İdrarda kan görülmesinin altında birçok farklı sebep yatar.
İdrara çıkmak her insanın vücudunda ihtiyaç neticesinde yaptığı aktivitedir. Böbrekler yoluyla içilen sıvıların kana karışmadan zararlı kısımlarının dışarı atılmasıyla önemli bir yer edinerek idrar içeriğinin amonyağını bulundurması ve açık sarı renkli olmasıdır.
Bazı durumlarda tüketilen sıvılardan dolayı koyu renkli olabilir. Ayrıca su tüketiminin az olmasından takiben idrar koyu renkli görülmektedir.
İdrarda kan görülmesi önemsiz geçici bir rahatsızlığın sebebi olabileceği gibi ciddi bir hastalığında habercisi olabilir.
Onun için idrarda kan görülmesi halinde ihmal edilmemeli ve incelenmesi gerekmektedir.
Tıp dilinde "hematüri" idrarda kan görülmesi halidir.
Kadın erkek gözetmeksizin herkeste görülebilen bu rahatsızlık çocuk yaşlarda da yetişkin döneminde de görülmektedir.
Yapılacak idrar tahlillerinde kan hücrelerinin durumu belirlenir. Bunun dışında rastgele mikroskobik kanamalar çoğunlukla rutin bir kontrol esnasında görülebilmektedir.
Böbrekler, üreterler, mesane, dış idrar yolundan kanama gelmesidir. Bunların dışında erkeklerde idrardaki kan prostat hastalığının belirtisi olabilir.
İdrardan Kan Gelmesinin Belirtileri Nelerdir?
Sık sık idrara çıkma,
aniden idrara çıkma hissi,
geceleri tuvalete sık kalkma,
karın bölgesinin alt kısmında ağrı şikayeti,
idrarda kanın miktarına göre pembeden koyu kırmızıya doğru görülen farklı idrar rengi gibi belirtiler idrarda kan olmasına işarettir.
İdrardan kan gelmesinin sebeplerine baktığınız zaman oldukça çeşitli sebepler olduğu aşikardır. Kanlı idrarın ne tür bir hastalığın belirtisi olduğunu anlayabilmek için hekim kontrolünde birtakım testlerin yapılması gerekir.
İdrarda görülen kanın rengi de miktarına göre pembe tonlarında veya kırmızı tonlarda olabilir.
Bazı durumlarda gözle görülebilir olan kanlı idrarda bulanıklık ve cam bir kaseye konduğunda kanlı olan bölüm alta çöker.
Kanama olan kısmı anlamak için Guyon isimli deney yapılır. Guyon deneyinde hastaya 3 ayrı kap verilir ve bu kaplara ayrı ayrı idrarını yapması istenilir. Her kabın idrarı yapıldıktan sonra kaplar teslim edilip gerekli incelemeler başlamaktadır.
Üç ayrı kabın idrarı incelenip renk değişimlerine bakılır, ilk kabın idrar rengi değişir ise kanamanın üretadan olması belirlenir.
Şayet 3 kabında değişiklikler olursa kanamanın böbreklerden ya da idrar borusundan olması belirlenir.
İdrardan Kan Gelmesinin Sebepleri
Böbrek taşları,
İdrar yollarında tümör oluşumu,
Böbrek havuzu papillomu,
İdrar kesesi iltihabı,
Prostat iltihabı,
İdrar yollarında yırtılmalar,
Üretra iltihabı,
Giomerülonefrit,
Mesane kanseri de idrarda kan görülmesine sebep olur.
Renklere göre değişim sebepleri
Pancarlar ve böğürtlen gibi bazı besinler idrar rengine kırmızı ya da pembeye çevirebilir.
Genellikle tüberküloz tedavisinde kullanılan bir antibiyotik olan “Rifampin”, idrar yolu rahatsızlıklarının giderilmesinde kullanılan Phenazopyridine ve “sinemaki” içeren müshil ilaçları da idrar rengini kırmızıya çevirebilir.
Kronik kurşun veya cıva zehirlenmesi de idrarı kırmızılaştırır.
İdrar rengini turuncuya çeviren ilaçlar arasında “Rifampin”, anti-enflamatuar ilaç olan “Sulfasalazin” idrar yolu için kullanılan “Phenazopyridine” ve bazı laktasif ilaçlar yer alır.
Turuncu renkli idrar özellikle karaciğer veya safra kanalı ile ilgili bir sorun olduğunu gösterebilir.
Turuncu renge vücudun susuz kalması da yol açar.
Bazı parlak renkli besin boyaları yeşil idrara sebep olabilir.
Böbrek ve mesane fonksiyonlarını test etmek için kullanılan boyalar da idrarda mavi renge yol açabilir.
Amitriptilin, indometazin ve propofol etken maddeli ilaçlar da dâhil olmak bir dizi ilaç idrara mavi veya yeşil renk verebilir.
Nadir görülen ırsî bir rahatsızlık olan “Hiperkalsemi” bozukluğu olan bazı çocuklarda mavi renkli idrar görülebilir. Bu hastalığa “mavi bebek bezi sendromu” da denir.
Yeşil renkli idrar bazen “Pseudomonas” bakterilerinin neden olduğu idrar yolu enfeksiyonları sırasında da oluşur.
Fazla miktarda baklagilli besinler, ravent veya öd ağacından tüketmek koyu kahverengi idrara sebep olabilir.
Sıtma ilaçları olan “klorokin” ve “primakin”; antibiyotik ilaçlar olan “metronidazol” ve “nitrofurantoin”; “akdiken” ve “sinameki” içeren müshil ilaçları ve “methocarbamol” içeren kas gevşetici ilaçlar da koyu renkli idrara sebep olurlar.
Bazı karaciğer ve böbrek bozuklukları ile idrar yolları enfeksiyonları idrar renginde koyulaşmaya yol açabilir
İdrar yolu enfeksiyonları ve böbrek taşları idrarın bulutlu veya bulanık görünmesine sebep olabilir.