Havadan su üreten cihaz yaptı: Çölde bile elektriksiz çalışıyor!

Nobel ödüllü bilim insanı Omar Yaghi, güneş enerjisiyle çalışan ve havadaki nemden günde 1000 litreye kadar içme suyu elde edebilen bir sistem geliştirdi.

Elektrik şebekesine ihtiyaç duymayan cihazın, nem oranının yüzde 20’nin altında olduğu kurak bölgelerde dahi çalışabildiği belirtiliyor.

Nobel ödüllü bilim insanı Omar Yaghi, küresel su kıtlığıyla mücadele amacıyla havadan günde 1000 litreye kadar su elde edebilen, güneş enerjisiyle çalışan bir cihaz geliştirdi. Sistem, “Metal-Organik Kafesler” (Metal-Organic Frameworks-MOFs) olarak bilinen teknolojiye dayanıyor.

Kaliforniya Üniversitesi Berkeley’de görev yapan Yaghi tarafından geliştirilen cihaz, elektrik şebekesinden bağımsız çalışıyor. İleri teknoloji ürünü MOF malzemelerini kullanan sistem, çok kurak bölgelerde dahi havadan içme suyu elde edebiliyor. Teknolojinin, su kaynaklarının yetersiz olduğu veya gerekli altyapının bulunmadığı bölgelerde yeni imkanlar sunabileceği belirtiliyor.

İngiliz The Guardian gazetesinin aktardığına göre Yaghi’nin geliştirdiği sistem, çevrede bulunan ısı enerjisinden yararlanıyor ve günde 1000 litreye kadar temiz su üretebiliyor.

Çevre dostu olarak nitelendirilen sistemin, özellikle kasırgalar veya kuraklık nedeniyle merkezi su şebekelerinin devre dışı kaldığı durumlarda temiz su sağlayabileceği ve doğal afetlere karşı savunmasız adalar açısından önemli bir çözüm olabileceği belirtiliyor.

Teknoloji havadaki nemden suyu nasıl elde ediyor?

Su krizinin dünyanın en önemli sorunlarından biri haline geldiği bir dönemde geliştirilen teknoloji, doğrudan havadan içme suyu üretmenin yalnızca teorik bir fikir olmadığını, çöl koşullarında dahi uygulanabilir bir çözüme dönüşebileceğini gösteriyor.

Ürdün’de bir mülteci topluluğunda büyüyen Yaghi, geliştirdiği teknoloji için çocukluk yıllarında yaşadığı zorluklardan ilham aldığını söyledi. Yaghi’nin yaşadığı evde akan su ve elektrik bulunmuyordu.

Yaghi, yaptığı konuşmada, büyüdüğü çöl bölgesine devlet tarafından haftada veya iki haftada yalnızca bir kez su getirildiğini hatırlattı.

Yüzde 20’nin altındaki nemde bile çalışabiliyor

Profesör Yaghi, havadaki nemden günde 1000 litreye kadar temiz su toplayabilen bir sistem tasarladı. Yaghi, sistemi teknoloji şirketi Atoco aracılığıyla geliştirdi.

Cihazın nem oranının yüzde 20’nin altına düştüğü bölgelerde bile verimliliğini koruyabildiği belirtiliyor. Bu özelliği sistemi ciddi su sıkıntısı yaşayan bölgeler açısından önemli bir alternatif haline getiriyor.

Teknoloji, Yaghi’nin öncülerinden biri olduğu “Retiküler Kimya” (Reticular Chemistry) alanına dayanıyor.

Sistemin merkezinde Metal-Organik Kafesler (MOF) olarak bilinen yapay ve gözenekli malzemeler bulunuyor. Bu malzemeler havadaki su moleküllerini yakalayabiliyor.

Birkaç gramında futbol sahası büyüklüğünde yüzey alanı

MOF malzemeleri moleküler düzeyde son derece geniş bir yüzey alanına sahip olacak şekilde tasarlanıyor. Öyle ki yalnızca birkaç gram MOF malzemesinin iç yüzey alanı yaklaşık bir futbol sahasının alanına ulaşabiliyor.

Sistemde hava cihazın içerisinden geçiriliyor ve MOF malzemeleri havadaki su moleküllerini mikroskobik gözeneklerinde tutuyor.

Daha sonra tutulan nem, güneş ışığı veya düşük seviyeli ısı kullanılarak serbest bırakılıyor. Serbest kalan su buharı yoğunlaştırılarak sıvı hale getiriliyor ve içilebilir su elde ediliyor.

Elektrik şebekesine ihtiyaç duymuyor

Havadan su elde eden birçok geleneksel sistem, havayı soğutabilmek için büyük miktarda elektrik tüketiyor. Yaghi’nin geliştirdiği teknoloji ise elektrik şebekesinden tamamen bağımsız çalışacak ve güneş enerjisinden yararlanacak şekilde tasarlandı.

Bu özellik, sistemi özellikle elektrik altyapısının bulunmadığı uzak, kurak ve altyapısı yetersiz bölgeler açısından önemli hale getiriyor.