Geçen haftaki yazımızda, engelli vatandaşlarımızın, hiçbir engeli bulunmayan vatandaşlarımıza göre daha zor iş bulabildiğini, iş bulsa dahi bu işi sürekli olarak elinde tutamadığını belirtmiş ve işçi olarak çalışan yani SSK emeklisi olması gereken engelliler için vergi indirim belgesi ile emeklilik hakkında bilgiler vermiştik. Bu hafta ise engelli olan esnaflarımızın engellilik şartlarından erken emekliliği hakkında açıklamalar yapacağız.
Engellilikle ilgili yapılmış olan mevzuatların tamamında engellilere tanınan avantajlardan yararlanmanın ön koşulunun engellilik derecesinin en az yüzde 40 oranında olması gerektiğini özellikle belirtelim. Dolayısıyla engellilik derecesi yüzde 40 altında ise engellilere tanınan haklardan yararlanmak mümkün olmayacaktır.
Engellilik doğuştan olabildiği gibi kaza veya hastalığa bağlı olarak sonradan da meydana gelebilir. Yani bir kimsede vücut bütünlüğünde bir kayıp olabildiği gibi vücut bütünlüğü tam olmakla birlikte fonksiyon kaybı da söz konusu olabilir. Hangi uzvun eksikliği veya hangi fonksiyonun noksanlığı hangi oranda engelliliğe karşılık gelir diye zaman zaman sorular almaktayız.
Burada engellilik oran tespiti engelliliğin ölçülmesi ve sınıflandırılmasına yönelik hazırlanmış olan yönetmelikte yer almaktadır ve sağlık kurulları bu yönetmelik hükümlerini dikkate almak suretiyle engellilik oranı tespiti yapmaktadır.
Esnafın yani BağKur sigortalısı olanların engellilik şartlarından emekliliği engellilik derecesine bağlı olarak üç farklı biçimde düzenlenmiştir.
Bu düzenlemenin ilki yüzde 60 ve üzeri engelliliği bulunanlarla ilgilidir. Sigortalı olarak işe başlamadan önce malûl olanlar yani engellilik derecesi yüzde 60 ve üzerinde bulunan engelli esnafların emekli olabilmesi için 15 yıl sigortalılık süresini tamamlamaları yanında prim ödeme gün sayılarının en az 3960 gün olmaları gerekiyor. Yani ilk defa sigortalı olduğu tarihin üzerinden 15 yıl geçmiş olup ödediği primlerin toplamı da 3960 gün olanlar yaş beklemeden emekli olabiliyor.
Engellilik derecesi yüzde 50 ile yüzde 59 arası bulunan esnafların ise BağKur şartlarına göre emekli olabilmeleri için ilk defa sigortalı olduğu tarihin üzerinden 16 yıl geçmiş olması ve ödediği primlerin toplamının da en az 4320 gün olması gerekiyor. Engellilik derecesi yüzde 40 ile yüzde 49 arası olan esnaflar ise ancak ilk defa sigortalı olduğu tarihin üzerinden 18 yıl geçmiş olması ve ödediği primlerin toplamının da 4680 gün olması şartıyla BağKur engelli emeklisi olmaya hak kazanıyor. BağKur engelli emekli müracaatının Bağ-Kur dosyasının bulunduğu SGK Müdürlüğüne yapılması gerekiyor. Engelli esnaf, yazılı müracaat sonrası Kamu hastanelerine sevk edilerek heyete sokuluyor. Düzenlenen heyet raporu SGK Sağlık Kurulu tarafından incelenerek engellilik oranı belirleniyor. Engellilik derecesinin yüzde 40 ve üzeri çıkması halinde orana göre diğer şartlar da sağlanmış ise BağKur engelli maaşı bağlanıyor. BağKur engelli maaşı bağlanan esnafın faaliyetini devam ettirmesi veya SSK’lı işe girmesi emekli maaşı almasına engel olmuyor.
Yeni Akit, Ekonomi Sayfası/ Murat Özdamar-Muhammet Resuloğlu
