Daha yeni bebek dünyaya gelmezden önce ebeveynlerin yaptığı bir önemli yanlış var. Evdeki çocuğa "Sen kardeş istiyor musun" diye sormak.
Bu yanlış soru ile farkında olmadan çocuğun üstüne sorumluluk yüklüyorlar. Çünkü çocuk kendisi de küçükse kardeşini oyuncak gibi bir şey zannediyor. Ama bebek gelince bakıyor ilgi bebekte.. O zaman “Götürün bunu istemiyorum artık!” diyor. Anne baba “Ama daha önce sen istemiştin..” deyince de o zaman istediğini artık istemediğini söylüyor. Oysa çocuk bu konunun dışında tutulmalı. Burada anne ve babaya çok iş düşüyor.
Her doğumdan sonra evde yeni bir iklim başlar. Yeni bebek hastaneden gelir gelmez kardeşler arası rekabet ortaya çıkar ve bazen uzun yıllar sürer. Yeni kardeşten kurtulmak istemesi çocuğun kötü kalpli olduğunu göstermez. Kıskançlık doğaldır ve çok acı verir. Ancak dinamiktir ve çocuğun geleceğe doğru ilerlemesini sağlar. Kardeşler arası rekabet gerçek hayatın bir yansımasıdır.
Fakat kıskançlığın yıkıcı hale dönüşüp, çocuğun hayatını engellememesi için yeni bebeğin aileye katılımıyla bebeğin ve diğer kardeşin yatak odaları ayrılmalı, mekanın düzenlenmesinde çocuğun tercihlerine de önem verilmelidir.
Yeni bebeğe takılacak isim konusunda diğer kardeşlere fırsat tanınmalıdır. Kardeş ultrasonografi muayenesinde bulunabilir ya da elde edilen görüntüler ona da gösterilebilir.
Bazı çocuklar doğum sırasında annenin zarar göreceği endişesini taşırlar. Bebeğin oluşumu ve dünyaya gelmesine ilişkin yaşına uygun, kısa ve doğru bilgi anne-baba tarafından çocuğa verilmelidir.
Aileye yeni bir bebeğin katılmasını konu alan hikayeleri ebeveynler çocuklarıyla birlikte okuyarak tartışabilirler.
Okul öncesi çağ çocuğu anne-babanın da katılımıyla oyuncak bebekle oynayarak, onu yıkayıp giydirerek dünyaya gelecek bebeğin günlük hayatlarını nasıl değiştireceği konusunda deneyim kazanabilir. Kız çocuklar bu açıdan daha rahat uyum sağlar.
Yakın aile ve arkadaş çevresinde yeni doğan bebek varsa ziyaret edilmesi, anne-babanın bebeği kucaklayarak sevmeleri çocuğu kardeşinin doğumuna hazırlar.
Doğumun ne zaman olacağı hakkında çocuğun bilgilendirilmesi, yapılan hazırlıklarda çocuktan yaşına uygun yardım istenmesi ve doğum sonrasında çocuğun annesini ve bebeği hastanede ziyaret etmesi iyi olur.
Anne-babanın çocuğa kendisini sevdikleri gibi, bebeği de seveceklerini açıklamaları önemlidir.
Bebeğin bakımında çocuğa yaşına uygun sorumluluk verilmelidir.
Anne-baba çocuğa yeni doğanla birlikte aile içinde sahip olduğu yeri kaybetmeyeceğini, yeni haklar elde edeceğini hissettirmeleri önemlidir. Mesela “kardeşin küçük olduğu için evde kalacak uyuyacak ama seninle bahçede doya doya oynayabiliriz” gibi.
Kardeşler arasındaki kıskançlığı körükleyen genellikle anne-babanın tutumlarıdır. Ailede bir gözbebeği belirleme, çocukları birbirleriyle kıyaslama, cinsiyet ayrımı yaparak taraf tutmadır.
Her çocuk özeldir. Kişilik özellikleri, ilgi ve becerileri farklıdır. Anne babalar çocuklarını birbirleriyle kıyaslamamalı, kendilerine özgü niteliklerini ortaya koyabilmeleri için onlara fırsatlar hazırlamalıdırlar.
Çocuklarınızın kavgalarına karışmayın. Sorunu kendilerinin çözebileceğine güvendiğinizi gösterin ve odayı terk edin.
Kardeşler arası kıskançlık karşısında anne-baba olarak kendinizi çaresiz hissediyorsanız aile terapisine başvurabilirsiniz.
