Derin uykudayken: Daha önce uyuyan kişinin dış dünyaya tepki vermediğine yönelik inanış! Bilim insanları açıkladı
bilim insanları tarafından inceleniyor: daha önce uyuyan kişinin uykusu sırasında dış dünyaya tepki vermediğine yönelik inanışın ardından yeni araştırma! 12 Ekim 2023 tarihinde Nature Neuroscience dergisinde yayımlanan bir çalışma, kişilerin uyku esnasında komutlara tepki verebileceğini yayınlaşmıştı...
Bilim insanları daha önceleri uyku sırasında beynin kendisini dış dünyadan tamamen izole ettiğine, bunun da bir pencereyi kapatmak için perdenin çekilmesine benzediğine inanıyordu. Bu düşünceye göre, söz konusu perde kapandığında beynin dış uyaranlara yanıt vermeyi bırakıyordu.
Uyku sizi dış dünyadan koparmaz, zira beynin dış sinyallere kısmen duyarlı olabileceği dönemler bulunuyor.
Nature Neuroscience dergisinde 12 Ekim’de yayınlanan bir çalışma kapsamında Fransa’daki Paris Beyin Enstitüsü’nde bilişsel bilim insanı Delphine Audit ve meslektaşlardan oluşan bir grup araştırmacı bu görüşe karşı çıktı.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre çalışmada, uyku sırasında bu ‘perdenin’ kısmen açık olduğu dönemler olduğunu öne sürüldü. Zira uyku sırasında hiçbir şey yapılamaması gerekirken, çalışmaya katılanlar uykunun belirli aşamalarında gülümseyebiliyor ya da kaşlarını çatabiliyordu. Bunun aksine tarihsel olarak uyku, uyuyan kişinin kendisinin çevreye ilişkin farkındalığının sona ermesi, yani kişinin dış dünyayla etkileşime girmemesi olarak tanımlanıyordu.
Birkaç yıl önce Oudiette ekibiyle birlikte, uyurken rüya gördüklerini bilen insanlarla (başka bir deyişle bilinçli rüya (Lucid Dreaming) görenler olarak da bilinir) iletişim kurabildikleri bir deney yaptıktan sonra bu tanımı sorgulamaya başladı.
Araştırmacılar, uyuyanlara sorular yöneltti, göz hareketleri ve yüz kasları aracılığıyla yanıtlar aldı. Bu keşif, daha önce uyuyan kişinin uykusu sırasında dış dünyaya tepki vermediğine yönelik inanış karşısında, uykunun çevreyle ilgili bir bilinçsizlik durumu olarak geleneksel tanımına meydan okudu.
Bu son çalışmada araştırmacılar, gündüzleri aşırı uyku hali ve yüksek sıklıkta bilinçli rüyalar ile tanımlanan narkolepsi hastası 27 kişiyi ve bu hastalıktan mustarip olmayan 22 sağlıklı gönüllüyü de içeren 49 katılımcıyı uyku sırasında gözlemledi.
Çalışmada yer alan tüm katılımcılardan uyurken gülümsemeleri veya kaşlarını çatmaları istendi. Hepsi bu komutların en az yüzde 70’ine yanıt verdi. Genel yanıt oranları, hızlı göz hareketi (REM) olarak bilinen (uykunun en derin ancak beyinin halen çok aktif olduğu) uyku aşamasında tüm katılımcılar arasında en yüksekti.
Araştırmacılar, kişinin kafa derisi boyunca yerleştirilen elektrotlardan gelen sinyalleri yakalayan elektroensefalografiyi (EEG) kullanarak deneyler sırasında katılımcıların beyin aktivitesini izledi.
Sonuçlar, uyku sırasında beyni dış uyaranları almaya daha hazır hale getiren belirli fizyolojik durumların olduğunu gösterdi. Bu bulgular, uykusuzluk ve uyurgezerlik gibi çeşitli uyku bozukluklarının daha iyi anlaşılmasına yardımcı olabilir ve uyku sırasında beynin hangi bölümlerinin aktif olduğuna ve bu aktivitelerin bilinçle nasıl ilişkili olduğuna ışık tutabilir.
Çalışma, uykuyu kapsamlı bir şekilde incelemek için EEG gibi teknikleri çeşitli görev ve uyaranlarla birleştiren, gelişen bir uyku araştırması alanının bir parçası olarak görülüyor.
Belçika’nın Brüksel kentindeki Erasmus Hastanesi’nde nörolog olarak görev yapan Mélanie Strauss, söz konusu çalışmanın uyku araştırmaları alanındaki daha büyük bir gelişmenin parçası olduğunu vurguladı. Araştırmacıların uykuyu esas olarak EEG ile izlemekten ileri taşıdığını ve EEG’yi çeşitli görev ve uyaranlarla birleştiren ‘ince taneli’ yaklaşımlara doğru yönlendirdiğini belirten Strauss, söz konusu stratejinin belirli hastalıklara veya durumlara ışık tutmaya yardımcı olabileceğini kaydetti.
