Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, ekim ayı itibarıyla 12 aylık ortalamalar dikkate alındığında, tüketici fiyatları yüzde 14,9, yurt içi üretici fiyatları yüzde 23,73 arttı.
Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ekimde aylık bazda yüzde 2,67, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 0,91 artış gösterdi. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 25,24, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 45,01 oldu.
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, ekim ayı itibarıyla 12 aylık ortalamalar dikkate alındığında, tüketici fiyatları yüzde 14,9, yurt içi üretici fiyatları yüzde 23,73 arttı. Aylık bazda TÜFE yüzde 2,67, Yİ-ÜFE yüzde 0,91 artış gösterdi. TÜFE, ekimde geçen yılın aralık ayına göre yüzde 22,56, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 25,24 yükseldi. Yİ-ÜFE ise Aralık 2017’ye göre yüzde 40,22, geçen yılın ekim ayına göre de yüzde 45,01 arttı.
Aylık bazda en yüksek artış giyim ve ayakkabı grubunda
Ana harcama grupları itibarıyla ekimde, aylık bazda en yüksek artış yüzde 12,74 ile giyim ve ayakkabı grubunda görülürken, konutta yüzde 4,15, ev eşyasında yüzde 3,44, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 3,22, eğlence ve kültürde yüzde 2,07 artış kaydedildi. Ekimde ana harcama grupları itibarıyla endekste düşüş gösteren tek grup yüzde 0,85 ile ulaştırma oldu. Ana harcama gruplardan eğitim yüzde 0,01 ile en az artış gösteren grup olarak kayıtlarda yer aldı. TÜFE’de yıllık bazda en yüksek artış da yüzde 37,92 ile ev eşyası grubunda görüldü. Bunu yüzde 32 ile ulaştırma, yüzde 31,5 ile çeşitli mal ve hizmetler, yüzde 29,26 ile gıda ve alkolsüz içecekler, yüzde 25,72 ile konut izledi.
Albayrak: Kasım ve aralıkta fiyatlama normalleşecek
Enflasyon rakamlarını değerlendiren Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, “Ağustos-Eylül ayındaki saldırılarda, biz ‘eylül ayı en zor ayımız olacak ve daha sonra normalleşme süreciyle hızla yolunu bulacak’ demiştik. Eylüldeki fahiş fiyatlama algısı enflasyona yansıdı. Kasım ve Aralık ayındaki fiyatlama davranışları normalleşecek” dedi.
“Yılsonu hedeflerini yakalayacağız”
Kura dayalı ham madde fiyatlarında iyileşme yaşandığını belirten Albayrak, sözlerini şu şekilde sürdürdü; “Özellikle birçok sektörde pozitif iyileşme devam ediyor. Kasım ve Aralık için olumlu göstergeler bizi bekliyor. Yıl sonu hedefleri de inşallah yakalayacağız. Maliyetlerdeki pozitif süreç aşağıya doğru baskılayacak. Biz Alt sektörlere kadar oyun markajına devam ediyoruz. O konuda toplumumuzun şüphesi olmasın. Trend tamda planladığımız gibi.”
Mevduat faizi daha da düşecek
Faizlerdeki seyri de değerlendiren Bakan Albayrak, “BDDK süreci yakından takip ediyor. Mevduatlar 30’ların üzerine çıkmıştı. 20’lerde seyrediyor. Daha da düşecek” ifadelerini kullandı.
Albayrak, yaptırımların kaldırılması sonrasında ABD ve Türkiye arasındaki ilişkiler konusunda ”Bu yaptırımların karşılıklı kalkması olumlu bir adım. Bundan sonraki süreçte de bu olumlu adımları devam ettirmemiz lazım” diye konuştu. Albayrak, ABD’nin İran’a uygulayacağı yaptırımlarda Türkiye’nin muaf tutulup tutulmayacağının sorulması üzerine de “Bize gelen bilgiler özellikle petrol anlamında olsun doğal gaz anlamında olsun, bu 8 ülkeden birisinin Türkiye olduğu yönünde” dedi.
Denetimler ve vergi indirimleri ile enflasyonu yeneceğiz
Ürün fiyatlarının spekülatörlerin yakın markaja alınması ve vergi oranlarının indirilmesi ile normale dönmesi bekleniyor. Ekonomistler, hükümetin fiyat ve gramaj kontrollerine ağırlık vererek, ÖTV ile KDV oranlarını aşağı çekerek enflasyon canavarını dize getireceğini ifade ediyor.
-Piri Reis Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu, spekülatör firmalara karşı denetimlerin ve yaptırımların artmasının tüketici fiyatlarını gerileteceğini belirterek, “Buna bir de vergi indirimleri eklenecek, enflasyon ile ilgili olumlu haberler gelecek” dedi.
-Halk Yatırım Araştırma Direktörü Banu Kıvci Tokalı da Kasım ayında TL’nin değer artışının ve vergi indirimlerinin enflasyonu yüzde 25’ten yüzde 24’ün altına düşüreceğini söyledi. Enflasyonda kalıcı düşüşün 2019’un ikinci yarısında gözlenebileceğini savunan Tokalı, “Gelecek yılın yüzde 17,5 seviyesinde tamamlanabileceğine dair tahminimizi koruyoruz” diye konuştu.
-Turkey Macro View Consulting Yönetici Direktörü İnanç Sözer ise üretici ile tüketici fiyatları arasındaki makasın daralacağına dikkat çekti. “En kötü geride kaldı” diyen Sözer, şöyle devam etti: “Tüketici enflasyonunda kayda değer iyileşmenin 2019’un ikinci yarısından itibaren görülebileceği, tek haneli enflasyonun ise hükümet hedefleri ile uyumlu olarak 2021 senesinde mümkün olabileceği kanaatindeyiz.”
