Emeklilikte yaşa takılanlar kimdir? EYT kimleri kapsıyor? Geçmişten günümüze EYT
1999 yılında dönemin Çalışma Bakanı Yaşar Okuyan tarafından emeklilik şartlarında düzenleme yapıldı. 1999 yılı öncesi 506 Sayılı SSK kanununda SSK, Bağ-kur, Emekli Sandığı emekli olma şartları erkeklerde 25 yıl 5000 gün bayanlarda ise 20 yıl 5000 gün şartı aranmaktaydı. 1999 yılında yapılan değişiklikle kademeli olarak emeklilikte yaş getirildi. İşte 1999 yılında sonra da zamanla EYT mağdurlarının sayısı milyonları buldu. İşte geçmişten günümüze EYT.
EYT son durum ne? 1999 yılında dönemin Çalışma Bakanı Yaşar Okuyan tarafından emeklilik şartlarında düzenleme yapıldı. 1999 yılı öncesi 506 Sayılı SSK kanununda SSK, Bağ-kur, Emekli Sandığı emekli olma şartları erkeklerde 25 yıl 5000 gün bayanlarda ise 20 yıl 5000 gün şartı aranmaktaydı. 1999 yılında yapılan değişiklikle kademeli olarak emeklilikte yaş getirildi. İşte 1999 yılında sonra da zamanla EYT mağdurlarının sayısı milyonları buldu. İşte geçmişten günümüze EYT.
Son günlerin en merak uyandıran konusu hiç şüphe yokki EYT yani Emeklilikte yaşa takılanlardır. Emeklikte yaşa takılanlar her seçim dönemi özellikle de muhalefet partileri tarafından suistimal edilmekte. Hem 24 haziran genel seçimlerinde hem de 31 Mart yerel seçimlerinde emekli olmak için yaşı bekleyen milyonlarca vatandaş üzerinden EYT gündeme geldi. Özellikle de 31 Mart ve tekrarlanan 23 Haziran İstanbul İBB seçimlerinde EYT’lilerin etkisi çok büyük olduğu görüldü. 31 Mart yerel seçimleri sonrası Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın EYT raporunun hazırlanması konusunda Cumhurbaşkanlığı Politikalar Kurulu Başkanvekili Vedat Bilgin’i görevlendirdiği, görevlendirmesi sonrası Vedat Bilgin’in bir EYT raporu hazırladığı iddia edildi. Rapor neticesinde EYT’lilerin beklediği emeklilik verilmesi durumunda Türkiye ekonomisinin bunu kaldıramayacağı açıklandı.
‘Seçimi kaybetsem de bu işte yokum’
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yaptığı açıklamayla ‘Seçimi kaybetsem de bu işte yokum’ diyerek EYT’lilere kapıları kapattı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, EYT konusunda şunları söylemişti: “Tutturmuş bir EYT, erken emeklilik. İskandinav ülkelerinin hepsi bu sistemle battı. Bizim ülkenin başına da bu erken emekliliği dolayanlar bunun bedelini ödediler. Niçin erken emeklilik? Bırakalım ne zaman emekli olması gerekiyorsa o zaman emekli olsun ve parasını alsın. Erken emekli olduğu zaman ideal ücreti alamayacak hem de ikinci bir iş aramak suretiyle ikinci iş ile işsizliğe öncü olacak. SGK sistemimizin çökmesini istemelerinin tek sebebi kaos ortamından kendilerine siyasi rant devşirme hesabıdır. Biz bunu yapmayacağız. Arkadaşlarıma söylüyorum. Beni bu yola asla teşvik etmeyin. Milletimin zararına olan bir şeye asla yokum. Seçim kaybetsek de yokum. Bütün dünya bizim sistemimizi kendine uyarlamaya çalışıyor, bizdeki bazı köhne zihniyetler sistemi çökertmek için hinlik peşinde koşuyor.” MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) ile ilgili bir soruya ''Hükümetin tavrını destekliyoruz, Türkiye açısından isabetli'' dedi.
"Her türlü kombinasyonu denedik”
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk, Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) konusunda ellerinde 10'dan fazla analiz olduğunu belirterek, "Her türlü kombinasyonu denedik. Fakat hiçbirisinin maliyeti sürdürülebilir bir maliyet değil." dedi. Geçirdiği rahatsızlık sonrası ilk kez TBMM’ye gelen MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, partisinin milletvekilleriyle yemekte buluştu. Yemeğin ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile kuliste görüşen Bahçeli, emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) ile ilgili “Cumhurbaşkanı’nın açıklamalarının Türkiye açısından isabetli olduğunu” söyledi. Bahçeli, “EYT’lerin muhalefetin tahriklerine kapılmaması gerektiğini” de söyledi.
Emeklilikte yaşa takılanlar kimdir?
EYT sorunu 1999’da DSP, ANAP ve MHP koalisyon hükümeti tarafından kabul edilen ve emeklilik yaşını yükselten 4447 sayılı Kanun ile yaratıldı. 8 Eylül 1999’a kadar SSK kapsamındaki işçilerin emeklilik için iki şartı yerine getirmesi gerekiyordu: Kadınlar için 20, erkekler için 25 yıl sigortalılık süresi ve 5000 günlük prim ödeme gün sayısı. 1999’dan sonra üçüncü bir şart olarak yaş şartı getirildi.
Kimler ne zaman emekli olacak?
Emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde 60’a, prim gün sayısı 7000’e yükseltildi. 8 Eylül 1999’dan önce işe girenler için kadınlarda 40 ile 58, erkeklerde de 44 ile 60 yaş arasında değişen kademeli geçiş süresi getirildi. Benzer yaş sınırı Emekli Sandığı ve Bağ-Kur kapsamındakiler için de getirildi.Getirilen yaş şartı sadece yeni işe girenleri değil, eski çalışanları da kapsadı.
Sendikalar yaratılacak mağduriyete dikkat çekti. 1999’da yapılan emeklilik yaşı ile ilgili geçiş düzenlemelerinin iptali için dönemin muhalefet partisi Fazilet Partisi Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. AYM, kademeli geçiş hükümlerini “adil, makul ve ölçülü” bulmayarak iptal etti.
EYT ne zaman başladı?
23 Mayıs 2002’den geçerli olmak üzere yeni bir kademeli geçiş takvimi kabul edildi. Geçiş koşulları 20 ve 25 yıllık sigortalılık koşullarını korudu; ancak yeni sistem kadınlarda 40-56 arası, erkeklerde de 44-58 arası değişen yaş koşulu ile 5000 ile 5975 gün arası değişen prim gün koşulu getirdi.
EYT’liler emeklilikte nasıl etkilendi?
Yaş şartının 4447 yasa çıktığında halen çalışanlara geçmişe dönük uygulanması nedeniyle sigortalılık süresi ve prim gün şartlarını yerine getirenler ama yaş şartını yerine getiremeyenler emeklilik için yaş beklemek zorunda kaldı. Örneğin yasanın çıktığı 2002’de 2-3 yıllık bir erkek sigortalı çalışan, eski sisteme göre 43 yaşında emekli olabilecekti. Kademeli geçişle bu işçinin emekliliği 15 yıl gecikmiş oldu. Aynı tarihte 2-3 yıllık kadın işçi için bu süre 18 yıl oldu. Yeni sistemle sigortalılar iki yıl ile 18 yıl arasında yaşa takıldılar.
