve Dolmabahçe saraylarına ait şal desenli halılar ile 1901 tarihli, Feshane-i Fabrika-yı Hümayun imzalı ipek halı bu eserler arasında bulunuyor.

Restorasyonda tarihi dokumalar önce ayrıntılı biçimde belgeleniyor. Yıpranan atkı ve çözgü telleri tamamlanıyor, eksik ilmekler eserin özgün yapısına uygun şekilde ele alınıyor; saçakların yerleştirilmesinin ardından tesviye ve ütü işlemleriyle eserler sergilemeye hazır hale getiriliyor.

2007 yılından bu yana faaliyet gösteren atölyede görev yapan 8 halı onarım ustası, saray koleksiyonlarındaki tarihi dokumaların gelecek nesillere aktarılması amacıyla çalışıyor. Çalışmaların 5 ay sürmesi bekleniyor.

"1-1,5 yılı bulan eserlerimiz oluyor"

Atölyede Halı Onarım Ustası olarak görev yapan Sadi Öztürk, Topkapı, Dolmabahçe, Beylerbeyi ve Yıldız sarayları ile Yıldız Şale Köşkü ve diğer kasır ve köşklerdeki el dokuması tarihi halıların restorasyon çalışmalarını yaptıklarını ifade etti. Öztürk, "Şu an atölyemizde 6 tane Topkapı Sarayı'na ait olan eser var. Bu 6 eserin konservasyon çalışmaları tamamlandı. Daha sonra panoya dikilerek Topkapı Sarayı'ndaki ait oldukları, müzeciliğin belirlemiş olduğu yerde sergilenecekler" dedi.

16. yüzyıla ait 3 Safevi eserinin üzerinde Bakara, Nur ve İhlas surelerinden ayetler ile Ali isminin bulunduğunu belirten Öztürk, kimi eserlerin üstünde Şii Şehadeti yazdığını söyledi. Diğer 3 eserin Osmanlı dönemine ait olduğunu dile getiren usta, bunlardan birinin 16. yüzyıl Bergama eseri, 2'sinin 19. yüzyıla ait olduğunu aktardı.

Yıldız Sarayı'nda sergilenecek 2 ipek halıdan birinin Feshane Fabrikası'nda, diğerinin Hereke Halı Fabrikası'nda dokunduğunu belirten Öztürk, 1318 tarihli halının 1901 yılına denk geldiğini kaydetti. Dolmabahçe Sarayı, Beylerbeyi Sarayı ve Şale Köşkü'ne ait, ölçüleri oldukça büyük 19. yüzyıl eserlerinde konservasyon değil restorasyon çalışması yaptıklarını anlatan usta, süreci şöyle aktardı: "Önce bir tespit çalışması yapıyoruz, kendine uygun iplikler, dokusuna uygun iplikler tespit ediliyor. Yine kendine ait renkleri kazanda kaynatılarak boyanıyor."

Konservasyonun tamamlama çalışması olmadığı için daha kısa sürdüğünü belirten Öztürk, "Bu 2 ila 4 ay arası sürebiliyor. Ama restorasyon sürecimiz çok daha uzun bir süreç oluyor tamamlama süreci de olduğu için. 1-1,5 yılı bulan eserlerimiz oluyor" diye konuştu. Öztürk'ün verdiği bilgiye göre çalışması tamamlanan eserler, ait oldukları yere gönderilerek orada sergilenmeye devam ediyor.